2-2-1 بنابر تحقیقات انجمن ملی بهداشت روانی 17
2-3 بررسی ویژگیهای افراد دارای سلامت روان از دیدگاه مکاتب مختلف روانشناسی 18
2-3-1 دیدگاه مکتب زیستگرایی 18
2-3-2 دیدگاه مکتب روانکاوی 18
2-3-3 از دیدگاه رفتارگرایی 20
2-3-4 دیدگاه انسانگرایی 20
2-3-5 دیدگاه شناختی 22
2-3-6 دیدگاه بومشناختی 22
2-4 تعریف مهارتهای زندگی 22
2-5 مبنای تئوریکی برنامه آموزش مهارتهای زندگی 23
2-6 اهمیت مهارتهای زندگی در سلامت روان 27
2-7 ابعاد مهارتهای زندگی 30
2-7-1 مهارتهای اجتماعی شامل 31
2-7-2 مهارت مقابله که شامل 31
2-7-3 مهارت حل مسئله که شامل 31
2-7-4 مهارتهای آموزش داده شده در کلاسهای مهارت های زندگی 32
2-7-5 برنامهریزی و محتوای برنامه آموزش مهارتهای زندگی 32
2-8 تحقیقات انجام شده در داخل و خارج کشور 32
2-8-1 پژوهشهای داخلی 37
2-9 جمعبندی 38
فصل سوم: روش پژوهش
3-1 مقدمه 40
3-2 روش پژوهش 40
3-3 جامعه آماری 40
3-4 نمونه و روش نمونهگیری 40
3-5 ابزار پژوهش و شیوه ی اجرای آن 41
3-6 روش تجزیه و تحلیل آماری 45
فصل چهارم: یافتههای آماری پژوهش
4-1 مقدمه 47
4-2 آمار توصیفی 47
4-3 آمار استنباطی 48
4-3-1 فرضیه اول 48
4-3-2 فرضیه دوم 49
4-3-3 فرضیه سوم 50
4-3-4 فرضیه چهارم 51
4-3-5 فرضیه پنجم 52
فصل پنجم: تبیین یافتهها
5-1 تبین یافتهها 54
5-2 محدودیتها 56
5-3 پیشنهادات 56
پیوست
پرسشنامه سلامت عمومی……………………… 59
منابع
فهرست منابع فارسی 63
فهرست منابع انگلیسی 65
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 4-1 اطلاعات جمعیت شناسی 47
جدول4-2 نتایج آزمون t برای مقایسه میانگین دو گروه در متغیر سلامت روان 48
جدول4-3 نتایح آزمون t برای مقایسه میانگین دو گروه در متغییر نشانههای جسمانی 49
جدول4-4 نتایج آزمونt برای مقایسه میانگین دو گروه در متغیر نشانگان اضطراب 50
جدول4-5 نتایج آزمون t برای مقایسه میانگین دو گروه در متغیر نارساکنش وری اجتماعی 51
جدول4-6 نتایج آزمون t برای مقایسه میانگین دو گروه در متغیر افسردگی 52
یک مطلب دیگر :
انسان با توجه به پیچیدگیها و دشواریهای زندگی جهت رسیدن به رشد و پیشرفت در جنبههای گوناگون میبایست از توانایی لازم و کافی جهت مقابله با موقعیتهای دشوار زندگی و همچنین فراهم نمودن شرایط مناسب بهمنظور پیشرفت همهجانبه برخوردار باشد. بنابراین افراد موفق، تکاملیافته و دارای سلامتروانی کسانی هستند که توانایی و مهارت کافی را در برخورد با شرایط گوناگون زندگی دارند و همواره درصدد تغییر موقعیت خویش در جهت رشد و تکامل هستند.
این ویژگیها نشانگر برخورداری اینگونه افراد از مهارتهای زندگی میباشد. درحالی که افراد ناموفق و کسانی که به رشد و پیشرفت متعادل در جنبههای گوناگون زندگی دست نیافتهاند از سلامت روانی کمتری برخوردارند و همچنین توانایی حل مؤثر مشکلات و مسائل زندگی را ندارند میتوان گفت که فاقد مهارتهای زندگی کافی هستند وبدین ترتیب برخورداری از مهارتهای زندگی و بهکارگیری آن جهت دستیابی به رشد و کمال میتواند بسیاری از مشکلات، ناکامیها و ناهنجاریها را رفع نماید و در عوض یک زندگی بانشاط، پرتلاش، روبه پیشرفت و کمال را به ارمغان آورد.
پیشرفتهای علمی و تکنولوژی در سالهای اخیر، انسانها را با انبوهی فزاینده از مسائل گوناگون مواجه ساخته است. کار، تحصیل و فشارهای روانی- اجتماعی از جمله مسائلی هستند که اغلب نوجوانان و جوانان با آنها روبرو هستند. توانایی حل مؤثر مسائل مذکور و مشکلات مشابه از جمله مهارتهای مهم و مفیدی هستند که نقش تعیینکنندهای در تأمین سلامت روانی و موفقیت فرد و در نتیجه زندگی سالم و اثربخش دارند و همه انسانها بهطور فطری توانایی حل مشکلات زندگی را دارند، ولیکن این توانایی باید مطابق با شرایط و موقعیت فرد پرورش یابد بهطوری که به عنوان مهارتهای کارآمد در آنان درونی شود. متأسفانه طبق بررسیهای انجام شده تواناییها و مهارتهای علمی و سازشی بسیاری از نوجوانان و جوانان کشور ما برای حل مؤثر مسائل زندگی فردی و اجتماعی آنان کفایت نمیکند. بنابراین آموزش مهارتهای زندگی با تأکید بر مهمترین مسائل فردی و اجتماعی نوجوانان به عنوان اصل مهم و انکارناپذیر است که تاکنون علیرغم توجه خاص بسیاری از کشورهای جهان و تأکید خاص«سازمان بهداشت جهانی» جای آن در برنامههای تحصیلی مدارس کشورمان خالی مانده است. البته اخیراً گامهای برداشته شده است که نیازمند توجه علمی و تخصصی بیشتر میباشد.(سازمان بهداشت جهانی،1997)
روانشناسان در دهههای اخیر در بررسی اختلالات رفتاری و انحرافات به این نتیجه رسیدهاند که بسیاری از اختلالات و آسیبها در ناتوانی افراد در تحصیل صحیح و مناسب از خود و موقعیت خویش، عدم احساس کنترل و کفایت شخصی جهت رویارویی با موقعیتهای دشوار و عدم آمادگی برای حل مشکلات و مسائل زندگی به شیوه مناسب، ریشه دارد. بنابراین با توجه به تغییرات و پیچیدگیهای روزافزون جامعه و گسترش روابط اجتماعی،آمادهسازی افراد به خصوص نسل جوان جهت رویارویی با موقعیتهای دشوار امری ضروری به نظر میرسد. در همین راستا روانشناسان با حمایت سازمانهای ملی و بینالمللی، جهت پیشگیری از بیماریهای روانی و ناهنجاریهای اجتماعی آموزش مهارتهای زندگی را در سراسر جهان و در سطح مدارس آغاز نمودهاند.(طارمیان و همکاران، 1378)
آنچه امروزه تحت عنوان مهارتهای زندگی مشهود است تنها حاصل کار پژوهشگران عصر حاضر نیست بلکه از این مهارتها در لابلای تعالیم الهی بخصوص در قرآن و احادیث معصومین بیان شده است. بهطوری که تلاش برای برقراری ارتباط مفید و مؤثر با دیگران، خودشناسی و توجه به ارزشها که از فصول اساسی درس مهارتهای زندگی است به کرات در قرآن، نهجالبلاغه، و صحیفه سجادیه و احادیث منقول از سایر معصومین مورد تأکید قرار گرفته است.(طارمیان و همکاران،1378)
هدف اصلی سازمان بهداشت جهانی از ایجاد طرح مهارتهای زندگی در زمینه بهداشت روانی این است که جوامع مختلف در سطوح جهان نسبت به گسترش، به کارگیری و ارزیابی برنامه آموزش مهارتهای زندگی را متمرکز بر رشد تونائیهای روانی مانند حل مسئله، مقابله با هیجانات، خودآگاهی، سازگاری اجنماعی و کنترل استرس بین کودکان و نوجوانان اقدام نمایند.(ناستاسیا،1998)
با توجه به نقش مهم مدارس در تأمین بهداشت روانی دانشآموزان،برنامه آموزش مهارتهای زندگی روش مؤثری در جهت رشد شخصیت سالم دانشآموزان و تأمین و حفظ بهداشت روانی دانشآموزان تلقی میشود. به این ترتیب مدارس به جای این که تنها بر افزایش عملکرد تحصیلی دانشآموزان تمرکز نمایند باید بر تأمین و حفظ روان آنان نیز تأکید نمایند و اقدامات لازم را بهمنظور تحقیق هدف مذکور انجام دهند چرا که اگر هدف فوق تحقق یابد بسیاری از مشکلات تحصیلی و آموزشگاهی نیز خود به خود کاهش مییابد.(ناستاسیا،1998)
رشد انسان در زمینههای روانی، اجتماعی، جسمانی، جنسی، شغلی، شناختی، الگو«خود» اخلاقی و عاطفی صورت میگیرد هریک از زمینهها نیازمند مهارت و توانایی میباشد. در واقع میتوان گفت که تکامل مراحل رشدی وابسته به مهارتهای زندگی است. زمانی که افراد مهارتهای زندگی اساسی را کسب نمایند در عملکرد بهینه خود پیشرفت میکنند. آموزش مهارتهای زندگی نقش اساسی را در بهداشت روانی ایفا میکند و البته زمانی که در یک مقطع رشدی مناسب ارائه شود نقش برجستهتری خواهد داشت. بهطور تعیین میتوان گفت که بسیاری از نوروزها و سایکوزها ناشی از نقص در رشد مهارتهای زندگی اساسی است. درواقع آموزش مهارتهای زندگی نقش درمانی دارد.(گینتر، گازداوداران،1996)
همانگونه که بروکز اشاره کرده است رویکرد مهارتهای زندگی یک چارچوب سازمانیافتهای را برای مراکز مشاوره و بهداشت روانی فراهم میکند و یک عنصر آموزشی و یکسوی و مهم برای مدارس ابتدایی و دبیرستان میباشد.(بروکز،1984)
سازمان بهداشت جهانی«WHO» بهمنظور افزایش سطح بهداشت روانی و پیشگیری از آسیبهای روانی- اجتماعی، برنامهای تحتعنوان آموزش مهارتهای زندگی تدارک دیده و در سال 1993 در«یونیسف» (صندوق کودکان سازمان ملل متحد)مطرح نمود.(سازمان بهداشت جهانی،1377)
براساس پژوهشهای انجام شده، عواملی نظیر عزتنفس، مهارتهای بین فردی برقراری ارتباط مطلوب، تعیین هدف، تصمیمگیری، حل مسأله، تعیین و شناسایی ارزشهای فردی در پیشگیری و یا کاهش ابتلاء نوجوانان به انواع ناهنجاریهای رفتاری و اختلالات روانی و افزایش سطح سلامت روان آنان نقش مؤثری دارند. بنابراین با توجه به اهمیت و ارزش آموزش مهارتهای زندگی با اهداف گوناگون پیشگیرانه و ارتقاء سطح سلامت روان، فقدان این مهارتها موجب میشود که فرد در برابر فشارها و استرسها به رفتاری غیرمؤثر و ناسازگارانه روی آورد. آموزش چنین مهارتهایی در کودکان و نوجوانان، احساس کفایت، توانایی مؤثر بودن، غلبه کردن بر مشکل را به وجود میآورد.(طارمیان،1378)
امروزه در سراسر جهان بر اهمیت بهداشت روانی تأکید و روز به روز با انجام تحقیقات وسیع و گوناگون اهمیت و نقش آن در زندگی فردی و اجتماعی آشکارتر میگردد. بهطوری که سال 2001 میلادی از طرف سازمان بهداشت جهانی، تحت عنوان سال جهانی«بهداشت روانی» اعلام گردید. سازمان مذکور در این سال شعار«غفلت بس است، مراقبت کنیم» را جهت آشکارتر ساختن موضوع مطرح نمود.(سازمان بهداشت جهانی،2001)
روشهای مناسب سازمانی.. 17
استراتژی فردی.. 18
الف) تن آرامی یا آرامش عضلانی.. 19
ب) ورزش و تغذیه مناسب… 20
ج) استراحت و خواب… 21
د) بازرسی خود ازطریق رفتار و فرآیندهای شناختی.. 22
ه) شبکهکاری.. 23
شیوههای فردی و شیوههای بلندمدت کاهش فشار روانی.. 24
شیوههای فوری تخفیف فشار روانی.. 24
شیوههای بلندمدت تخفیف فشار روانی.. 25
فصل سوم: نوبت کاری
مقدمه. 28
نوبتکاری چیست؟. 29
انواع نوبتکاری.. 29
زمانهای شیفت… 30
سرعت چرخش شیفت… 31
دلایل پیدایش نوبتکاری.. 32
مطالعه نوبتکاری.. 32
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها
نتیجهگیری و پیشنهادات… 35
دلایل انتخاب موضوع. 36
نوبتکاری چیست؟. 37
فشارهای عصبی.. 37
فرضیههای اصلی.. 37
نوع و طرح تحقیق.. 37
روش تحقیق.. 38
جامعه آماری.. 38
تعیین حجم نمونه. 38
فرمول محاسبه حجم نمونه. 39
ابزار سنجش و گرداوری اطلاعات… 39
اجزای پرسشنامه. 40
سؤالات اصلی پرسشنامه. 40
معیارهای مقبولیت تحقیق.. 40
قابلیت اعتماد. 41
مراحل روش نمونهگیری.. 41
روشهای آماری و تحلیل دادهها 41
تجزیه و تحلیل دادهها 42
آزمون فرضیهها 42
فرضیه اول. 42
فرضیه دوم. 43
فرضیه سوم. 43
نتیجهگیری و پیشنهادات… 43
فرضیه اول. 44
فرضیه دوم. 47
فرضیه سوم. 48
دلایل رد نشدن فرضیههای مورد بررسی در سازمان مورد مطالعه. 61
محدودیتهای تحقیق.. 62
پیشنهادات… 62
پیشنهادات در ارتباط با روزکاران. 62
پیشنهادات در ارتباط با نوبتکاران. 63
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول مقایسه میانگین امتیازات ارزشی نوبتکاران و روزکاران براساس فرضیه اول. 42
جدول مقایسه میانگین امتیازات ارزشی نوبتکاران و روزکاران براساس فرضیه دوم. 43
جدول مقایسه میانگین امتیازات ارزشی نوبتکاران و روزکاران براساس فرضیه سوم. 43
جدول نتایج حاصل از سابقه خدمت… 45
جدول نتایج حاصل از تعداد فرزندان. 48
جدول آمار توصیفی فرضیه اول (مشکلات خانوادگی) 50
جدول آمار توصیفی فرضیه دوم (میزان فشار شغلی) 54
جدول آمار توصیفی فرضیه سوم (مشکلات بهداشتی) 58
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار سابقه خدمت پاسخگویان. 46
نمودار فراوانی تعداد پاسخگویان. 49
نمودار فشار روانی ناشی از مشکلات خانوادگی- نوبتکار. 51
نمودار فشار روانی ناشی از مشکلات خانوادگی- روزکار. 52
نمودار فشار روانی ناشی از فشار شغلی- نوبتکار. 55
نمودار فشار روانی ناشی از فشار شغلی- روزکار. 56
نمودار فشار روانی ناشی از خطرات بهداشتی- نوبتکار. 59
نمودار فشار روانی ناشی از خطرات بهداشتی- روزکار. 60
هدف اصلی این تحقیق، بررسی و مقایسهی فشار روانی در کارکنان روزکار و نوبتکار در بیمارستان حضرت فاطمهالزهرا (س) نجفآباد میباشد. روش تحقیق استنباطی و جامعه آماری شامل کلیه کارکنان روزکار و نوبتکار شاغل در بیمارستان حضرت فاطمهالزهرا (س) نجفآباد در سال 1388 با تعداد 450 نفر است. تعداد نمونه با استفاده از فرمول محاسبه حجم نمونه، برابر 106نفر محاسبه گردید. انتخاب نمونه به شیوه تصادفی طبقهبندی شده (70درصد کارکنان نوبتکار و 30 درصد روزکار) انجام گرفت. برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته با تعداد 27 سؤال ازنوع پنج گزینهای استفاده شد. پایایی پرسشنامه از طریق فرمول آلفای کرونباخ برابر با 89% محاسبه گردید. برای تجزیه و تحلیل دادههای جمعآوری شده از آزمون t مستقل استفاده شد. نتایج تحقیق نشان داد که در سطح معنیداری 5% میزان فشار روانی ناشی از مشکلات خانوادگی برای کارکنان نوبتکار بیشتر از کارکنان روزکار است. و نهایتاً میزان فشار روانی ناشی از شغل برای کارکنان نوبتکار بیشتر از کارکنان روزکار است. و نهایتاً میزان فشار روانی ناشی از خطرات بهداشتی در کارکنان نوبتکار بیشتر از کارکنان روزکار است.
کلید واژهها: فشار روانی- فشار شغل- مشکلات خانوادگی- خطرات بهداشتی
بدونشک نیروی انسانی به لحاظ توانایی بکارگیری دیگر عوامل تولید، مهمترین عنصر از عناصر سازمان در جهت رسیدن به اهداف بشمار میآید. ورود این عنصر مهم با ویژگیهای خاص رفتاری و نیازهای پیچیده خود به درون سازمان مسئولیتهای فراوانی را برای مدیریت به ارمغان خواهد آورد، که این مسئولیت به نوبه خود، لزوم تحقیق و تعمق در راستای شناخت انسان ایجاب میکند که درجهت تکامل قدم برمیدارد و دراین راه، اراده همه انسانها بکارگیری حداکثر توانایی درجهت کسب رفاه بیشتر و تلاش بهمنظور تطبیق و هماهنگی با محیط و شرایط کار میباشد. اما نیروی انسانی با یک سری عوامل بازدارنده در درون و بیرون از سازمان مواجه است که امکان تطبیق و هماهنگی در همه زمینهها برای وی مقدر نخواهد بود. لذا مدیران میکوشند تا با ایجاد انگیزه در کارکنان موجبات میل و رغبت بیشتر آنها را درجهت افزایش بهرهوری فراهم آورند. ازجمله این عوامل میتوان به فشار روانی کارکنان در سازمان اشاره کرد و بدونشک یکی از عوامل ایجاد فشار، شرایط نامطلوب محیط کار میباشد که مدیران و مسئولان را ملزم مینماید تا با ایجاد محیطی امن و مناسب موجبات بهبود وضعیت روحی و روانی کارکنان را فراهم نمایند. یکی از عوامل فشارزای روانی در کارکنان، فشار روانی ناشی از نوبتکاری[1] در کارکنان میباشد. بنابراین شناخت روحیه کارکنان و کوشش صمیمانه همراه با برنامهریزی مؤثر به منظور ایجاد شرایط روحی و روانی مناسب در محیط کار میتواند عاملی مؤثر در افزایش فکر، انرژی و عواطف کارکنان گشته و موجب تغییراتی کیفی در سازمان گردد. دراین فصل ابتدا به بیان و تشریح مسأله و اهمیت موضوع پرداخته میشود، سپس به تعیین اهداف تحقیق و فرضیهها و به دنبال آن قلمرو تحقیق مطرح و واژهها و اصطلاحات نظری و عملیاتی تحقیق تعریف خواهد شد.
هر سازمان متشکل از عوامل مختلفی چون افراد، سازمان رسمی، نقشها، موقعیتها و عوامل فیزیکی است. از میان این عوامل، عامل انسانی مهمترین و مؤثرترین عامل در سازمان است. انسان بزرگترین دارایی است. که هرگز در ترازنامه و سود و زیان شرکت منعکس نمیگردد. درحالی که سودآوری سازمان در گروه کار کارکنان و
یک مطلب دیگر :
با موضوع اهداف ارزشیابی عملکرد سازمانی
انسانهای شاغل در سازمان است. و همین انسانها هستند که پشتوانه موفقیت اهداف سازمان میباشند. موفقیت یک سازمان در ابعاد اقتصادی، تکنولوژی و … مدیون کیفیت منابع انسانی است به همین دلیل عمده مشکلات هر سازمان نیز ناشی از همین منابع انسانی است.
مطالعه رفتار در محیط کار به دلیل ارزش نیروی انسانی در مقایسه با سایر منابع درون سازمانی حائز اهمیت فراوان است. برنامهریزی و اقدام جهت تحقق بیشتر کارایی، و بهرهوری بالا در بخش نیروی انسانی که به عنوان ارزشمندترین و معتبرترین سرمایه سازمان محسوب میشود مستلزم شناخت همهجانبهای از اعضاء و اجزای متشکله سازمان است و مهمترین عامل در این بین که نقش کلیدی در ارائه خدمات و تولید را برعهده دارد منابع انسانی است منابع انسانی به شیوههای مختلف روی کارایی و اثربخشی فرآیند مدیریت تأثیر مستقیم میگذارد.
امروزه دغدغه اصلی مدیران و کارفرمایان در اینباره چگونگی ایجاد انگیزه در کارکنان است تا آنها بتوانند با میل و رغبت بیشتر وظایف خود را انجام دهند و دراین زمینه یکی از عواملی که باعث کاهش کارایی نیروی انسانی میشود فشار عصبی ناشی از نوبت کاری میباشد.
نوبت کاری عبارت است از انجام هرگونه فعالیتی خارج از ساعات معمولی کار روزانه زیرا در بعضی از سازمانها نمیتوان تولید یا ارائه خدمات را متوقف کرد و به ناچار تعدادی از افراد میبایست به صورت نوبتکار در شب کار کنند که این امر میتواند باعث ایجاد ناراحتیهایی روانی و جسمی و فشار شغلی برای کارکنان گردد که بهدنبال آن کارایی را کاهش میدهد.
عدم هماهنگی بین نیازها با افراد و امکانات سازمان با آنچه که هر دوطرف در اینگونه مواقع ارائه میگردد ممکن است موجب سرخوردگی و دلسردی شده و درنتیجه به زیان دوطرف سازمان و کارکنان تمام شود. همچنین مختلشدن زندگی اجتماعی و خانوادگی افراد از دیگر پیامدهای بسیار مهم نوبتکاری است. مثلاً شبکاری موجب میگردد که فرد نتواند در مهمانیهای خانوادگی و دوستانه مثل عروسی، تولد، عیادت از بیمار و یا گفتن عرض تسلیت جهت خانواده افرادی که فردی را از دست دادهاند و سایر فعالیتهای اجتماعی، شرکت کنند.
نوبتکاری میتواند به دلیل خوابآلودگی و خستگی باعث افزایش حوادث گردد و به همین دلیل یکی از علل غیرمستقیم حوادث است. فجایع تلخ صنعتی نظیر انفجار کارخانه مواد شیمیایی پوپال هندوستان و نیروگاه هستهای چرنوبیل و بسیار حوادث دیگر که در شیفت شب رخ دادهاند تنها گوشهای از عوارض نوبتکاریهای سخت و طولانی است.
در بسیاری از سازمانها پدیده نوبتکاری به منظور بهرهگیری بیشتر از دستگاههای گرانقیمت و افزایش بهرهوری امری اجتنابناپذیر است. این موضوع در بین پزشکان و مخصوصاً پرستاران اورژانسها بیشتر خود را نمایان میکند. چراکه پرستاران و پزشکان اورژانسها علاوه بر انجام کار معمولی خود از وضعیت نامعلوم بیماران اورژانسی خود در رنج و اضطراب میباشند.
پرستاران بزرگترین گروه شبکاران در دنیا هستند. ازطرفی تا انسان است، حوادث و بیماریهای سخت نیز گریبانگیر پرستاران و پزشکان کشیک مخصوصاً کشیکهای شبانه میشود. خداوند شب را برای خواب موجودات آفریده حال اگر افرادی به صورت مستمر شیفت شبانه و طولانی داشته باشند دچار بیماریهای سوماتیک و سایکوتیک فراوانی خواهند شد.
برطبق مطالعات انجامشده توسط وان لون[2] (1381) در نوبتکاری فشار ناشی از شغل عمداً در اثر فعالیت سازوکار تطابق از یک طرف و عدم تطابق دستگاه سیر کادین ازطرفی دیگر بروز میکند و این بیشتر در شیفتهای چرخشی نهچندان طولانی و نه چندان کوتاه که دراثر آن تطابق حاصل نمیشود بروز میکند ولی چرخشهای سریع نوبتکاری باعث میگردد تا ناهماهنگی در عملکرد دستگاه سیر کادین به حداقل برسد.
باتوجه به بررسیهای به عمل آمده 70 تا 80 درصد همه بیماریها و ناخوشیها با فشار و استرس در ارتباط است که ازجمله بارزترین آنها میتوان به بیماری قلبی- عروقی، سرطان، سرماخوردگی، میگرن، انواع سردردها، زگیل (برخی از انواع نازایی، زخم معده، بیخوابی، فشارخون بالا) و غیره اشاره کرد.
در سراسر سازمانهای آمریکایی تحقیقی برروی 600 نفر انجام شد و به این نتیجه رسیدند که 46 درصد افراد تحتفشار روانی بسیار زیاد بودند و 34 درصد گفتند که تنش و فشار روانی بیش از حد (استرس) باعث شده است که به فکر ترک سازمان بیفتند.
بسیاری از حادثههای ضمن کار براثر استرس شغلی اتفاق میافتد بگونهای که طی مطالعات انجام شده هر ساله قریب به دومیلیون شاغل براثر حادثههای ناشی از کار دچار آسیبهای معلولیتزایی شوند و هرسال 15000 نفر دراثر حادثههای ناشی از کار، جان خود را از دست میدهند.
اکثر افرادی که کشیک شبانه دارند بیشتر جزء کسانی هستند که علاوه بر ساعات موظفی خود، اضافهکاری نیز انجام میدهند. نوبت کاری در فضای بسته و شبانه از قدرت تمرکز افراد میکاهد. بیشک رعایتکردن مسائل دقیق نوبت کاری از بروز حوادث جانی تأسفبار خواهد کاست. هدف تحقیق حاضر بررسی و مقایسهی فشار روانی کارکنان روزکار و نوبتکار در بیمارستان حضرت فاطمهالزهراء (س) نجفآباد بوده تا به راهحلها و پیشنهاداتی جهت کاهش میزان فشار روانی کارکنان دست پیدا کند.
ارتباط مستقیم موضوع تحقیق با عامل انسان به عنوان مهمترین منبع از منابع سازمان و لزوم شناخت متغیرهای تأثیرگذار بر رضایت شغلی از یک طرف و نقش مؤثر رضایتمندی کارکنان در روحیه کاری، تعهد سازمانی، دلبستگی به کار، بازدهی بالا و نهایتاً موفقیت هرچه بیشتر سازمان از طرف دیگر، عمدهترین دلایل پراهمیت قلمدادشدن این تحقیق بهشمار میآید.
نگاهی به تاریخچه کار وضعیت آشکارا بیانگر این واقعیت است که هدف همه صاحبان حرف و صنایع درآمدزایی و کسب سود بیشتر میباشد. و دراین رابطه با روشها و وسائل گوناگون از سرمایه انسانی بهره میگیرند. لذا برنامهریزی و اقدام جهت تحقق بیشتر کارایی و بهرهوری بالاتر در بخش نیروی انسانی که به عنوان ارزشمندترین و معتبرترین سرمایه سازمان محسوب میشود مستلزم شناخت گسترده و همه جانبهای از اعضاء و اجزای متشکله سازمان است و مهمترین عامل کلیدی، منابع انسانی میباشد که به شیوههای مختلف بر کارایی و اثربخشی فرآیند مدیریت اثر مستقیم دارد.
زمانی تصور غالب بر این بود که کار بیشتر کارکنان، سود بیشتری را نصیب کارفرمایان میکند، لیکن اطلاعات علمی و نتایج پژوهشها از سویی و پیچیدهترشدن مؤسسات و شرکتهای تولیدی و خدماتی و نیاز به آموزش از سوی دیگر این فرضیه را باطل نمود.
واقعیت آن بود که فشار زیاد کارفرمایان در زمینه افزایش ساعات کار جهت میل به تولید و خدمات بیشتر نتایج معکوس بههمراه داشت، بازدهی کارکنان کمتر شده غیبت و کمکاریها افزایش یافته و بیماریهای شغلی دربین آنها شیوع بیشتری پیدا کرده و بهدنبال آن ناخشنودی شغلی افزایش یافته است.
همچنین نیاز به مهارت در کار، بهویژه با پیچیدهتر شدن شرکتها و مؤسسات تولیدی و خدماتی کارفرمایان را برآن داشت تا درجهت تولید و خدمات بیشتر به شناسایی بیشتر کارکنان و محیط کار بپردازد. این عوامل موجب شد تا پای محققان علوم رفتاری و پزشکی به درون شرکتها و مؤسسات باز شود بطوریکه امروزه سعی میشود رابطه بین کارفرما و کارکنان به گونه صحیح تنظیم شود.[3]
لذا شناسایی فشارهای شغلی و نارضایتیهای شایع و کوشش بهمنظور شناسایی علل و عوامل ایجاد آنها و همچنین شناسایی عوارض آنها مانند کمکاریها، غیبت از کار، کاهش کارایی و اثربخشی، اختلالات جسمی و روانی، حوادث ناشی از کار، کاهش وفاداری کارکنان و از این دست مسائل، اهمیت بسیاری یافته است. مخصوصاً باتوجه به این موضوع که مطالعات بسیاری همبستگی منفی بین نوبتکاری با استرس و فشار شغلی را نشان دادهاند.
ایتوژ (1998)[4] معتقد است فشار روانی موجب اثرات خیلی طولانی مدت بر سلامت جسمی و روانی میشود وی فشارهایی که با استرس مرتبط میشوند را شامل موارد ذیل میداند:
1- ضعف سلامت روانی که تحتعنوان اندوه روانی، افسردگی و اضطراب بروز میکند.
2- ضعف جسمی که تحتعنوان بیماری بیخوابی و سردرد و علائم جسمی ظاهر میشود.
2-3 روشهای نیمهتجربی.. 20
2-3-1 روشMNDO.. 23
2-3-2 روشAM1. 23
2-3-3 روش PM3. 24
2-4 روشهای آغازین.. 24
2-5 تفاوت روشهای نیمهتجربی و آغازین.. 26
2-6 روش میدان خودسازگار هارتری-فاک… 27
2-7 تئوری تابع دانسیته. 29
2-7-1 تقریب چگالی موضعی.. 29
2-7-2 تقریب چگالی اسپین محلی.. 30
2-7-3 تقریب گرادیان تعمیمیافته. 30=
2-7-4 توابع هیبریدی.. 32
2-8 روش B3LYP. 35
2-9 مجموعههای پایه. 36
2-9-1 انواع مجموعههای پایه. 36
2-9-1-1 مجموعه پایه حداقل.. 37
2-9-1-2 مجموعه پایه زتای دوگانه………………………………………………………………………………..
2-9-1-3 مجموعه پایه زتای سهگانه…………………………………………………………………………….
2-9-1-4 مجموعه پایه ظرفیتی شکافته……………………………………………………………..
2-9-1-5 مجموعه پایه پلاریزه……………………………………………………………………………………
2-9-1-6 مجموعه پایه نفوذی…………………………………………………………………………………..
2-10 گرمای تشکیل…………………………………………………………………………………………….
2-11 دانسیته ……………………………………………………………………………………………………..
2-12 رگرسیون ………………………………………………………………………………………………….
2-13-1 رگرسیون خطی چند متغیره……………………………………………………………………….
فصل3: نتایج، بحث و نتیجهگیری
3-1 بهینهسازی ساختارها 39
3-2 گرمای تشکیل فاز گازی 39
3-1-1 روش آغازین.. 44
3-1-2 روش نیمهتجربی.. 53
3-3 دانسیته کریستالی.. 55
3-4 نتیجهگیری 56
3-5 پیشنهادات
مراجع. 59
فهرست جدولها
جدول1-1: شکلهای 1 الی72 مربوط به مولکولهای مورد بررسی
جدول3‑1: مقادیر مربوط به اتمهای مختلف..
جدول3-2:گرمای تشکیل فاز گازی به دست آمده از رابطه (3-1) بر حسب کیلوژول بر مول
جدول3-3: نتایج تجربی و گرمای تشکیل فاز متراکم محاسبه شده از رابطه (3-5) بر حسب کیلوژول بر مول
جدول3-4: نتایج تجربی و گرمای تشکیل فاز گازی به دست آمده با روش PM3 بر حسب کیلوژول بر مول
جدول3-5: گرمای تشکیل فاز متراکم تجربی و محاسبه شده از رابطه (3-10) و میزان انحراف از دادههای تجربی ترکیبات بر حسب کیلوژول بر مول
جدول3-6: نتایج تجربی و گرمای تشکیل فاز متراکم به دست امده از معادله (3-12) و میزان انحراف نسبت به مقادیر تجربی بر حسب کیلوژول بر مول.
جدول3-7: نتایج تجربی و گرمای تشکیل فاز متراکم به دست آمده از معادله (3-7) و میزان انحراف از دادههای تجربی بر حسب کیلوزول بر مول Error! Bookmark not defined.
جدول3-8: حجم بر حسب سانتیمتر مکعب بر مول و دانسیته ترکیبات بر حسب گرم بر سانتیمتر
یک مطلب دیگر :
منابع و ماخذ پایان نامه سازمان ملل، مجازات اعدام، اساسنامه رم
مکعب…………………………………………………………………………………………………………………………………..
ماده منفجره ترکیبی شیمیایی و یا مخلوطی مکانیکی است که در اثر جرقه، ضربه، حرارت و یا شعله در مدت کوتاهی تجزیه شده و مقدار زیادی گاز و حرارت تولید میکند.
در تعریف دیگر برای مواد منفجره میتوان گفت: یک ماده منفجره به ماده یا مخلوطی از مواد گفته میشود که خودش قادر است :
1- مقدار گاز تحت فشار بالا تولید کند.
2- قادر است این گاز را با سرعت زیاد و در شرایط معینی تولید کند که محیط اطراف در معرض یک تنش دینامیکی قرارداده شوند.
حال به تعریف انفجار میپردازیم، انفجار یک واکنش اکسیداسیون و احیای سریع است که فشار و حجم زیادی از گازهای داغ را تولید میکند. واکنش سوختن، مشابه واکنش انفجار میباشد که یک ماده سوختنی با هوا میسوزد و حجم زیادی از گازهای داغ را به وجود میآورد. ولی اختلاف این دو واکنش شیمیایی، در سرعت آزادسازی محصولات احتراق میباشد. واکنشهای انفجار سریعاند، درحالیکه واکنشهای سوختن کند پیش میروند. قدرت انفجاری یک ماده منفجره به ساختمان ماده منفجره و وجود عوامل ناپایدار بستگی دارد. این گروهها که باعث ایجاد ناپایداری میشوند، عبارتند از گروههای نیترات، دی آزو، نیترو، آزید و پراکسید و….این گروهها در یک ترکیب باعث افزایش سطح انرژی و ایجاد فشارهایی در داخل مولکول میشوند. وقتی فشارهای داخلی در اثر محرکی حتی با انرژی کم افزایش یافت پایدار ماندن ساختمان مولکول امکان ندارد و منجر به شکستن اکثر پیوندها و جدا شدن ناگهانی اجزا مولکول شده و گرمای زیادی آزاد میشود، یعنی انفجار رخ میدهد. در بعضی از مواد منفجره میزان ناپایداری مواد به قدری زیاد است که بدون هیچ تحریکی واکنش تجزیه و شکست مولکول انجام میگیرد.
تقسیمبندی مواد منفجره دارای تاریخچهای است که در طول زمان تغییرکرده است. در اولین تقسیمبندی که صورت گرفته مواد منفجره را در 6 گروه جای دادند که این 6 گروه عبارتند از:
الف) ترکیبات نیترو
ب) استرهای نیتریک
ج) نیتروآمینها
د) مشتقات اسیدکلریک و پرکلریک
ه) آزیدها
و) پراکسیدها و ازوئیدها و غیره
نقص تقسیمبندی فوق در دسته ششم است که انواعی از مواد نامعلوم را شامل میشود. بعدها این تقسیمبندی تکمیل شد و سعی کردند مواد منفجره را با توجه به عوامل شیمیایی و گروههای عاملی تقسیمبندی کنند. در این تقسیمبندی این مواد به 8 گروه دستهبندی شدهاند، وجود یک یا چند گروه عاملی میتواند باعث شناخت یک ماده منفجره شود.
الف) ترکیبات نیترو و نیتراتهای معدنی دارای عوامل :
ب) فولیمناتهای دارای عامل :
ج) آزیدهای آلی و معدنی دارای عوامل :
د) مشتقات هالوژنه ازت دارای عوامل : ( هالوژن )
ه) کلراتها و پرکلراتها دارای عوامل :
و) پراکسیدها و ازوئیدهای دارای عوامل :
ز) استیلن و استیلدهای دارای عوامل :
ح) ترکیبات آلی فلزی دارای عوامل :
نوع دیگر تقسیمبندی که مورد استفاده قرار میگیرد، تقسیمبندی کاربردی مواد منفجره است. در این تقسیمبندی، اولین دسته مواد منفجرهای هستند که دارای بالاترین سرعت واکنش انفجاری میباشند( 9100-2000 ) و دومین دسته، مواد محترقه شامل فرمهای پرتاب و پیروتکنیکها هستند که در مرتبه دوم سرعت سوختن قرار دارند و با سرعتی نسبتاً پایین میسوزند و بر حسب بیان میشوند.
اگرچه تعداد زیادی مواد منفجره پلیمری جدید نیز تولید شده است، اما همه آنها به طور کلی به یکی از سه دسته زیر تعلق دارند]15[.
الف) مواد منفجره سوزشی یا پیشرانهها
ب) مواد منفجره آغازگر ( اولیه )
2-2 شعر عاشورایی…………………………………………………………………………………………………………………..15
3-2شعر عاشورایی در گذر زمان ……………………………………………………………………………………………….18
فصل سوم :بازتاب عاشورا در اشعار دوره ی صفویه(شاعران برجسته )
1-3. ویژگی های شعر در دوره ی صفویه……………………………………………………………………………………41
2-3. سبک شعر در دوره ی صفویه……………………………………………………………………………………………..44
3-3. شاعران عاشورایی دوره ی صفویه……………………………………………………………………………………..48
الف)محتشم کاشانی ………………………………………………………………………………………………………………….48
ب)وحشی بافقی ………………………………………………………………………………………………………………………64
ج)صائب تبریزی……………………………………………………………………………………………………………………….70
د)نظیری نیشابوری…………………………………………………………………………………………………………………….74
ه) بابا فغانی شیرازی………………………………………………………………………………………………………………….77
فصل چهارم :اشعار عاشورایی از نگاه بدیع
بدیع………………………………………………………………………………………………………………………………………82
الف-بدیع لفظی………………………………………………………………………………………………………………………..82
ب-بدیع معنوی ……………………………………………………………………………………………………………………….82
1-جناس………………………………………………………………………………………………………………………………….82
الف)جناس تام …………………………………………………………………………………………………………………………82
ب)جناس زاید………………………………………………………………………………………………………………………….83
ج)جناس اختلافی……………………………………………………………………………………………………………………..85
د)جناس اشتقاقی……………………………………………………………………………………………………………………….94
ه)جناس قلب …………………………………………………………………………………………………………………………..95
و)جناس مکرر………………………………………………………………………………………………………………………….95
ی)جناس ناقص………………………………………………………………………………………………………………………..95
نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………….120
منابع ومآخذ …………………………………………………………………………………………………………………………..121
چکیده
با توجه به اهمیت عاشورا و همچنین تقدیس و تکریم دلاوریهای آقا ابا عبدالله الحسین و یاران باوفایش در سرزمین کربلا، شعر عاشورایی و همچنین شاعرانی که در این وادی قلم رانده اند دارای جایگاه ویژه ای در شعر و ادب فارسی هستند.
پروژه پیش رو با موضوع بازتاب عاشورا در شعر شاعران عاشورایی در دوره صفویه در چهار فصل تدوین شده است پس از مقدمه فصل اول گنجانده شده که شامل کلیات می باشد در فصل دوم شعر عاشورایی در گذر زمان مورد بررسی قرار گرفته که در این فصل گزیده ای از اشعار عاشورایی از آغاز تاکنون مورد بررسی قرار گرفته است .در فصل سوم که هدف اصلی پروژه می باشد به بازتاب عاشورا در شعر شاعران در دوره صفویه پرداخته شده که در این فصل اشعار عاشورایی شاعرانی چون محتشم کاشانی ، صائب تبریزی، نظیری نیشابوری، وحشی بافقی و بابا فغانی شیرازی استخراج و مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است .در فصل چهارم این پژوهش اشعار عاشورایی شاعران مورد بحث را از نگاه بدیع سنجیده و صناعات بدیع موجود در اشعار را از جمله جناس ، واج آرایی ، تناسب و…رااز ابیات استخراج کرده و در این فصل گنجانده شده است .
با توجه به بررسی های انجام شده به این نتیجه رسیده ام که در دوره های نخستین به دلیل سختگیری های حاکمان ، از سه قرن اولیه شعر فارسی ، اشعاری که به صراحت درباره قیام عاشورا باشد نمی توانیم استخراج کنیم .
به نظر می رسد قدیمی ترین مرثیه در سوگ شهیدان کربلا توسط کسایی مروزی در قرن چهارم سروده شده باشد .
واژه های کلیدی : شعر زبان فارسی ، شعر دوره صفویه ، عاشورا ، شاعران عاشورایی
پیشگفتار
قیام عاشورا یکی از مهم ترین حوادث تاریخ اسلام بلکه تاریخ بشر است. هر چند این واقعه از نظر گسترده در مقایسه با رخدادهای دیگر تاریخ چندان بزرگ نیست اما از جهت عمق و عظمت بی نظیر است. در طی هزار و چهارصد سالی که از واقعه ی عاشورا می گذرد به خوبی بازتاب آن واقعه را در شعر و ادب به شکل چشم گیری می توان ملاحظه کرد.
ناگفته پیداست بسیاری از شاعران ادب فارسی شالوده ی کار خود را مرثیه بر امام حسین (ع) و بزرگداشت عاشورا قرار داده اند.
با توجه به اینکه در قرن چهارم یعنی ادوار صفویه مذهب تشیع به شکل رسمی درآمد و به دلیل حمایت فرمانروایان از شعرا بسیاری از شاعران در این راه همت خود را
یک مطلب دیگر :
فروش پایان نامه : پیشنهادهایی برای جستجوی معنا:۱ـ غریزه ها ۲ـ خویها و عادات ۳ـ محیط
مصروف داشته و شروع به سرودن اشعار عاشورایی کردند، و از آن جمله می توان از محتشم کاشانی، صائب تبریزی و دیگر شعرا یاد کرد.
بی گمان نهضت عاشورا تأثیر بی پایانی بر جانهای مؤمنان دارد. چنانکه هیچگاه این تأثیر کهنه و این حرارت سرد نمی شود. کربلا تجلی گاه عشق و محبت است و عاشورا فصل سبز مشتاقی، عشق به پروردگار، محبت به اولیاء الله و اشتیاق به شهادت. سوگ مندی عاشورا آنچنان سترگ و سنگین است که بیش از تمام دیگر وجوه آن بر شاعران عاشورایی مؤثر بوده است. شاید بتوان پیوند این وجه با بعد عاطفی شاعران را که از ارکان اصلی شعر محسوب می شود دلیل این تأثیر دانست. شعرا در حقیقت با سرودن اشعار سوگوارانه مخاطبان خود را به اشکی دعوت می کنند که ترجمان مظلومیت است و آشکار کننده ی ظلم و ظالمان در طول تاریخ و در هر مکان که «کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا».
بدون شک واقعه جانسوز عاشورا از جمله واقعیتهایی است که ذهن هر پرسشگری را به خود معطوف می کند. ابعاد و گستره ی این حادثه ی نیم روزه آنچنان ژرف و سترگ است که با وجود گذشت سالیان متمادی اثری شگفت و ستودنی بر جامعه و علی الخصوص آثار ادبی و هنری بر جای گذاشته است.
بدون اغراق باید گفت کمتر کسی است که ایام محرم بی تفاوت از کنار یک هیئت عبور کند و در درونش یک آذرخش نجوشد و دانه های الماس از چشمه ی چشمش جاری نشود. این احساس شگرف و عاشقانه در درون می جوشد و نمود بیرونی آن ریختن اشک به یاد آقا ابا عبدا… الحسین است و این همان عشق است.
به هر ترتیب در ایام محرم مردم به هر وسیله سعی می کنند احساس وفاداری خود را به خاندان امام حسین (ع) به نمایش بگذارند و چه زیباست که این احساس همیشگی باشد و منحصر به روز عاشورا و ایام محرم نباشد.
حقیقت این است که واقعه ای که پس از گذشت بیش از هزار و چهار صد سال همچنان شعله ور است بعد از این هم نه تنها خاموش نخواهد ماند بلکه بی شک فروزان تر خواهد درخشید.
در این عرصه شعر، رساترین زبان است در بیان فاجعه و کارسازترین وسیله است در تبلیغ واقعه. شعر تمام عیار، بجز لطافت خیال، استواری اندیشه را نیز با خود دارد. لذا از طرفی جذب قلوب می شود و از طرفی دیگر جلب قلوب می کند و بدین سان ایمان می آفریند و سپس عمل.
در نگاهی به تاریخ، اولین مرثیه ساز و مرثیه خوان سید شهیدان را داغداترین از آن مصیبت، یعنی مادر بزرگوار مرضیه اش، حضرت فاطمه ی زهرا (س) می یابیم.
کربلاء یا کربلاء یا کربلاء کربلا لا زلت کرباً و بلاء[1]
و سپس داغداران دیگر از اولاد معصوم آن حضرت، بشارت دهندگان و تشویق کنندگان و صله پردازان مرثیه گویان[2].
گمان نمی رود شاعری شیعی بوده باشد که بر مصیبت سیدالشهداء شعر نسروده باشد، چرا که هر غیر شیعه ی صاحب اندک دلی نیز بر او باید گریسته باشد، تا چه رسد به شیعه ی محب آل الله. تفاوت عمده ی شاعران با غیر شاعران در این است که آنان بنابر تواناییشان در سرودن، م کنونات قبلی خود را می توانند کلمه کرده و به شعر بسرایند. پس چگونه ممکن است شاعری شیعی، شعری در رثای بزرگترین مصیبت محبوبترین خود و خدایش نسروده باشد[3].
عشق به حسین بهترین بهانه است که از او بگویی و بسرایی. اینکه من از میان هزاران موضوع ادبی دیگر موضوع عاشورا را برای پایان نامه ام برگزیده ام نه به خاطر این است که با کمبود موضوع مواجه شده ام و نه از روی ناچاری چنین موضوعی را انتخاب کرده ام. بدون تظاهر باید اعتراف کنم سالیان متمادی است با شنیدن نام حسین درونم می لرزد و سالهاست که از این محرم تا محرم سال بعد منتظر شنیدن صدای دسته های هیئت عزادارانی هستم که با عشق می سرایند. عشق به سید و سالار شهیدان امام حسین (ع) که در روز عاشورا در سرزمین کربلا ماجرایی شگفت در تاریخ به یادگار گذاشت که او را تبدیل به یک اسطوره کرده است و ننگ آن رسوایی تا ابد بر پیشانی شیطان و همراهانش باقی خواهد ماند.
پایان نامه ی پیش رو شامل چهار فصل می باشد که فصل اول کلیاتیست که شامل پیشینه ی تحقیق، اهداف تحقیق، بیان مسأله، پرسشهای تحقیق و ضرورت انجام تحقیق می باشد.
در فصل دوم به شعر عاشورایی در گذر زمان پرداخته شده است. اسامی شاعران نام آوری که در طول تاریخ بر مصیبت سید و سالار شهیدان مرثیه سرایی کرده اند همراه با ابیات برگزیده ای از آنان و همچنین نام اولین شاعرانی که بر فاجعه ی کربلا مرثیه سروده اند در این فصل گنجانده شده است. علاوه بر آن در چند بند سبکهای شعر عاشورایی شرح داده شده است و از هر سبک همراه با ذکر مثال ابیاتی از شاعرانی که در آن سبک ،شعر عاشورایی سروده اند بیان شده است.
از آنجا که در این پروژه سعی بر آن داشته ام شعر شاعران برجسته عاشورایی را صرفاً در زمان صفویه مورد بررسی قرار دهم کاملاً طبیعی است که حجم بیشتری از این کار را به فصل سوم اختصاص داده باشم، لذا از میان خیل کثیر شاعران در دوره ی صفویه سعی بر آن داشته ام از شاعرانی یاد کنم که در این وادی بیشتر قلم فرسوده و در این راه نام و آوازه ای کسب کرده اند .(شاعرانی از جمله: محتشم کاشانی، صائب تبریزی، وحشی بافقی، نظیری نیشابوری وبابافغانی شیرازی).
در میان دیوان های منتشر شده از این شعرا منابع زیر را برگزیده ام :
1.دیوان وحشی بافقی با سعی و اهتمام مرحوم محمد رضا افشاری ،نشر پیمان
2.دیوان نظیری نیشابوری با تصحیح و تحقیقات محمدرضا طاهری ، انتشارات رهام
3.کلیات محتشم کاشانی با تصحیح و حواشی مصطفی فیض کاشانی ، انتشارات سوره مهر
4.دیوان بابا فغانی شیرازی (سهیل خوانساری)انتشارات کتابخانه علمیه اسلامی
پس از مطالعه و بررسی دیوان های مذکور اشعار عاشورایی این شعرا را استخراج کرده و مورد تحلیل و بررسی قرار داده ام .
علاوه بر اشعار عاشورایی این شاعران چکیده ای از زندگی نامه و شرح حال این شاعران نیز آورده شده که سبب آشنایی بیشتر عزیزان با این شعرا باشد.
در ابتدای همین فصل که فصل اصلی پایان نامه محسوب می شود زمینه ای ایجاد شده تا دوستان با سبک شعر در دوره ی صفویه و همچنین ویژگی های شعر در این دوره آشنا شوند.
در فصل چهارم اشعار عاشورایی شاعران مورد بحث را از نگاه بدیع مورد بررسی قرار داده ام و صناعات بدیع از جمله جناس ، واج آرایی ، تضاد و…را از ابیات استخراج کرده ام در ادامه با نتیجه گیری و فهرست منابع ، پروژه را به پایان برده ام.
هر چند یقین دارم با جمع آوری این پروژه حق مطلب را ادا نکرده ام، اما امید دارم پس از این دانشجویان عزیز با اشتیاق و انگیزه ی فراوان از عاشورا و شیدایی آقا ابا عبدالله الحسین بگویند و بنویسند و بسرایند.
فصل اول: کلیات
از دیر باز تاکنون بیان غم و اندوه گذشتگان مضمون مورد علاقه ی شاعران بوده است. تقریباً تمام شعرا مرثیه هایی را به مناسبت زمان و موقعیتها سروده اند. در ادبیات جهان کمتر زبانی را می توان یافت که به وفور زبان فارسی مرثیه داشته باشد.
با توجه به اینکه در زمان صفویه مذهب تشیع رسمیت یافت، درباریان توجه فراوانی به شعرا و اشعار آنها نشان داده اند. لذا با توجه به گستردگی شاعران عاشورایی بر آن شدم شعر عاشورایی را صرفاً در زمان صفویه مورد بررسی قرار دهم.
آیا ما ابزارها و سازوکارهایی را که در شکل گیری شخصیت کودک ودر جهت حمایت از حقوق آن ها مؤثر است می شناسیم ؟ آیا ابزارها و سازوکارهایی را که قبل از تولد کودک در سرنوشت و بهداشت روح وروان وی تأثیر دارد می شناسیم و به کار می گیریم ؟ آیا هنگام انتخاب همسر لحظه ای به کودک آینده مان اندیشیده ایم ؟و آیا از میان معیارهای انتخاب همسر هیچ گاه داشتن کودکی با شخصیت سالم را هم در نظر گرفته ایم؟ (که یکی از حق های کودک داشتن پد رومادری است که در جهت حمایت از حقوق او باشند ) و آیا هنگام مشاجرات خانوادگی د رمقابل کودکان به روحیه ی پاک ولطیف آنها توجهی داشته ایم ؟آیا محیط مدرسه ، دوستان ،برنامه های رادیو و تلویزیون ،کتابها، مطبوعات و…که فرزند دلبند ما با آنها سرو کار دارد برای ما مهم هستند ؟
این تحقیق ضمن پاسخ به این گونه سؤالها ،رهنمونی است برای کسانی که به دنبال ابزارها و سازو کارهای مناسب درجهت حمایت ازحقوق کودک و سرنوشت کودک که آرزوی کودکی سالم وشاداب و موفق را در دل می پرورند . وراهنمایی است برای پدران ومادرانی که طالب خانه ای سبز و خانوادهای سالم و موفق هستند و دستمایه ای است برای معلمان ومربیان دلسوز و کلاً کسانی که دلشان برای حمایت و سعادت کودکان می تپد.
: کودکان آسیب پذیرترین گروه جامعه انسانى، نخستین کسانى هستند که در معرض هجوم مستقیم انواع ناگوارى ها، فشارها و مشکلات ناشى از زندگى بزرگ ترها قرار مى گیرند و آن را تحمل مى کنند. امروزه میلیون ها کودک در سراسر جهان به خاطر بى سرپرستى، آواره گى هاى ناشى از جنگ و بلاهاى طبیعى، تغذیه نامناسب، آلودگى به
انواع بیمارى هاى خطرناک، اعتیاد والدین و مشکلات ناشى از طلاق، یا در شرایط دشوارى به سر مى برند یا در چنگال افراد پلید به انواع سوءاستفاده هاى انسانى مانند توزیع مواد مخدر، خودفروشى و کار اجبارى تن مى دهند و به تعبیرى بهتر، حقوق آنها نقض مى شود.
البته چگونگى نقض حقوق کودکان، در نقاط مختلف جهان متفاوت است. در کشورهاى در حال توسعه، کودکان، بیشتر با فقر و پى آمدهاى ناشى از آن مانند سوءتغذیه، کمبود امکانات بهداشتى، درمانى و تحصیلى درگیرند. در حالى که در کشورهاى توسعه یافته، مشکلات اخلاقى و ضعف بنیاد خانواده گریبان گیر کودکان است. خوشبختانه در کشورهاى مسلمان، به سبب وجود استحکام در بنیاد خانواده و گرایش هاى دینى و اعتقادى و آشنایى بیشتر با احکام اسلامى، وضعیت حقوقى کودکان جایگاه نسبى مناسب ترى دارد. بنابراین، بهتر است دیدگاه دین اسلام درباره حقوق کودک را بررسى کنیم و دستورهاى پیشرفته آن را در این زمینه در نظر بگیریم و البته هیچ مکتب و آیینى به اندازه دین مقدس اسلام، به حقوق کودکان توجه نکرده و سفارشهاى لازم را نداده است.یک مطلب دیگر :
سیاست تقسیم سود، سرمایه گذاری ثابت
میفرمایند: دختر هنگامی که نه ساله شد یتیم و کودکی او پایان میپذیرد و ازدواج میکند و حدود عمومی علیه او به نفع او جاری میشود. از مفهوم مخالف این روایت مصونیت جزائی اطفال استنباط میشود. (وسائل الشیعه ج1/31، باب4) کودکان از برخی حقوقی که افراد بالغ از آنها برخوردارند محرومند و شروع مقدس و قانون در مواردی از اطفال سلب اختیار کرده است از جمله این موارد به ممنوعالتصرف بودن کودک در مال خودش اشاره کرد. همین مطلب در ماده 1207 قانون مدنی آمده است.
و افرادی که در یک جامعه معین زندگی میکنند به عنوان سرمایه و منابع انسانی آن جامعه محسوب میگردند. پیشرفت یک جامعه علاوه بر منابع مناسب مالی، به طور تنگاتنگی بستگی به کیفیت منابع موجود انسانی دارد و اطفال و نوجوانان به عنوان اصلیترین و مهمترین بخش این منابع، نقش بسزایی را در این زمینه ایفا مینمایند.9) سؤال های اصلی تحقیق:
1- ابزارهاوسازوکارهای حمایتی از حقوق کودک در فقه و حقوق چیست؟