یک مطلب دیگر :
2-3 اهمیت کتاب و کتابخوانی دررشد جوامع……………………………………………………………………………. 23
2-4 تعریف رسانه……………………………………………………………………………………………………………. 24
2-5 ویژگی رسانه ها………………………………………………………………………………………………………… 24
2-6 نقش رسانه ها در آموزش……………………………………………………………………………………………… 25
2-7 انواع تبلیغات رسانه ای………………………………………………………………………………………………… 25
2-8 ارتباط جمعی…………………………………………………………………………………………………………….. 26
2-8-1 تعریف وسایل ارتباط جمعی…………………………………………………………………………………………………………………….. 26
2-8-2 وسایل ارتباط جمعی……………………………………………………………………………………………………………………………….. 27
3-8-2 اهمیت وسایل ارتباط جمعی…………………………………………………………………………………………………………………….. 27
2-9 رادیو……………………………………………………………………………………………………………………… 28
2-10 هویت رادیو……………………………………………………………………………………………………………. 29
2-11 ویژگی های رادیو……………………………………………………………………………………………………… 32
2-11-1 شاخصترین ویژگی رادیو……………………………………………………………………………………………………………………….. 32
2-11-2 تخیل آمیز بودن رادیو……………………………………………………………………………………………………………………………. 32
2-11-3 همراه بودن رادیو………………………………………………………………………………………………………………………………….. 33
2-11-4 عدم تداوم پیام در رادیو…………………………………………………………………………………………………………………………. 34
2-11-5 انعطاف پذیری رادیو……………………………………………………………………………………………………………………………… 34
2-11-6 شخصی بودن رادیو……………………………………………………………………………………………………………………………….. 34
2-11-7 وابستگی رادیو به زبان…………………………………………………………………………………………………………………………… 35
2-11-8 رادیو و ارسال پیام های فرعی………………………………………………………………………………………………………………… 35
2-12 قابلیت های رسانه ای رادیو………………………………………………………………………………………….. 35
2-12-1 سرعت:………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 36
2-12-2 دسترسی:……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 36
2-12-3 غلبه بر زمان و مکان:……………………………………………………………………………………………………………………………… 36
2-12-4 بهره گیری آسان:…………………………………………………………………………………………………………………………………… 36
2-12-5 ارزانی:…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 36
2-12-6 صدا:……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 37
2-12-7 سکوت:………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 37
2-12-8 موسیقی:………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 37
2-12-9 کلمه ها:……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 38
2-13 انواع برنامههای رادیویی………………………………………………………………………………………………. 38
2-13-2 برنامههای زنده:…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 39
2-13-3 برنامههای تولیدی:…………………………………………………………………………………………………………………………………. 39
2-14 جمع بندی……………………………………………………………………………………………………………… 40
2-15 مروری بر مطالعات پیشین……………………………………………………………………………………………. 41
2-15-1 پژوهشهای انجام شده در داخل کشور…………………………………………………………………………………………………….. 42
2-15-2 پژوهشهای انجام شده در خارج از کشور…………………………………………………………………………………………………. 44
2-15-3 جمع بندی پیشینه پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………… 45
فصل سوم: روش شناسی پژوهش……………………………………………………………………………………… 47
3-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………… 48
3-2 نوع و روش پژوهش……………………………………………………………………………………………………. 48
3-3 جامعه پژوهش…………………………………………………………………………………………………………… 50
3-4 ابزار و روش گردآوری پژوهشها……………………………………………………………………………………… 52
3-5 شیوه تجزیه و تحلیل داده ها………………………………………………………………………………………….. 54
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها……………………………………………………………………………….. 55
4-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………… 56
4-2 مشخصات برنامهها…………………………………………………………………………………………………….. 56
4-3 وضعیت تولید پخش در هفته………………………………………………………………………………………….. 65
4-4 وضعیت تولید پخش در سال………………………………………………………………………………………….. 65
4-5 ساختار برنامهها………………………………………………………………………………………………………… 66
4-6 روزهای پخش برنامهها………………………………………………………………………………………………… 67
4-7 مدت پخش برنامهها…………………………………………………………………………………………………….. 68
4-8 ساعت پخش برنامهها…………………………………………………………………………………………………. 68
4-9 دستهبندی برنامهها از جهت گروه……………………………………………………………………………………… 69
4-10 بازنمایی کتاب و کتابخوانی در برنامههای رادیویی………………………………………………………………. 69
4-11 وضعیت برنامهها از جهت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی………………………………………………. 70
4-12 وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک نوع برنامه………………………………………….. 71
4-13 وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک تولید پخش در هفته……………………………… 72
4-15 وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک تولید پخش در سال…………………………….. 73
4-16 وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک ساختار برنامه……………………………………… 75
4-17 وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک روزهای پخش…………………………………….. 76
4-18 وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک مدت برنامه………………………………………. 77
4-19 وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک زمان پخش برنامه…………………………………. 78
4-20 وضعیت برنامه ها از جهت پرداختن به موضوع نقد کتاب………………………………………………………. 79
4-21 وضعیت برنامه ها از جهت پرداختن به موضوع معرفی کتاب……………………………………………………. 80
4-22 وضعیت برنامه ها از جهت پرداختن به موضوع قصه گویی……………………………………………………… 80
4-23 وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک جنسیت تولیدکنندگان برنامه…………………… 82
4-24 پاسخ به پرسشهای پژوهش…………………………………………………………………………………………… 83
4-25 آزمون فرضیهها……………………………………………………………………………………………………….. 86
4-25-1 فرضیه اول: « بیش از 40% برنامه های رادیویی به مفاهیم کتاب، کتابخوانی و ترویج کتابخوانی اشاره نشده است». 86
4-25-2 فرضیه دوم: «بین جنسیت سازندگان برنامه ها از جهت میزان پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی تفاوت معنیداری وجود دارد»…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 87
فصل پنجم: بحث، نتیجهگیری و پیشنهادها…………………………………………………………………………. 88
5-1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………… 89
5-2 تحلیل پرسشهای پژوهش………………………………………………………………………………………………. 89
5-3 نتایج حاصل از فرضیه های پژوهش………………………………………………………………………………….. 94
5-4. پیشنهادهای پژوهش……………………………………………………………………………………………………. 95
5-4-1 پیشنهادهای بر آمده از پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………. 95
5-4-2 پیشنهاد هایی برای پژوهش های آینده……………………………………………………………………………………………………….. 96
پیوست 1……………………………………………………………………………………………………………………….. 97
پیوست 2……………………………………………………………………………………………………………………… 104
منابع فارسی :………………………………………………………………………………………………………………… 108
فهرست جداول
یک مطلب دیگر :
عنوان صفحه
جدول 4-1: مشخصات برنامههای مورد بررسی از جهت نام، زمان و دستهبندی موضوعی…………………………. 56
جدول 4-2: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391 برحسب وضعیت تولید پخش در هفته 65
جدول 4-3: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب وضعیت تولید پخش در سال 65
جدول 4-4: توزیع فراوانی برنامهها برحسب ساختار برنامهها…………………………………………………………… 66
جدول 4-5: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب روزهای پخش برنامهها……. 67
جدول 4-6: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391 برحسب مدت پخش برنامهها………. 68
جدول 4-7: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391 برحسب ساعت پخش برنامهها…….. 68
جدول 4-8:توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب دستهبندی برنامهها از جهت گروه 69
جدول 4-9: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب از جهت پرداختن به موضوع 70
جدول 4-10: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک نام برنامه………………………………………………………………………………………………. 71
جدول 4-11: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک تولید پخش در هفته………………………………………………………………………………….. 72
جدول 4-12: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک تولید پخش در سال………………………………………………………………………………….. 73
جدول 4-13: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک ساختار برنامه…………………………………………………………………………………………. 75
جدول 4-14: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک روزهای پخش………………………………………………………………………………………… 76
جدول 4-15: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک مدت برنامه……………………………………………………………………………………………. 77
جدول 4-16: توزیع فراوانی برنامه های رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک زمان پخش برنامه…………………………………………………………………………………….. 78
جدول 4-17: توزیع فراوانی برنامه های رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب از جهت پرداختن به موضوع نقد کتاب………………………………………………………………………………………………………………………………….. 79
جدول 4-18: توزیع فراوانی برنامه های رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب از جهت پرداختن به موضوع معرفی کتاب………………………………………………………………………………………………………………………………….. 80
جدول 4-19: توزیع فراوانی برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب از جهت پرداختن به موضوع قصه گویی………………………………………………………………………………………………………………………………….. 80
جدول 4-20: توزیع فراوانی برنامه های رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391برحسب وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک جنسیت تولیدکنندگان برنامه……………………………………………………………………….. 82
جدول 4-21. نتایج آزمون دوجمله ای برای فرضیه اول پژوهش……………………………………………………….. 86
جدول 4-22. نتایج آزمون تحلیل واریانس یکطرفه برای فرضیه دوم پژوهش…………………………………………. 87
فهرست نمودار
عنوان صفحه
نمودار 4-1: وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک تولید پخش در هفته……………………… 73
نمودار 4-2: وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک تولید پخش در سال………………………. 74
نمودار 4-3: وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک مدت برنامه………………………………… 78
نمودار 4-4:توزیع فراوانی برحسب وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک زمان پخش برنامه. 79
نمودار 4-5: وضعیت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی به تفکیک جنسیت تولیدکنندگان برنامه…………….. 82
چکیده:
پژوهش حاضر با هدف شناسایی مفاهیم کتاب، کتابخوانی در برنامههایی رادیویی شبکه فرهنگ صدای جمهوری اسلامی ایران در سال 1391 انجام شده است. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام گرفته است. جامعه پژوهش شامل 74 (6875برنامه) عنوان برنامه رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391 بوده است. در ابتدا یک سیاهه وارسی از مفاهیم کتاب و کتابخوانی و مفاهیم مرتبط با آن تهیه شد و به تایید اساتید راهنما، مشاور و صاحبنظران حوزه علم اطلاعات و دانش شناسی رسید. گردآوری داده ها با شنیدن محتوای برنامهها صورت گرفت و اطلاعات هر برنامه در کاربرگ های طراحی شده وارد گردید. دادههای استخراج شده با استفاده از نرم افزار آماری اس پی اس اس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت است.
یافته ها نشان داد از تعداد 74 عنوان (6875 برنامه) برنامههای رادیویی شبکه فرهنگ در سال 1391، در مجموع تکرار واژه های مرتبط با کتاب و کتابخوانی 716313 و جمع واژهها نسبت به هر بار تولید 62857 بوده است. یافته ها همچنین نشان داد بیشترین میزان استفاده از واژههای مرتبط با کتاب و کتابخوانی مربوط به برنامههایی با ساختار کلامی پیامی(22229 مرتبه)، مسابقه(17770 مرتبه)، روایی آوایی(15360 مرتبه) و پیامی(11547 مرتبه) بوده است و 7/29 درصد از برنامههای در گروه فرهنگ و دانش، 7/25 درصد در گروه مطالعات فرهنگی، 23 درصد در گروه فرهنگ و ادب، 5/9 درصد در گروه فرهنگ و هنر، 5.4 درصد در گروه فرهنگ و جامعه، 1/4درصد گروه فرهنگ و اندیشه، 4/1 درصد در گروه اداره کل نمایش، 4/1 درصد در گروه پخش قرار داشتند. یافته ها نشان داد که در مجموع 17984 برنامه را زنان 7131 برنامه را مردان و 5105 برنامه به صورت مشترک تهیه شده است. آزمون فرضیه اول پژوهش مورد تایید قرار نگرفت و نشان داد در بیش از 40% از برنامههای رادیویی به مفاهیم کتاب، کتابخوانی و ترویج کتابخوانی اشاره شده است. بین جنسیت سازندگان برنامهها از جهت میزان پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی تفاوت معنیداری وجود نداشت.
کلیدواژهها: کتاب، کتابخوانی، مطالعه، رادیو، شبکه فرهنگ، رسانه
2-11 تاریخچه تحلیل محتوا ……………………………………………………………………………60
2-11-1 اصل اهمیت ……………………………………………………………………………………61
2-11-2 اصل اعتبار ……………………………………………………………………………………61
2-11-3 اصل علاقه……………………………………………………………………………………..62
2-11-4 اصل سودمندی…………………………………………………………………………………63
2-11-5 اصل قابلیت یادگیری ………………………………………………………………………….63
2-11-6 اصل انعطاف پذیری……………………………………………………………………………64
2-12 پیشینه تحقیق درایران ………………………………………………………………………….65
2-13 پیشینه تحقیق در جهان………………………………………………………………………….67
فصل سوم : روش اجرای تحقیق
3-1 مقدمه ………………………………………………………………………………………………70
3-2 روش تحقیق ………………………………………………………………………………………..70
3-3 جامعه آماری ……………………………………………………………………………………….71
3-4 حجم نمونه و روش نمونه گیری ………………………………………………………………….71
3-5 روش نمونه گیری و افراد مورد مطالعه………………………………………………………….72
3-6 روش های تحلیل آماری……………………………………………………………………………74
3-7 روش تحلیل محتوای کتاب های درسی……………………………………………………………75
3-8 مراحل تحلیل محتوای کتاب های درسی ………………………………………………………….76
3-8-1 اعتباریابی ………………………………………………………………………………………77
3-8-2 اجرای پژوهشی………………………………………………………………………………….77
3-9 مراحل انجام تحلیل محتوا…………………………………………………………………………78
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها
4-1 مقدمه ……………………………………………………………………………………………..80
4-2 آمار توصیفی ………………………………………………………………………………………80
4-3 آمار استنباطی ……………………………………………………………………………………86
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
5-1 مقدمه ………………………………………………………………………………………………91
5-2 یافته های پژوهش ………………………………………………………………………………92
5-3 محدودیت ها و مشکلات…………………………………………………………………………..98
5-4پیشنهادات پژوهشی ………………………………………………………………………………..99
5-5 پیشنهادات باتوجه به یافته های پژوهش ……………………………………………………102
5-5-1 پیشنهاد به پژوهشگران آتی ……………………………………………………………….103
5-6 خلاصه پژوهش ………………………………………………………………………………….106
5-6 منابع و ماخذ………………………………………………………………………………………109
فهرست نمودار
فهرست جداول
4-2-1 نمودار………………………………………………………………………………………….116
4-2-2 //……………………………………………………………………………………………….117
4-2-3 //……………………………………………………………………………………………….118
4-2-4 // ……………………………………………………………………………………………..120
4-2-1 جدول……………………………………………………………………………………………122
4-2-2 //……………………………………………………………………………………………….122
4-2-3 // ……………………………………………………………………………………………….123
4-2-4 //………………………………………………………………………………………………..123
یک مطلب دیگر :
چکیده
برای اعتلای کیفی و کمی آموزش وپرورش ونوآوری های علمی در عرصه تعلیم و تربیت بایدمتناسب با برنامه های آموزشی درسطح جهانی وفهم موثر آن تلاش کرد و با برنامه ها و مولفه های جهانی همسو جهت شد .مــــولفه های جهانی شدن فرآیندرو به گسترشی است ک تمامی عرصه هارا درنــــوردیده و شناسایی مولفه های جهانی،دراین راستا جهان را دهکده ای نمـوده که درآن همه چیز دردنیای بین الملل وجوامع درحال تغییر وانتقال است. در دنیای امروز عقیده براین است که بایدتفکرو ایده آموزش جهانی را باتوجه به تحولات وپیچیدگی جهان در نظام آموزشی فراهم نمود و با شناخت هدف های مولفه های آمــــوزش جهانـی ازجمله آگـــــاهی از نظام ها،آگاهی ازچشم انداز ، مسئولیت پذیری و ذهنیت فرآیندی را بعنوان مبنای حرکت درمحتوای کتاب های مورد تدریس نظام آموزشی کشور گنجاند تا اولین گام موثر دراین جهت به صـــــــورت عملی برداشت .لــــــذادراین پژوهش ،پژوهشگر بدنبال تحلیل محتوای کتاب مطــــالعات اجتماعی وجغرافیـا براساس مولفه های جهانی بوده است .
واژگان کلیدی :آموزش جهانی ،تحلیل محتوای،مطالعات اجتماعی،جغرافیا
شناخت جهان نیازمند آگاهی از اهداف و برنامه های درسی در هر نظام آموزشی است و لحاظ کردن اهداف متناسب با مولفه های جهانی در محتوای کتاب های درسی در واقع پی بردن به واقعیت موجود در راستای حرکت موثر برای پیشبرد اهداف آموزشی محسوب می گردد. هر هدفی به منظور اصلاح روش های تاثیر گذار در کتاب های درسی ، نگاه فراگیر را نسبت به جهان پیرامونی آگاه می سازد با درنظر گرفتن این ویژگی آموزش جهانی و شناخت مولفه های آن می تواند چشم انداز واقع بینانه از جهان را ترسیم نماید و آموخته های فراگیران با توجه به نگاه جهانی شکل می گیرد و فراگیر متوجه می شود که تنها دریک نظام آموزشی بسته محلی دانشی را فرا نمی گیرد و بلکه محتوای کتاب ها آنان را به کوشش بیشتر در رشد و توسعه ملی و فراملی سوق می دهد . پس جهان پیش روی ما ، در حال تحول و دگر گونی است دانش و علم نوین هرروز در حال تغییر به سوی مطلوب شدن و فراگیر شدن علوم جدید را در پی دارد دراین شرایط ما هم باید با توجه به تحولات و پیچیدگی های جهان امروز ، توانایی فائق آمدن بر آنها را داشته باشیم . این هم میسر نمی شود مگر مولفه های جهانی را در محتوای کتاب های درسی لحاظ نماییم .
لذا نظام آموزشی کارآمد درجهت رشد و شکوفایی علم و دانش در عرصه بین الملل تلاش می کند و فراگیران در عرصه تعلیم وتربیت را با برنامه های فراملی و متناسب با اهداف و مولفه های جهانی در جامعه پرورش می دهد ، در آن صورت طراحی و برنامه ریزی چنین نگرش های عمیق و جهانی ما را در علم روز بسیار کارآمد خواهد کرد . پژوهش ما در راستای برون رفت از ناکارآمدی و نواقصات موجود در نظام آموزشی بوده و تلاش پژوهشگردرجهت رفع این مشکلات بوده است . به نقل از لی اندرسون ، یکی از پیشگامان این ایده ، آموزش جهانی را همچون آگاهی در باره مسائل جهانی می داند مسائلی که زندگی ما را تحت تاثیر قرارداده است (علاءالدین ،1989).
مولفه های آموزش جهانی ارائه کننده الگوها ، دستورها ، راه کاری لازم برای تجدیدنظر و اصلاح برنامه درسی درسطوح و دوره های مختلف تحصیلی مطابق با مقتضیات و شرایط صورت می دهد و به بیانی دیگر آموزش جهانی تلاش برای ایجاد تغییر در محتوا ، روشها و موقعیت اجتماعی تعلیم و تربیت برای آماده کردن بهتر فراگیران برای شهروندی در عصر جهانی تعریف می کند. نظام آموزش جهانی یک چارچوب جامع و مشخص برای تحقق اهداف و مهارتهای زندگی بوده و با برنامه های مشخص برای تکامل و تقویت روش زندگی محسوب می گردد( ضرغامی ، 1388).
1-2 بیان مسئله
برای اعتلای کمی وکیفی نظام آموزش و پرورش و روند روبه رشد و توسعه علم و دانش ، برنامه ریزی متناسب با اهداف و برنامه های آموزش جهانی در محتوای درسی مدنظر بوده ، از طرفی متناسب با همان هدفها موضوعات و مولفه های جهانی در محتوای کتاب های درسی دراین پژوهش اصلی ترین دغدغه می باشد. نظام آموزشی براین اساس به سمت و سوی جهانی حرکت کند و این مولفه ها را در کتاب های درسی ، خصوصآ در دوره اول متوسطه که شخصیت دانش آموز درحال شکل گیری اجتماعی است بگنجاند.
اهداف تربیتی درمولفه های جهانی و برنامه ریزی درسی ابعاد مختلف زمانی ،مکانی ،مسائل و درونی مد نظر باشد و خصوصآ اهداف در مولفه های جهانی ، آگاهی از نظام ها ، آگاهی از چشم انداز ، مسئولیت پذیری و ذهنیت فرآیندی را در سیستم آموزشی به شکل واقع بینانه با هدف چارچوب مشخص برای رسیدن به رشد و شکوفایی باشد( جمیله علم الهدی ، 1392).
بنابراین آموزش و پرورش با گسترش روزافزون ارتباطات در سراسر جهان روبه رو می باشد و چالش اساسی در نظام آموزشی مطابق نمودن الگوها و هدفها و یا نادیده گرفتن مولفه های جهانی است که در صورت نپذیرفتن واقعیت موجود ، باعث دور شدن از اصل موضوع خواهد بود .نظام تربیتی و آموزشی باید در راستای بروز کردن هدفهای موجود و برنامه ریزی مطابق با نیازهای درون جامعه در محتوای کتاب های درسی تغییر ایجاد نماید و همین باعث روند رو به رشد را در نگاه علمی خواهد داشت .
دیگر شرایط محیطی پیرامون سازمانها تغییرات فن آوری، جهانی شدن اقتصاد، افزایش سطح انتظار مصرف کنندگان، توجه به کیفیت محصولات وخدمات و… بر عملکرد ونحوة مدیریت و ادارة سازمانها تأثیرات بسیاری گذاشته است.از پیامدهای این تأثیر می توان به بهبود تفکر سنتی در علم مدیریت، و توجه به انواع روش های مدیریت ازجمله مدیریت مشارکتی اشاره نمود.
در این فصل ابتدا موضوع تحقیق و ضرورت انجام تحقیق تشریح شده و در ادامه پس از بیان سئوالات اصلی و فرعی تحقیق ، روش تحقیق، قلمرو تحقیق، ابزار گردآوری و تحلیل دادهها و درانتها تعاریف واژههای کلیدی پژوهش آورده شده است.
امروزه فرهنگ سازمانی یکی از موضوعات مورد بحث رفتار سازمانی است و بر این اعتقاد است که هر سازمانی دارای فرهنگی است که با گذشت زمان شکل می گیرد و به
آسانی از بین نمی رود و تاثیر بسزایی در رفتار سازمانی خواهد داشت( سلیمی، 1376). فرهنگ سازمانی با آنکه پیشینه دراز دارد، ولی موضوعی است که به تازگی در دانش مدیریت و بویژه در قلمرو رفتار سازمانی راه یافته است. به طور کلی از ترکیب دو واژه یا مفهوم “فرهنگ” و “سازمان” اندیشه تازه ای پدید آمده است که هیچ یک از آن دو واژه این اندیشه را در بر ندارد. به گفته اسمیرسیچ، فرهنگ ما را بر می انگیزد و ما به دلیری می دهد تا در درون پیکر سازمان نوعی از روح و روان را همراه با نوعی از رمز و راز پدید آوریم(طوسی، 1372). فرهنگ سازمانی به شیوه اندیشیدن اعضای سازمان درباره ویژگی های فرهنگی سازمان نظیر خلاقیت فردی، ریسک پذیری، رهبری، یکپارچگی و … اتلاق می شود.(یگانه، 1379).
بر همین اساس فرهنگ سازمانی در قالب مجموعه ای از باور ها و ارزش های مشترکی که بر رفتار و اندیشه اعضای سازمان اثر می گذارد می تواند سرچشمه ای برای حرکت و پویایی یا مانعی در راه پیشرفت به شمار آید( طوسی، 1372).یک مطلب دیگر :
پایان نامه روانشناسی درباره ویژگیهای اخلاق حرفهای
از اعتقادات اساسی مدیر پیروی می کند. فرهنگ سازمانی مدیران را خود به خود کنترل می کند و گسترش فرهنگ بر ادراک، تفکر، احساس، اهداف و ابزارهای کاری تاثیر می گذارد. همچنین بر روند تصمیم گیری و حل مسائل، انگیزش رضایت و روحیه افراد و میزان خلاقیت و نوآوری موثر است. بنابراین در مدیریت چیزی جدای از فرهنگ وجود ندارد.(عفیف، 1379).
سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان با دارا بودن بیش از 1000 نفر نیروی انسانی برای منابع سازمانی و انسانی اهمیت ویژه ای قائل می باشد. لذا در راستای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده سازمان ، برنامههایی درجهت شناخت فرهنگ حاکم بر سازمان و روش های موثر مدیریت منابع انسانی تدوین نموده است. شناسایی فرهنگ هر سازمان به مدیران کمک می کند تا با آگاهی و دید کامل نسبت به فضای حاکم بر سازمان از نقاط قوت آن استفاده نموده و برای نقاط ضعف، تدابیر و اقدامات لازم را پیش بینی نموده و با استفاده از فنون مدیریتی، کارکنان سازمان را با تصمیم گیری های خود همراه و همسو سازند.همان گونه که تحقیقات در شرکتهایی نظیر هیولت پاکارد، هوندا، ماتسوشیتا، نشان داده است، وجود یک فرهنگ ضعیف و فاقد انعطاف در سازمان موجب می شود که کارکنان سازمان به رویه های موجود سازمانی عادت کنند و هیچگونه تمایلی به نوآوری و خلق ایده های جدید نداشته باشند و از طرف دیگر از تسهیم دانسته های خود با دیگران و تبدیل آن دانسته ها به مهارتهایی که بتواند در حل مشکلات سازمان مؤثر باشند ترس دارند، در حالیکه یک فرهنگ پویا و منعطف که اعضای سازمان نسبت به آن شناخت و اعتقاد دارند در برابر تغییرات سریع به خوبی از خود واکنش نشان می دهد و سازمان را در مسیر پیشرفت و ترقی قرار می دهد (رحمان سرشت ،1371). هدف اصلی از مدیریت مشارکتی، تشویق و ترغیب کارکنان و اعضای سازمان به دادن تعهد و مشارکت هر چه بیشتر در امر موفقیت سازمان است. پایه و اساس اندیشه مزبور بر این منطق استوار است که کارکنان در فرایند تصمیماتی که بر سرنوشت آنان اثر می گذارد مشارکت می کنند، در این کار اداری و سازمانی خود از آزادی عمل بیشتری برخوردارند، در مورد زندگی کاری خود کنترل هایی دارند، سازمان بدین وسیله موجبات انگیزش هر چه بیشتر آنان را فراهم می آورد، افراد تعهد بیشتری به سازمان پیدا می کنند، بازدهی، تولید و بهره وری در سازمان افزایش می یابد و سرانجام این که نسبت به کار خود، بیشتر ابراز رضایت می کنند( رابینز، 1377، ص 247).
با عنایت به نکات ذکر شده و از آنجا که سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان، با دارا بودن بیش از 1000 نفر نیروی انسانی، اجرای سیاست های اجرایی حمایت از صنایع کشاورزی را در قطب کشاورزی ایران یعنی استان خوزستان بر عهده دارد، و به لحاظ شرایط جغرافیایی، محیطی ، اقتصادی و بومی به طور کلی کشاورزی در این منطقه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار می باشد. می توان گفت اهمیت نقش نیروی انسانی در سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان غیر قابل انکار است و عدم توجه به فراهم نمودن محیط مناسب برای آنان می تواند مسائل زیادی را برای سازمان و همچنین کشاورزی استان دربرداشته باشد. از آنجاییکه عدم توجه به فرهنگ سازمانی در هر سازمانی مشکلاتی همچون عدم رضایت کارکنان، کاهش عملکرد کارکنان، تعارض سازمانی، عدم همسویی با سیاستها و راهبردهای سازمان و در نتیجه عدم دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده سازمان را دربر خواهد داشت. بنابراین، شناسایی فرهنگ هر سازمان به مدیران کمک می کند تا با آگاهی و دید کامل نسبت به فضای حاکم بر سازمان از نقاط قوت آن استفاده نموده و برای نقاط ضعف، تدابیر و اقدامات لازم را پیش بینی نموده و با استفاده از فنون مدیریتی، کارکنان سازمان را با تصمیم گیری های خود همراه و همسو سازند.
لذا انجام پژوهشی به منظور بررسی ارتباط میان فرهنگ سازمانی و مدیریت مشارکتی در این سازمان به عنوان یکی از سازمان های کلیدی استان خوزستان با دارا بودن بیش از 1000 نفر نیروی انسانی ضروری بنظر میرسد.
علاوه بر آن این پژوهش می تواند در جهت دستیابی به موارد ذیل نیز مفید باشد:
2-4 -سبب شناسی اختلالات روانی…………………..…………………………… 16
2 -4-1 -عوامل زیستی……………………………………………………… 16
2-4-2 -ناهنجاریهای کروموزومی……………………………………………… 17
2-4-3- ژن های معیوب…………..………………………………………… 17
2-4-4-آسیب زاها………..………………………………………………… 17
2-4-5- آمادگی………….………………………………………………… 18
2-4-6 -عوامل روانی ،اجتماعی،فرهنگی……….………………………………… 19
2-5- تعریف شخصیت….……………………………………………………… 20
2-6- مفهوم شخصیت……..…………………………………………………… 20
2-7-نظریه های مربوط به ویژگی های شخصیت………..…………………………… 22
2-7-1- نظریه گوردون آلپورت………………………………………………… 23
2-7-2-خودمختاری کنشی……………………………………………… 24
2-7-3- تحقیق فردنگر………….…………………………………………… 25
2-7-4-نظریه کتل………..………………………………………………… 25
2-7-5-هانس.جی آیزنک…….…..…………………………………………… 27
2-7-6- ا ندازه گیری صفت:تحلیل عاملی………………………………………… 29
2-7-7- مک کری وکوستا(مدل پنج عاملی)……………………………………… 29
2-8- طرح پنج عاملی شخصیت………………..………………………………… 34
2-9- پنج عامل شخصیتی نئو……….…………………………………………… 36
2-9-1-عصبیت یا شاخص هیجان(N)……….…………………………………… 36
2-9- 2- برونگرایی(E)………………………………………………………… 37
2-9- 3 -باز بودن(O)………………………………………………………… 38
2-9- 4-توافق(A)…………………………………………………………… 40
2-9- 5 -وجدانی بودن(C)………………………..…………………………… 41
2- 10-مقیاس های آزمون NEO PIR …………………………………………… 42
2-10-1-مقیاسهای عصبیت یا هیجانی …………………………………….…… 44
2-10-2- مقیاس برون گرایی ………………………………………………… 46
2-10-3-مقیاس های باز بودن ………………………………………………… 47
2-10-4-مقیاس های توافق …………………………..……………………… 50
2-10-5-مقیاسهای وجدانی بودن ……………………………………………… 52
2-11-پیشینه شناسی عامل ها در سایر مدل های شخصیت …………………………… 54
2-12 -پایه های تجربی ومفهومی نظریه پنج عاملی …………………..……………… 54
2- 13-نظریه صفات ومدل پنج عامل(FFM) ………………….…………………… 55
2- 14-شواهد ارثی بودن عامل ها ………………………………………………… 56
2-15 -سیستم همگانی شخصیت ………………………………………………… 57
2- 16-کاربرد مدل پنج عاملی ……………..….………………………………… 59
2- 17-موافقین ومخالفین مدل پنج عاملی ………………………………………… 59
2- 18-مدل پنج عاملی در فرهنگ های مختلف ……………………………..……… 61
2-19- نقش خانواده در بهداشت روانی و اختلال روانی …………………………..…… 62
2-20 -تعریف فشار روانی (استرس واسترسور) ……………………………………… 63
2-21 -فرایند عوامل محیطی وعوامل درون فردی استرس وپیامدهای آن ……………….… 64
2-22 -نخستین نشانه ها در تشخیص فشار روانی …………………………………… 67
2-23-انواع استرس……….…………………………………………………… 67
2-24-علل استرس……………….…………….……………………………… 68
2-24-1-تغییرات زندگی…………………………..………………………… 68
2-24-2-درگیری های زندگی روزانه………………………….………………… 68
2-24-3- فشار روانی مربوط به سن …………………………………………… 69
2-24-3-1- گذر اوان کودکی …………………….………………………… 69
2-24-3-2 -اوان بزرگسالی ………………………………………………… 69
2-24-3-3 -گذر میانسالی ………………….……………………………… 69
2-24-3-4- گذر اواخر بزرگسالی ………………….………………………… 69
2-25- ناکامی …………………..…………………………………………… 70
2-26-تیپ شخصیتی A ……….……………………………………………… 70
2-27-ویژگی های شرایط تنش زا وعوامل در تعدیل آن …………….………………… 71
2-27-1-مدت ……………………………………………………………… 71
2-27-2-شدت ……..……………………………………………………… 71
2-27-3-قابلیت پیش بینی …………………………………………………… 71
2-27-4-شروع ناگهانی ……………………………………………………… 71
2-28-دستگاه عصبی خود مختار ………………………………………………… 72
2-29-ارزیابی نخستین وثانوی …………………………………………………… 73
2-29-1-ارزیابی نخستین …………………………………………………… 73
2-29-2-ارزیابی ثانوی ……………………………………………………… 73
2-30-پیامدهای استرس ……….…….………………………………………… 74
یک مطلب دیگر :
2-30-1-اختلال هیجانی …………………………………………………… 74
2-30-2-اختلال شناختی …………………………………………………… 74
2-30-3- اختلال فیزیولوژیکی …………..…………………………………… 74
2-31 -ظرفیت افراد در برابر استرس ……………………………………………… 76
2-32- ویژگی های فردی در مواجهه با استرس ……………………………………… 76
2-33- شخصیت های مقاوم در برابر استرس …………………..…………………… 77
2-33-1- کنترل …………………………………………………………… 77
2-33-3 –تعهد …………………………………………………………… 77
2-34 -فشار روانی و رشد وتکامل ………………………………………………… 78
2-35- کنارآمدن ………………………..…………………………………… 78
2-36 -روشهای کنار آمدن ……………………………………………………… 79
2-37- مسئله گشایی برنامه ریزی شده …………………………………………… 79
2-38- کنار آمدن مواجهه ای …………………………………………………… 80
2-39- حمایت اجتماعی ……………..………………………………………… 80
2-40- روشهای کنار آمدن دفاعی ………………………………………………… 81
2-41 -مکانیزمهای دفاعی واسترس ………………….…………………………… 81
2-42- شیوه ی مقابله ی اجتنابی ………………………………………………… 82
2-43 -ادراک کنترل فردی ومقابله با استرس …………….………………………… 82
2-44-کاهش دهندگان شیمیایی استرس …………………….………….………… 82
2-45- تندرستی وانرژی ……………………..………………………………… 83
2-46- عقاید مثبت …………………………………………………………… 83
2-47- منظقه ی راحتی ……………………..………………………………… 83
2-48- اعتقادات مذهبی وآرامش درونی …………………………………………… 84
2-49- تفکر منطقی وتفکر غیر منطقی …………….……………………………… 84
2-50- ارتباط خانوادگی در زمان استرس ……………..…………………………… 85
2-51- بیان احساسات ………………………………………………………… 86
2-52- ارتباط صحیح وکاهش استرس ……………..……………………………… 86
2-53- مروری بر پژوهشهای انجام شده …………………………………………… 88
فصل سوم:روش اجرای تحقیق
3-1- روش تحقیق …………………………….……………………………… 96
3-2 -جامعه آماری …………………………………………………………… 96
3-3 -روش نمونه گیری وحجم نمونه ……………………………………………… 96
3-4-ابزار تحقیق ……………………………………………………………… 97
3-5- روش آماری ……………………..……………………………………… 98
فصل چهارم: تجزیه وتحلیل داده ها
4-1-مقدمه ………………………………………….……………………… 100
4-2-توصیف داده ها …………………………………………………………… 100
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1-مقدمه ………………………………….……………………………… 117
5-2- فرضیه اول ………………………………………..…………………… 117
5-3 -فرضیه دوم ………………………………………..…………………… 122
5-4- فرضیه سوم …………………………………………….……………… 127
5-5-محدودیت ها …………………………………………………………… 128
5-6- پیشنهادات ………………………………………..…………………… 128
فهرست منابع ………………………………………………………………
فهرست منابع فارسی ……………………………………………………………
فهرست منابع انگلیسی ………………………………….………………………
130
131
138
پیوست ………………………………………………………………………
چکیده انگلیسی ………………………………………………………….…… 142
159
فهرست جداول
عنوان صفحه