2-6-2 – انواع بازارها……………………………………………. 19
2-6-3- پیشینه بورس………………………………………….. 22
2-6-4- پیدایش بورس در ایران…………………………………. 22
2-6-5- مزایای سرمایهگذاری در بورس……………………….. 23
2-6-6- مزایای ورود به بورس برای شرکتها…………………. 24
2-6-7- انواع بورس………………………………………………. 24
2-6-8- تعریف بازار بورس اوراق بهادار…………………………. 25
2-6-9 – استراتژی های انتخاب سهام………………………….. 25
2-7- ویژگی بازارهای مالی……………………………………… 28
2-7-1- پیشبینیپذیری…………………………………………. 28
2-7-2- نوسانات…………………………………………………… 30
2-8- الگوریتم ژنتیک……………………………………………… 30
2-8-1- روشهای کدینگ………………………………………… 31
2-8-2- جمعیت…………………………………………………….. 32
2-8-3- مقدار برازندگی……………………………………………. 32
2-8-4- روشهای انتخاب………………………………………… 32
2-8-5- عملگرهای الگوریتم ژنتیک……………………………… 33
2-8-6- معیار توقف………………………………………………… 34
2-9- مرور ادبیات………………………………………………….. 36
فصل سوم: مدلسازی بازار
3-1- کلیات بازار…………………………………………………… 40
3-2- ترجیحات عاملها…………………………………………… 42
3-3- پیشبینی…………………………………………………… 44
3-3-1- بخش وضعیت……………………………………………. 45
3-3-2- بخش پیشبینی…………………………………………. 49
3-3-3- قوانین فعال……………………………………………….. 50
3-4- دادوستد…………………………………………………….. 50
3-5- آموزش و تکامل قوانین…………………………………….. 53
فصل چهار: نتایج شبیهسازی
4-1- تاثیر آموزش بر الگوی قیمت بازار…………………………. 57
4-2- تاثیر سرعت آموزش بر روند بازار…………………………. 59
4-3- تاثیر تعداد تاجران بر روند بازار…………………………….. 62
4-3-1- تعداد تاجران متغیر و سهام ثابت……………………….. 63
4-3-2- تعداد تاجران و سهامهای متغیر………………………… 63
4-4- بررسی عملکرد عاملهای مختلف در بازار……………….. 65
4-4-1- عاملهای اصولگرا……………………………………….. 65
4-4-2- عاملهای تکنیکال……………………………………….. 65
4-4-3- عاملهای ترکیبی……………………………………….. 65
4-5- تاثیر ترکیبهای مختلف عاملها بر روند بازار…………….. 69
4-5-1- بازار با عاملهای اصولگرا…………………………………. 69
4-5-2- بازار با عاملهای تکنیکال………………………………… 70
4-5-3- بازار با عاملهای ترکیبی………………………………… 71
4-5-4- بازار با دو نوع عامل اصولگرا و تکنیکال………………….. 72
4-5-6- بازار با عاملهای تکنیکال و ترکیبی…………………….. 74
4-6- تاثیر تعداد انواع عاملها بر عملکرد آنها……………………. 75
فصل پنجم: نتیجهگیری و پیشنهادات
5-1- مروری بر پایاننامه…………………………………………… 76
5-2- نتیجهگیری……………………………………………………. 77
5-3- پیشنهادات…………………………………………………… 78
منابع و مراجع…………………………………………………….. 80
چکیده:
در دنیای امروز، سیستمهایی وجود دارد که در آنها انسان و روابط بین انسانها نقش اصلی را دارند. چون رقابت بین افراد و قوانین حاکم بر روابط انسانها همواره در حال تغییر است، باعث میشود که این سیستمها پیچیدهتر شده و تجزیه و تحلیل آنها مشکلتر شود. برای بررسی، تجزیه و تحلیل سیستمهای پیچیده میتوان از مدلهای مبتنی برعامل استفاده کرد و سیستم پیچیده را یک سیستم چندعاملی در نظر گرفت که عاملهای آن، در حال رقابت یا همکاری هستند. یکی از این سیستمها که در آن انسان و روابط بین انسانها نقش اصلی را دارد، اقتصاد و جولانگاه آن یعنی بازار میباشد. اقتصاد یک سیستم پیچیده است که حاصل تعاملات بسیاری از عاملها میباشد. عاملهای این سیستم ناهمگون بوده و با گذشت زمان، رفتار عاملها و در مقیاس بزرگ رفتار سیستم اقتصاد در حال تغییر خواهد بود.
یک مطلب دیگر :
با مطرحشدن شبیهسازی عاملمحور بازارهای مالی که یکی از پیشگامان و معروفترین این مدلها، بازار شبیهسازی سانتافی میباشد، تجزیه و تحلیل این بازارها سادهتر شده ونتایج تحلیلها، به واقعیت نزدیکتر میباشد. با ایجاد این شبیهسازی میتوان عوامل مختلف و مؤثر بر روی این بازارها در مدل شبیهسازی اجرا و آزمایش کرده و تأثیرات آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد و سپس با توجه به این تجزیه و تحلیل، تصمیمات لازم را در حالت واقعی به کار گرفت.
در این پایاننامه، از مدل سانتافی برای مدلسازی بازار بورس استفاده گردیده و با ایجاد تغییرات لازم از جمله تغییر قوانین یادگیری و بهکارگیری از سه نوع عامل مجزا و استفاده از ترکیبهای مختلف در مدل و همچنین استفاده از الگوریتم ژنتیک به عنوان فرایند یادگیری عاملها، بازار سهام مورد بررسی قرار گرفته است.
نتایج بهدست آمده نشان میدهد که به کارگیری فرایند آموزش باعث میشود تا بازار با ثباتتری نسبت به بازار بدون آموزش ایجاد شود. همچنین نتایج آزمایشات دیگر نشان میدهد که با افزایش انواع عاملها در بازار بورس، پیشبینی عاملها تحت تاثیر عاملهای دیگر قرار گرفته و باعث میشود که پیشبینی آنها دچار نوسان گردد بهطوریکه بازارهایی که با یک عامل شبیهسازی شدهاند دارای بهترین عملکرد از لحاظ پیشبینی قیمت و سود دوره بعد میباشند.
1-1- پیشگفتار
در دنیای امروز، سیستمهایی وجود دارد که در آنها انسان و روابط بین انسانها نقش اصلی را دارند. چون رقابت بین افراد و قوانین حاکم بر روابط انسانها همواره در حال تغییر است، باعث میشود که این سیستمها پیچیدهتر شده و تجزیه و تحلیل آنها مشکلتر شود. با تجزیه و تحلیل این سیستمها میتوان به پیشبینی وقایع و رویدادهای آتی پرداخت و با تدبیر و اندیشه در سطح کلان از ایجاد بحران در سطح اجتماعی جلوگیری نمود. محققان بسیاری سعی نمودهاند تا با مدلسازی ریاضی این سیستمها، روابط و قوانین حاکم بر آنها را کشف کنند. اما این مدلها هنوز تکاملهای لازمه را در برخورد با بسیاری از مسائل عملی نیافتهاند و تلاش در راه تکامل هر چه بیشتر آن ادامه دارد[1]. در سالیان اخیر مدلهای مبتنی بر عامل[1] موردتوجه بسیاری از محققان قرارگرفتهاست. این متدولوژی، ابتدا توسط دانشمندان فیزیک استفاده میشد که سیستمهای پیچیده ذرات واکنشی را شبیهسازی میکردند. در اقتصاد مالی، سرمایهگذاران مانند ذرات هستند که با سرمایهگذاران دیگر در حال کنش و واکنش هستند[2].
این مدلها بر تعاملات پویای تصمیمات عاملها بر روی همدیگر متمرکز میشوند. در این مدلها، رفتار عاملها براساس درکشان از محیط و عملکرد سایر عاملها صورت میگیرد اما رفتار سیستم را نمیتوان از روی رفتار تکتک عاملها پیشبینی کرد. بلکه این رفتار یک رفتار برآیندی بوده که معمولاً رابطه خطی با رفتار هیچ یک از عاملها ندارد[3 و4]. یکی از مزیتهای مهم این مدلها این است که میتوان فرضیات محدودکنندهای را که در مدلهای تحلیلی برای سادگی استفاده میشود را حذفنمود. برای نمونه، کلیه سرمایهگذاران میتوانند با توجه به ترجیحات و استراتژیهای تجاریشان، به صورت ناهمگن مدلبندی شوند[2].
کاربرد مدلهای عاملمحور میتواند به سه طبقه کلی تقسیم شود[5] :
1) عاملهای همکار که در این سیستمها، عاملها متعهد به جمعآوری اطلاعات یا اجرای معامله از طرف عامل انسانی در اینترنت میباشند.
2) سیستمهای تصمیمگیری چندعامله که عاملها در این سیستم باید با هم یک تصمیم مشترک بسازند.
3) سیستمهای شبیهسازی چندعامله، که سیستم چندعاملی برای شبیهسازی یک پدیده در جهان واقعی استفاده میشود که در اینجا سیستم استفاده شده پایاننامه در ناحیه سوم قرار میگیرد. یکی از رشتههای تحقیقاتی این سیستمها، شبیهسازی عاملمحور پدیدههای اجتماعی میباشد که در آن سه رشته علمی استفاده میشوند که عبارتند از: محاسبات، علوم اجتماعی و شبیهسازی کامپیوتری که میتوان اینگونه تعریف کرد:
بررسی پدیدههای اجتماعی با استفاده از تکنولوژی عامل و شبیهسازی آن در کامپیوتر.
پس باید ابتدا محیطی را که میخواهیم در آن کار کنیم را بشناسیم و این دارای اهمیت زیادی است زیرا محقق را در درک بیشتر رفتار عامل یاری میدهد و به واقعیت نزدیکتر میسازد.
در دنیای امروز، اقتصاد و جولانگاه آن یعنی بازار و عنصر جدایی ناپذیر این عرصه، یعنی معامله، ماهیت مدرنیزه یافته و پابهپای دیگر شئون زندگی انسانها در چرخه پیشرفت و تکامل، ابعاد تازهای به خودگرفته و روزبهروز بر پیچیدگیهای آن افزوده میشود.
عملاً اقتصاد را میتوان یک سیستم پیچیده[2] دانست، زیرا با رفتار روانی و اعمال انسانها سروکار دارد. با این حال از دو دیدگاه فیزیکی و روانشناختی میتوان به اقتصاد نگریست. دیدگاه فیزیکی شامل فعالیتها، تکنولوژیهاو… میباشد و دیدگاه روانشناختی که شامل انتظارات، باورها، فرضیهها و تفاسیر عاملهای اقتصادی از محیط میباشد.
دیدگاه روانشناختی از اهمیت زیادی برخوردار میباشد زیرا تصمیم عاملها براین مبنا صورت میگیرد به طوریکه هر عامل با شناخت ویژگیهای محیط و عاملهای دیگر برای خود فرضیههایی ایجاد میکند[6]. بازارها نیز که وظیفه هدایت قسمت عمدهی فعالیتهای اقتصادی یک جامعه را دارند، یک سیستم مبادله کالا میباشند. قیمتها در داخل بازار شکل میگیرد که براساس عرضه و تقاضا میباشد. اگر بازار رقابت کامل باشد، هم مقدار تقاضا و هم مقدار عرضه تابع قیمت میباشد و لذا همواره تعادل وجود دارد و در یک قیمت تعادلی، مازاد یا کمبود چه از طرف عرضه و چه از طرف تقاضا وجود ندارد. توجه به بازار از این لحاظ اهمیت دارد که تعیینکننده قیمت میباشند. چگونگی تعیین میزان قیمت تحت تأثیر عوامل روانی، سیاسی و اجتماعی میباشد که باید تشریح گردد. برای تجزیه و تحلیل بازار، باید به اشکال مختلف بازارها، اهداف و نحوه رفتار گوناگون عرضهکننده و تقاضاکننده توجه شود[7].
یکی از بازارهای مالی مهم، بازار بورس میباشد. بیتردید امروزه بیشترین مقدار سرمایه از طریق بازارهای بورس در تمام جهان مبادله میشود. اقتصادهای ملی به شدت متأثر از عملکرد بازار بورس است. بهعلاوه بازار بورس بهعنوان یک ابزار سرمایهگذاری دردسترس، هم برای سرمایهگذاران کلان و هم برای عموم مردم تبدیل شدهاست. بازارهای بورس نه تنها از پارامترهای کلان، بلکه از هزاران عامل دیگر نیز متأثر میشوند. تعداد زیاد و ناشناخته بودن عوامل مؤثر بر بازار بورس، موجب عدم اطمینان در زمینه سرمایهگذاری شدهاست.
به همین دلیل تجزیه و تحلیل این بازار بسیار مهم بوده و باید از مدلهایی استفاده کرد که بتوان این پارامترهای کلان و خرد را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد.
با مطرحشدن شبیهسازی عاملمحور[3] بازارهای بورس که یکی از پیشگامان و معروفترین این مدلها، بازار شبیهسازی سانتافی[4] میباشد، تجزیه و تحلیل این بازارها سادهتر شده و به واقعیت نزدیکتر میباشد. با ایجاد این شبیهسازی میتوان عوامل مختلف و مؤثر بر این بازارها را ابتدا در مدل شبیهسازی، اجرا و آزمایش کرده و تأثیرات آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد و سپس با توجه به این تجزیه و تحلیل، تصمیمات لازم را در حالت واقعی بهکارگرفت. در سالهای اخیر، تجزیه و تحلیلهای مختلفی با استفاده از این مدلها روی این بازارها صورت گرفته است که در فصل بعد به کارهای انجامشده در این زمینه اشاره میشود.
2-1- اهداف تحقیق
تحلیل سیستمهای پیچیده در میان محققان سیستمها، اهمیت زیادی یافته است. از جمله این مدلهای تحلیلی، مدلهای مبتنی بر عامل میباشند. با مطرح شدن شبیهسازی عاملمحور بازارهای بورس که یکی از پیشگامان و معروفترین این مدلها، بازار شبیهسازی سانتافی میباشد، تجزیه و تحلیل این بازارها سادهتر شده و به واقعیت نزدیکتر میباشد. با ایجاد این شبیهسازی میتوان عوامل مختلف و مؤثر بر روی این بازارها را در مدل شبیهسازی اجراوآزمایش کرده و تأثیرات آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و سپس با توجه به این تجزیه و تحلیل، تصمیمات لازم را در حالت واقعی به کارگرفت.
براساس آنچه گفته شد، در این تحقیق اهدافی دنبال میشود که عبارتنداز:
– بررسی بازار سهام بهعنوان یک سیستم پیچیده و مدلبندی آن براساس سیستمهای عاملمحور.
– مروری بر مطالعات و توسعههای انجامشده بر روی بازارهای مالی مصنوعی.
– بهکارگیری الگوریتم ژنتیک بهعنوان فرایند یادگیری عاملها
– بررسی تاثیرات پارامترهای مختلف در بازار بورس مصنوعی
7-2- هدفهای آموزشی و توسعه منابع انسانی 32
8-2- محتوا و مواد آموزشی مورد نیاز دوره 32
9-2- اصول یادگیری 34
1-9-2- نظریه های یادگیری 36
2-9-2- مروری بر چند روش آموزش 37
3-9-2- آموزش ضمن خدمت 49
– مروری اجمالی بر تاریخچه آموزش کارکنان 56
– آشنایی با طرح رشد و ارتقاء 59
– مروری بر تحقیقات انجام شده 66
یک مطلب دیگر :
1-3- روش تحقیق 72
2-3- جامعه آماری و حجم نمونه ها 72
3-3- روش و ابزار جمع آوری اطلاعات 74
4-3- روش تحلیل آماری 77
5-3- روایی و پایایی پرسشنامه 79
1-4- ارزیابی پاسخهای افراد آموزش دیده به سؤالات عمومی 83
2-4- ارزیابی پاسخ آموزش دیدگان و مسؤلین 90
3-4- ارزیابی فرضیات فرعی تحقیق 168
4-4- ارزیابی پاسخ به سؤالات باز آموزش دیدگان و مسؤلین 177
2-5-2-تحقیقات داخلی. 64
فصل سوم: روش تحقیق
3-1-مقدمه. 68
3-2- روش تحقیق. 68
3-3- جامعه آماری.. 68
3-4- روش نمونه گیری.. 68
3-5- تعداد نمونه. 69
3-6- ابزار اندازه گیری.. 70
3-8- شیوه جمع آوری اطلاعات.. 72
3-9- تعیین روایی و پایایی فرم جمع آوری اطلاعات پرسشنامه. 73
3-10- روش تجزیه و تحلیل داده ها 73
فصل چهارم: تجزیه وتحلیل اطلاعات
مقدمه. 75
آزمون فرضیات تحقیق. 83
سایر یافته های تحقیق. 89
فصل پنجم: نتیجه گیری وپیشنهادات
فهرست شکل ها
شکل1-1- مدل مفهومی تحقیق 7
شکل2-1- عوامل تعیین کننده ممکن در سیاست های دولت.. 30
شکل2-2- محیط برنامه ریزی سیستم جبران خدمات کارکنان. 31
شکل2-3- عوامل موثر بر سیستم جبران خدمات.. 32
شکل2-4- عومل تعیین کننده جبران خدمات کارکنان. 33
شکل2-5- عناصر بازار نیروی کار تعیین کننده جبران خدمات کارکنان. 34
شکل 2–6 عوامل تعیین کننده جبران خدمات.. 38
یک مطلب دیگر :
فهرست نمودارها
نمودار2-1: الگوی جامع مدیریت استراتژیک 20
نمودار2 –2: چارچوب تحلیلی برای تدوین وانتخاب استراتژی ها 22
نمودار2-3: استراتژی جبران خدمات از دیدگاه رابینز ودسنزو. 47
نمودار4-1: توزیع فراوانی کارکنان برحسب جنسیت.. 76
نمودار4-2: توزیع فراوانی کارکنان برحسب سن. 77
نمودار4-3:توزیع فراوانی کارکنان برحسب مدرک تحصیلی. 78
نمودار4-4: توزیع فراوانی کارکنان برحسب تاهل. 79
نمودار4-5: توزیع فراوانی کارکنان برحسب سنوات خدمت.. 80
نمودار4-6: توزیع فراوانی کارکنان برحسب پست سازمانی. 81
فهرست جداول
جدول 2-1:روندپرداخت.. 44
جدول2-2: مقایسه برنامه های جبران خدمات مبتنی بر دانش وشغل. 48
جدول 2-3: طبقه بندی عمومی نوآوری.. 57
جدول2- 4: تغییر مدل کسب وکار 60
جدول 3-1 – ویژگی های پرسشنامه جبران خدمات.. 71
جدول 3-2- شاخص های مختلف پرسشنامه جنبه های درونی جبران خدمت.. 71
جدول4-1 : توزیع فراوانی کارکنان برحسب جنسیت.. 76
جدول4-2 : توزیع فراوانی کارکنان برحسب سن. 77
جدول4-3 : توزیع فراوانی کارکنان برحسب مدرک تحصیلی. 78
جدول4-4 : توزیع فراوانی کارکنان بر حسب تاهل. 79
جدول4-5 : توزیع فراوانی سنوات خدمت.. 80
جدول4-6 : توزیع فراوانی ماهیت پست سازمانی. 81
جدول 4-7 : آمار توصیفی متغیرهای تحقیق. 82
جدول4-8 : آزمون رگرسیون (جدول کامل) 83
جدول 4-9: آزمون آنالیز واریانس… 85
جدول4-10: آزمون ضریب همبستگی پیرسون فرضیه فرعی شماره یک… 86
جدول4-11: آزمون ضریب همبستگی پیرسون فرضیه فرعی شماره دو. 86
جدول4-12: آزمون ضریب همبستگی پیرسون فرضیه فرعی شماره سه. 87
جدول4-13: آزمون ضریب همبستگی پیرسون فرضیه فرعی شماره چهار 87
جدول4-14: آزمون ضریب همبستگی پیرسون فرضیه فرعی شماره پنج. 88
جدول4-15: آزمون ضریب همبستگی پیرسون فرضیه فرعی شماره شش… 88
جدول4-16: آزمون t مقایسه نمرات توسعه ونوآوری در مردان و زنان. 89
جدول4-17: آزمون t مقایسه نمرات توسعه ونوآوری به تفکیک به وضعیت تاهل کارکنان. 89
جدول4-18: آزمون آنالیز واریانس مقایسه میانگین نمرات توسعه ونوآوری به تفکیک سن. 90
جدول 4-19: آزمون آنالیز واریانس میانگین نمرات توسعه ونوآوری درون گروهی به تفکیک سن. 90
جدول4-20: آزمون آنالیز واریانس مقایسه میانگین نمرات استراتژی جبران خدمات به تفکیک سن. 91
جدول 4-20: آزمون آنالیز واریانس استراتژی جبران خدمات درون گروهی به تفکیک سن. 91
جدول4-21: آزمون آنالیز واریانس مقایسه میانگین نمرات توسعه ونوآوری به تفکیک سنوات خدمت.. 92
جدول 4-22: آزمون آنالیز واریانس گروهی توسعه نوآوری به تفکیک سنوات خدمت.. 92
جدول4-23: آزمون آنالیز واریانس مقایسه میانگین نمرات استراتژی جبران خدمات به تفکیک سنوات خدمت.. 93
جدول 4-24: آزمون آنالیز واریانس گروهی استراتژی جبران خدمات به تفکیک سنوات خدمت.. 93
جدول4-25: آزمون آنالیز واریانس مقایسه میانگین نمرات توسعه ونوآوری به تفکیک تحصیلات.. 94
جدول 4-26: آزمون آنالیز واریانس گروهی توسعه نوآوری به تفکیک تحصیلات.. 94
جدول 4 -27: آزمون آنالیز واریانس مقایسه میانگین نمرات استراتژی جبران خدمات به تفکیک تحصیلات.. 95
جدول 4- 28 : آزمون آنالیز واریانس گروهی استراتژی جبران خدمات به تفکیک تحصیلات.. 95
جدول4-29: آزمون آنالیز واریانس مقایسه میانگین نمرات توسعه نوآوری به تفکیک پست سازمانی. 96
جدول 4-30: آزمون آنالیز واریانس گروهی توسعه نوآوری به تفکیک پست سازمانی. 96
2-4-پیشینه تحقیق.. 44
2-4-1- تحقیقات انجام گرفته در خارج.. 44
2-4-2- تحقیقات انجام گرفته در داخل.. 49
2-5-نتیجه گیری در راستای موضوع تحقیق.. 51
فصل سوم- روش اجرای تحقیق.. 53
مقدمه.. 53
3-1-روش تحقیق.. 54
3-2- جامعه آماری.. 54
3-3- نمونهگیری.. 54
3-4- گرداوری دادهها.. 55
3-5- متغیرهای تحقیق.. 56
3-6- روش انجام پژوهش و مدل مورد استفاده.. 56
فصل چهارم- تجزیه و تحلیل دادهها و یافته های تحقیق.. 62
مقدمه.. 62
4-1- نتایج.. 63
یک مطلب دیگر :
فهرست جداول
جدول 1-2- کلیات تحقیقات پیشین در مورد پیش بینی ورشکستگی .. 45
جدول 2-2-تحقیقات پیشین خارجی.. 48
جدول2-3- تحقیقات پیشین داخلی.. 50
جدول 1-3- انواع مدلهای پایه تحلیلی پوششی دادهها.. 59
جدول 1-4- نتایج بدست آمده برای فرضیه 1.. 67
جدول 2-4- نتایج بدست آمده برای فرضیه 2.. 68
جدول 3-4- نتایج بدست آمده برای فرضیه 3.. 69
جدول 4-4- نتایج بدست آمده برای فرضیه 4.. 70
فهرست نمودارها
نمودار 1-2- نمودار تولید.. 26
شکل 1-2- الگوی مفهومی پژوهش.. 44
نمودار 1-4- نمودار توزیع امتیاز کارایی شرکتهای گروه اول.. 63
نمودار 2-4- نمودار توزیع امتیاز کارایی شرکتهای گروه دوم.. 65
نمودار 3-4- نمودار توزیع امتیاز کارایی شرکتهای گروه سوم.. 66
خلاصه
ورشکستگی از مهمترین و جذابترین مباحث پژوهشهای مالی محسوب میگردد که عملا بر روی کلیه ذینفعان یک سازمان اقتصادی اثر میگذارد. سرمایه گذاران تلاش زیادی را برای اطلاع از وضعیت شرکتها، در جهت حفظ سرمایه خود انجام میدهند. تا کنون پژوهشهای گوناگونی در زمینه پیش بینی وضعیت شرکتها انجام گرفته است، هرچند که در ایران پژوهشهای کافی در این زمینه انجام نگرفته است. ازجمله روشهایی که به تازگی جهت تسهیل فرایند تصمیم گیری مالی مورد استفاده قرار گرفته است، روش تحلیل پوششی دادهها است. در پژوهشهای گذشته تمامی شرکتهای مورد بررسی با استفاده از این روش در یک گروه قرار میگرفتند که با توجه به ماهیت مدل تحلیل پوششی دادهها که باید مجموعههای مورد تحلیل، همگن باشند، کار چندان درستی نبود. در این پژوهش 52 شرکت تولیدی حاضر در بورس اوراق بهادار تهران که اطلاعات مالیشان در دسترس بود، بر اساس سیستم تولید و ریسکهای مالی، در سه گروه شرکتهای صنایع غذایی و دارویی، شرکتهای صنایع فلزی و خودروسازی و شرکتهای صنایع شیمیایی و پتروشیمی، طبقه بندی گردیدند سپس محاسبات هر دسته جداگانه انجام گرفت. ابتدا داده های استخراج شده از صورتهای مالی برای کاهش ابعاد، وارد مدل PCA شده و سپس خروجی این مدل برای سنجش کارایی وارد مدل DEA گردید و از روی عدد کارایی بدست آمده (که عددی بین 0و1 میباشد) سالم یا ورشکسته بودن (قرار داشتن شرکت در آستانه ورشکستگی) شرکتهای هر دسته پیش بینی شد. این عمل برای یک سال و دو سال قبل از سال وقوع ورشکستگی برای شرکتهای هر دسته انجام گرفت. در انتها مشخص شد که مدل مورد استفاده در پژوهش تا دو سال قبل از ورشکستگی قادر به پیش بینی شرکتهای ورشکسته گروه اول میباشد و تا یک سال قبل از وقوع، شرکتهای ورشکسته گروه دوم را پیش بینی مینماید و در مورد گروه سوم توانایی مدل در پیش بینی شرکتهای سالم بسیار بیشتر از توانایی آن در پیش بینی شرکتهای ورشکسته میباشد.
واژگان کلیدی: تحلیل پوششی دادهها، آنالیز اجزای اصلی، آستانه ورشکستگی مالی، بورس اوراق بهادار