اگر کودکان و نوجوان که آینده سازان کشور هستند، در مسیر انحراف و بزهکاری قرار گیرند، به زودی جامعه خود را به ورطه فساد و تباهی می کشانند. بدون تردید جامعهای قادر است در جهت ترقی گام بردارد که بتواند کودکان و نسل جوان خود را از بیراهه به راه راست و در جهت سازندگی هدایت نماید.
مسئولیت جامعه در مورد کودکان و نوجوانان فراری از خانه و در معرض خطر به مراتب سنگین تر از مجرمین بزرگسال است. براساس اصل پیشگیری مقدم بر درمان است. برای جلوگیری از صرف هزینه های گزاف و اتلاف وقت به جهت بازداری افراد از آسیبهای اجتماعی و مفاسد، و رعایت اصل پیشگیری مقدم بر درمان است. مطالعه در زمینه آسیب های اجتماعی به عنوان ضروری ترین اقدام محسوب می شود. بنابراین از اینگونه تحقیقات که علل فرار دختران از منزل را شناسایی میکند اقدام اساسی جهت پیشگیری از وقوع حوادث و بروزمشکلات روانی می باشد.
هرگاه والدین، مربیان و مسئولین امور با عوامل بوجود آورنده مشکل آشنا باشند راحت تر می توانند نسبت به پیشگیری از بروز حوادث اقدام نمایند. داشتن اطلاعات پایه و اساسی پیرامون مشکل برای تصمیم گیری در مورد استفاده از روش های پیشگیری و درمان، بسیار ضروری می باشد و با انجام پژوهش های مختلف پیرامون مشکل فرار دختران از خانه حقایقی روشن می گردد که براساس آن می توان در این رابطه اقدام اساسی بعمل آورد.
بیان مسأله
در مطالعات علمی، میزان کجرفتاری ها و آسیب های اجتماعی با شاخص های متعددی مثل، شاخص های فرهنگی، خانوادگی، اقتصادی مقایسه شده است و به این نتیجه رسیده اند که آسیب های اجتماعی باستثناء خودکشی تنها با بحران های اقتصادی رابطه نداشته و جریان زندگی ماشینی و بهزیستی و تعارض هنجارها در پیدایش کج رفتاری ها و بیماری های اجتماعی تاثیر بیشتری داشته است.
مسائل اجتماعی مثل بیکاری، تراکم جمعیت، محل زندگی نامناست، عدم مراقبت های بهداشتی مشکلات آموزشی، بزهکاری جوانان، اختلافات روانی، تعارضات اخلاقی، هزینه جنگ ها وتخریب آنها هر یک زمینه مساعدی برای ناسازگاری های اجتماعی است.
در عصر جدید، با پیشرفت تکنولوژی توجه به ارزش های مادی و بی توجهی نسبت به امور معنوی، اخلاقی، اعتقادی و اختلاف بین دو نسل (والدین و فرزندان) بیشتر می شود. در نتیجه تعاملات و روابط انسانی در خانواده و سپس در جامعه، خدشه وارد میشود. پرورش محیط نامساعد، به بیکاری و ولگردی افراد کمک میکند و ولگردی نیز به نوبه خود به ازدیاد ارتکاب جرایم منجر می شود.
دوران نوجوانی، دوره بحرانی است که فرد باغلیان احساسات و تغییر حالت های آنی روبروست، معمولا دارای خلقی سرکش است در زمینه تغییر عقاید و ایدئولوژی کنجکاوی به خرج می دهد و انتظاراتش از زندگی بیشتر می شود. نوجوان معمولا بدنبال استقلال فکری است و سعی میکند خود را با معیارهای جدید و دلخواهش
یک مطلب دیگر :
دانلود پایان نامه روانشناسی درباره مفهوم استرس
هماهنگ سازد و به همین خاطر با اولیاء مدرسه و والدین خودش، اختلاف عقیده پیدا میکند.
معمولا والدین خواستار ارزش های سنتی هستند ولی نوجوانان پذیرای این ارزش ها نیستد و معیارهای جدید فرهنگی را بیشتر می پسندند. جوانان استقلال فکری و استقلال در تصمیم گیری را حق مسلم خود می دانند، در حالی که والدین فرزندان و نوجوانان خود را به عنوان کودکانی فرض می کنند که قدرت تصمیم گیری درست را ندارند. با عمیق شدن این اختلافات رابطه عاطفی نیز تحت تاثیر قرار می گیرد و نوجوان احساس خلا وتهی بودن میکند و فضای منزل و مدرسه را برای خود غیر قابل تحمل می داند و چون در این دوره قدرت خطرپذیری فرد فوق العاده بالاست، ممکن است برای اثبات حقانیت خود، دست به کارهای مخاطره آمیز بزند و محیط خانواده را ترک کند.
انسان به عنوان موجودی منحصر به فرد و اشرف مخلوقات، مسائل و مشکلات پیچیده ای دارد که تحلیل و حل و فصل آنها نیاز به تعمق و دید همه جانبه دارد. هر فرد ظرفیت روانی خاصی دارد که غفلت از آن جامعه بشری را با تهدید و خطر روبرو می سازد. امروزه بسیاری کودکان و نوجوانان بدون آینده مشخص و امیدوار کننده همراه با احساس اضطراب، بی هویتی، سرگردانی در معرض خطر هستند. بر طبق آمار 55% از بزهکارانی که در کانون های اصلاح و تربیت نگهداری می شوند نوجوانانی هستند که به نحوی فرار از مدرسه و یا فرار از خانه داشته اند. به ویژه در چند سال اخیر آمار فراریان از خانواده رو به فزونی است و متاسفانه تعداد زیادی از این آمار را دختران تشکیل میدهند که از نظر جسمی و روانی نسبت به پسران آسیب پذیرتر هستند.
برای مطالعه و بررسی علمی رفتارهای انسانی، بخصوص در زمینه کجروی، هم از لحاظ ذهنی به صورت شناخت مفاهیم خاص، و هم به کمک ابزار و وسایل تحقیق عینی برای گسترش پژوهش های علمی در این زمینه نیازمندیم (فرجاد، 1375).
در هر جامعه برای شناخت چگونگی ماهیت کجروی، ابتدا باید اطلاعاتی در مورد آن جامعه و هنجارهای فرهنگیش، یعنی آنچه که به وسیله خود مردم خلق شده و از آن پیروی می کنند داشته باشیم (همان منبع).
در فرهنگ جامعه ایرانی، نوجوانانی که خود مدار هستند و کمتر حاضر به اطاعت و تسلیم در برابر اولیا هستند، خاطی به شمار می روند و همین مسئله باعث تضاد و تعارض بین نوجوان و خانواده می گردد. فرزند این خانواده ها، اکثراً به علت فقدان آگاهی لازم، ناپختگی و عدم بلوغ اجتماعی و فکری چاره مشکلش را در فرار می بینند. بدیهی است پس از اقدام به فرار، خطرات زیادی این فرزندان را که به راستی سرمایه های عظیم این مملکت هستند تهدید میکند. از یک طرف سلامتی جسمی، روانی و امنیت فرد در معرض خطر قرار می گیرد و از طرف دیگر سلامتی جامعه تحت تاثیر قرار می گیرد. فرار دختران در مقایسه با فرار پسران به دلیل مسائل فرهنگی جامعه و نیز آسیب های جدی که دختران در معرض آن هستند و خصوصیات فردی و جنسی این گروه، مشکلات بیشتری را برای آنها و خانوادههایشان ایجاد میکند. به طوری که بازگشت مجدد آنها پس از خروج از خانه حتی برای چند روز قابل پذیرش نیست.
در جهان امروز ((وضعیت و جایگاه هر کشوری با توجه به ساختار ، روند ، ماهیت و عملکرد دو عامل زیر مشخص می شود : 1- ماهیت ساختاری و عملکرد ارکان و عناصر اصلی و تشکیل دهنده ی نظام اجتماعی آن کشور 2- شرایط و موقیت منطقه و جهان در ارتباط با آن کشور . در ارتباط با عامل اول باید گفت که عناصر و ارکان اصلی جامعه ی ما به خاطر ناهمگونی ساختاری آنها ، زمینه های نامطلوبی را برای تحول ، توسعه و تکامل اجتماعی فراهم کرده است . این واقعیت زمینه ی مناسب را برای شکل گیری روابط اجتماعی عادلانه ، تقسیم کار اجتماعی عادلانه ، توزیع امکانات و امتیازات اجتماعی بر پایه ضوابط و قوانین مدون و انسانی فراهم ننموده است )) ( سیف اللهی ، 1381 : 167) بنابراین زمینه برای ظهور و بروز بحران های گوناگون در جامعه فراهم می باشد .
لذا ضرورت بررسی عوامل مؤثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان به شدت احساس می شود که در این تحقیق به آن پرداخته می شود.
5ـ1 اهداف تحقیق
اهداف تحقیق حاضر عبارتند از:
ـ شناسایی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی دانش آموزان متوسطه شهر نیشابور
ـ بررسی میزان همبستگی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی از ابعاد : ملی ، دینی و خانوادگی
– یافتن و ارائه راه حل برای بهبود هویت اجتماعی دانش آموزان متوسطه شهر نیشابور
6ـ1 محدوده زمانی و مکانی تحقیق
تحقیق حاضر در محدوده مکانی شهر نیشابور انجام شده است و از نظر زمانی ، سال تحصیلی 86 ـ 85 را مد نظر دارد .
7ـ1 مروری بر مطالعات پیشین
در این قسمت مروری داریم بر تحقیقاتی که در زمینه هویت اجتماعی در داخل و خارج ایران صورت گرفته اند.
1ـ7ـ1 تحقیقات انجام شده داخلی
ـ عبدالرسول کریمی در سال 1375 در تحقیقی با عنوان «بررسی رابطه بین عزت نفس و هویت یابی در نوجوانان 18ـ15 ساله در شهر تهران» با استفاده از روش پیمایشی، از بین کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه شهر تهران که در سال تحصیلی 75ـ74 به تحصیل اشتغال داشتند، از طریق نمونه گیری خوشه ای 200 نفر از دانش آموزان دختر و پسر از نواحی 18،7،4،2 را به طور تصادفی انتخاب نمود.
ابزار تحقیق دو فرم پرسشنامه هویت شخصی و پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت بود که به آزمودنی ها داده شد تا با توجه به شرایط خود، آزمون ها را تکمیل نمایند. نتایج نشان داد که میان توزیع آزمودنی های دختر و پسر از نظر اهمیت هویت جنسی با توجه به عزت نفس شان تفاوت وجوددارد.
میان توزیع آزمودنی های دختر و پسر از نظر توجه و عمل به ارزش های اخلاقی تفاوت وجود نداشت. دانش آموزان دختر و پسر با عزت نفس بالا و پایین از نظر هویت مذهبی تفاوت نداشتند و بین توزیع آزمودنی های دختر و پسر از نظر ایجاد ارتباط با همسالان و طرز دید نسبت به خود و عزت نفس آنها تفاوت وجود داشت .
ـ پور جبلی در تحقیقی تحت عنوان « بررسی عوامل موثر بر شکل گیری هویت اجتماعی و فرهنگی نوجوانان ارومیه» در سال 1379 با استفاده از روش پیمایش و با انتخاب یک نمونه 383 نفری از نوجوانان شهر ارومیه که در گروه سنی 18ـ 12 ساله قرار داشتند، با رویکرد تئوری پیتر بورک به بررسی 4 عامل خانواده، مدرسه، گروه دوستان و رسانه های تصویری به بررسی هویت اجتماعی و فرهنگی نوجونان پرداخت. وی در تحقیق خود به این نتیجه رسید که بین عوامل خانواده، مدرسه، دوستان و رسانه های تصویری با شکل گیری هویت اجتماعی و فرهنگی نوجوانان رابطه مثبت و معنا دار وجود دارد.
یک مطلب دیگر :
ـ فاطمه رئیسی در سال 1376 در تحقیقی با عنوان «بررسی تأثیر مشاوره گروهی بر کاهش بحران هویت نوجوانان دختر مقطع متوسطه شهر اصفهان» با استفاده از روش نیمه آزمایشی و استفاده از طرح گروه کنترل نا برابر به این موضوع می پردازد. وی با روش خوشه ای چند مرحله ای از بین نواحی آموزش و پرورش اصفهان، نواحی 3و4 را انتخاب و سپس از بین مدارس این دو ناحیه، دو مدرسه را به صورت تصادفی انتخاب می کند. نمونه آماری این تحقیق را 40 نفر از دانش آموزان دختر تشکیل می دهند و سپس از اعضای داوطلب جهت شرکت در مشاوره گروهی ثبت نام به عمل می آورد و سپس دانش آموزان به صورت تصادفی به دو گروه گواه و آزمایش تقسیم می شوند . ابزار جمع آوری اطلاعات در این پژوهش تست های هویت شخصی است . نتایج تحقیق نشان می دهد که مشاوره گروهی در کاهش بحران هویت نوجوانان دختر شهر اصفهان مؤثر بوده است.
ـ محمد باقر آخوندی در سال 1377 در مطالعه ای با عنوان «بررسی هویت ملی و مذهبی جوانان مشهدی و تأثیر روابط اجتماعی بر آن» با استفاده از روش تحقیق پیمایش و تکنیک جمع آوری اطلاعات از طریق مصاحبه های عمیق و پرسشنامه از بین جوانان 24ـ 18 ساله ساکن مشهد، این تحقیق را انجام داده است . وی با انتخاب یک نمونه 464 نفری از سطح مناطق ده گانه شهر، به نتایج زیر دست یافت:
الف) 52 درصد کل پاسخ گویان بیش از 60 درصد با تیپ ایده ال هویت ملی هماهنگی دارند. همچنین پایبندی نظری به مذهب و ملیت بیش از پایبندی عملی به آن هاست.
ب) پس از انجام تحلیل رگرسیون و تحلیل مسیر داده ها، روشن شد که حرکت جوانان و اعضای خانواده هایشان در مراسم ملی مذهبی، گفتگو پیرامون مذهب و تأیید مستمر آن در خانواده، اهمیت دادن به نظرات خانواده و دوستان، مشورت با خانواده و تماشای برنامه های ایرانی تلویزیونی، بر هویت ملی مذهبی تأثیر مستقیم دارد . همچنین وضعیت اقتصادی جوانان، تماشای فیلم و سریال های خارجی تلویزیون و تماشای فیلم های سینمایی از طریق ویدئو و … بر هویت ملی و مذهبی تأثیر معکوس داشتند .
– مریم سروش در سال 1380 در تحقیقی با عنوان «بررسی عواملی فرهنگی، اجتماعی مؤثر بر هویت مذهبی جوانان شهر شیراز» با استفاده از روش پیمایش و انتخاب یک نمونه 400 نفری از جوانان 35ـ 19 ساله شهر شیراز به نتایح زیر دست یافت:
میزان مذهبی بودن والدین و دوستان، میزان دنیا گرایی و جنسیت مهمترین متغیر هایی بوده اند که بصورت مستقیم بر هویت مذهبی تأثیر داشته اند. بقیه متغیر ها از جمله میزان رضایت مندی سیاسی، میزان جهانی شدن و وضعیت تأهل بصورت غیر مستقیم مؤثر بوده اند.
نتایج تحلیل چند متغیره و تحلیل مسیر نشان می دهد که اثرات مستقیم بر هویت مذهبی در مجموع تعیین کننده تر از اثرات غیر مستقیم است و جوانان بیشترین تأثیر را از گروههای دوستی و والدین خود دریافت می کنند. میزان دنیا گرایی به صورت منفی بر متغیر وابسته تأثیر داشته است. یعنی هر چه میزان دنیا گرایی فرد بیشتر باشد، هویت مذهبی او ضعیف تر است. از طرف دیگر عامل جنسی نیز در این امر دخیل بوده یعنی زنان مذهبی تر از مردان بوده اند اما این متغیر اثر زیادی نداشته است.
تحقیقات داخلی دیگری در زمینه هویت اجتماعی انجام گردیده است که از ذکر بعضی به دلیل مشابه بودن نتایج منصرف شدیم و برخی را هم به دلیل مرتبط نبودن با تحقیق حاضر نیاوردیم و در این جا به برخی از عناوین آنها اشاره می کنیم :
1ـ آلمال، 1375، عوامل موثر بر شکل گیری هویت فرهنگی دانش آموزان سال سوم دبیرستان منطقه 5 شهر تهران
2ـ سکینه طالبی، 1378، تحول هویت ملی دانش آموزان دختر دوره تحصیلی ابتدایی، راهنمایی و متوسطه شهر تهران.
3ـ طاهره کیذقان، 1380، بررسی عوامل مؤثر بر هویت اجتماعی زنان شهر شیراز.
4ـ جواد اسماعیلی، 1376، مقایسه بحران هویت در دانش آموزان تیز هوش و عادی پایه سوم راهنمایی و اول دبیرستان منطقه 12 تهران.
5ـ محمد رضا ارشد خرگردی، 1381، عوامل موثر بر بحران هویت در بین دانشجویان کارشناسی دانشگاه تبریز.
6ـ عبد اللهی، 1375، بررسی هویت جمعی موجود در بین جمعیت شهری، روستایی و ایلی ایران.
7ـ محمدی روزبهانی، 1377، بررسی روابط نظام ارزشی و رشد اخلاقی با هویت یابی در دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز.
8ـ راستگو مقدم، 1376، بررسی تحول هویت شغلی از نوجوانی تا جوانی و ارتباط آن با پیشرفت تحصیلی.
تبصره :. 44
تراکم پایه :. 44
ضوابط و مقررات نمای شهری در طراحی بنا :. 46
توقفگاه پیاده رو :. 46
– توقفگاه معلولین :. 47
3-9-2 اصول طراحی :. 48
*تعادل:. 48
*نظم :. 48
*هماهنگی :. 49
*تقارن :. 49
*وحدت و ترکیب :. 49
*وحدت و کثرت :. 49
*تضاد و دوگانگی :. 50
*تباین :. 50
*سلسله مراتب :. 50
*مقیاس نسبت و تناسب :. 51
*حریم :. 51
*ریتم :. 51
*هندسه و شبکه :. 52
*قلمرو :. 52
*شفافیت :. 52
*سبکی :. 52
*نور :. 53
فصل سوم:. 54
(مطالعات). 54
1-3 نمونه های تجاری داخلی. 55
1-1-3 مرکز خرید تیراژه. 55
موقعیت طرح. 56
طراحی و ساخت. 57
ایده طراحی. 58
طراحی. 59
فضای داخلی. 61
نمای مجموعه. 63
سازه. 63
2-1-3 بازار بین المللی پردیس 2 – کیش. 65
فرم مجموعه. 67
ایده ساماندهی فضاهای پروژه. 67
فضای شهری. 72
فضاهای خدماتی. 73
سازه. 74
تاسیسات برق و مکانیک. 74
3-1-3 مرکز خرید ( سیتی سنتر ) بندرعباس. 76
2-3 نمونه های تجاری خارجی. 80
فصل چهارم :. 95
(برنامه ریزی فیزیکی و ارائه ی سرانه ها واستانداردها ) 95
1-4 بررسی استاندارد ها. 96
1-1-4 بخش تجاری :. 96
یک مطلب دیگر :
فروشگاه های بزرگ و مغازه ها. 96
2-1-4 بخش خدمات :. 102
3-1-4 بخش اداری :. 106
4-1-4 پیوست استانداردها. 107
2-4 برنامه ریزی کالبدی. 114
فصل پنجم:. 118
(معرفی اقلیم و سایت). 118
3-5 ویژگیهای انسانی. 131
7-4-5) باد. 136
منابع و مآخذ. 138
ضمائم :. 143
( ارائه طرح نهایی ). 143
چکیده
اندیشه تاسیس یک مرکز تجاری و تفریحی در یک مجموعه شهری، بازتابی از رشد فیزیکی و اجتماعی آن می باشد. توسعه فیزیکی شهر از یک طرف و رشد اجتماعی و سیاسی شهر از طرف دیگر به همراهی شکوفایی اندیشه های تازه در شهرسازی و شهر نشینی موجب گردیده است که در تمام تقسیم بندی های شهر ، محله ، ناحیه و … کاربری های جدید شکل گیرد و نقاط خاصی از شهر به نوعی به کاربری های تجاری تفریحی و .. تخصیص یابد.موضوع مورد بحث در این رساله ، طراحی یک مجتمع تجاری_تفریحی در یکی از مناطق شهرستان ساری می باشد که سعی داشته است برخی از مشکلات مخاطبین امروز خود را تا حد امکان پاسخگو باشد.
واژگان کلیدی:مراکز تفریحی،مدیریت،شهر،تجاری
فصل اول:
کلیات
مقدمه
1-علت انتخاب موضوع
یکی از امور مهم روزمره در زندگی خانواده ها در سراسر جهان خرید پایاپای یا نقدی کالا وخدمات بوده و هست. روشهای خرید و عادات مربوط به آن مختلف و گاهی متضاد می باشد، بسته به اینکه خریدار چه کسی و یا محل خرید کجاست . خواسته اصلی در تمام مجتمعهای تجاری ایجاد محیطی خوشایند برای خرید کالا ودریافت خدمات و نیز برآورد یک نیاز اجتماعی است .انسان در جستجوی ارتباط دیگران است . در بازارهای ابتدایی که برای رسیدن به آن مردم غالباً برای عرضه کالاهای خود از مناطق دور افتاده کیلومترها راه می پیمودند ، شاید جنبه اجتماعی مهمترین قسمت از تجربه شخص در بازار می بود . در اینجا بازار بصورت جشنواره ای درآمده ونقش مرکز تجمع و تفریح آخر هفته را بازی می کرد . این جنبه اجتماعی و مهم بازار تدریجاً براثر تبدیل روشهای روستائی به پیچیدگی و تجربه مختص زندگی شهری نقش خود را از دست داد. در شهرهای بزرگ ، مراکز تجاری در مناطق مرکزی کار بوجود آمد.اینها در نزدیکی تأسیسات اداری و فراغت قرار گرفته ، دینامیک روشهای زندگی شهری را تشکیل می دادند
2- بیان مسئله
بازار و یا مرکز خرید، به مفهوم کلی کلمه، به معنای محل سرپوشیده و یا غیر است که تجمع تعدادی فروشگاه چه از یک صنف و چه از اصناف مختلف را در بر گرفته و به عنوان کانون داد و ستد، فعالیت میکند. از نظر اقتصادی، واژة «بازار» به حوزههایی اطلاق میگردد که ارتباط مستقیم میان عرضه و تقاضا را برقرار نماید. به صورتی که پس از انجام بررسیهایی که برای تعادل قیمت لازم است، در آن نرخ ثابتی برای هر کالا به وجود آید.
تعریف بازار از زبان پروفسور «هاردی» بدین گونه است:
«بازار عبارت است از محل یا مکانی که در آنجا عرضه و تقاضا، به منظور تعیین قمیت واحد، تلاقی کنند. بازار محل جغرافیائی است که عدهای از افراد را که داد و ستد آنها منجر به ایجاد عرضه و تقاضا و قیمت واحد میشود در خود جمع مینماید.»
در حال حاضر در کشور ما ،کمبود مراکز تجاری که تامین کننده نیازهای افراد باشداحساس میگردد. در راستای ایجاد چنین بستری ،طرح این پروژه بادر نظر گرفتن معماری خاص با توجه به غنای معماری ایرانی از یک طرف و استفاده از معماری مبتنی بر تکنولوژی جهانی از سوی دیگر شکل گرفته است.
2-5-2- شهر شوشتر.. 63
2-5-3- قزوین.. 64
2-5-4- شهرکرد.. 66
جمع بندی و نتیجه گیری 69
عنوان صفحه
فصل سوم : روند تحولات سیاستها و برنامههای بهسازی و نوسازی شهری در ایران 71
3-1- سیاستها و برنامههای بهسازی و نوسازی بافتهای شهری در ایران 72
3-1-1- سیاستها و برنامههای اجرایی بهسازی و نوسازی بافتهای شهری در قبل از انقلاب اسلامی (قبل از سال 1300 خورشیدی).. 72
3-1-1-1- سیاستها و برنامههای دورة پهلوی اول (1320-1300) 73
3-1-1-2- سیاستها و برنامههای دورة پهلوی دوم (1357 – 1320) 74
3-1-1-2-1- برنامه اول عمرانی (1334 -1327).. 74
3-1-1-2-2- برنامه دوم عمرانی (1341-1334).. 75
3-1-1-2-3- برنامه سوم عمرانی (1346-1341).. 75
3-1-1-2-4- برنامة چهارم عمرانی (1351-1347).. 76
3-1-1-2-5- برنامة پنجم عمرانی (1356 -1352).. 76
3-1-2- سیاستها و برنامههای بهسازی و نوسازی بافتهای شهری در دورة پس از انقلاب اسلامی (1357).. 77
3-1-2-1- برنامة اول توسعه اقتصادی – اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
(1366-1362).. 78
3-1-2-2- برنامه دوم توسعه اقتصادی – اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
(77-73).. 79
3-1-2-3- برنامة سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
(1383-1379).. 83
3-2- طرحهای بهسازی بافت قدیم 84
عنوان صفحه
فصل چهارم : مطالعات طبیعی، اجتماعی ـ فرهنگی و اقتصادی شهر سبزوار با تاکید بر
بافت قدیم آن 88
مقدمه 89
4-1- موقع جغرافیایی، حدود و وسعت شهرستان سبزوار 90
4-2- موقع سیاسی شهرسبزوار درتقسیمات سیاسی شهرستان سبزوار 90
4-3- خلاصهای بر شرایط طبیعی شهر سبزوار 95
4-3- 1- تقسیم بندی منطقه به بخشهای طبیعی.. 95
4-3-2- زمین شناسی و خصوصیات تکتونیکی منطقه.. 96
4-3-3- منابع آب.. 98
4-3-4- خاک شناسی.. 100
4-3-5- آب و هوا و مشخصات آن.. 101
4-3-5-1- شاخصهای اقلیمی منطقه.. 103
4-3-5-1-1- درجه حرارت.. 103
4-3-5-1-2- میزان بارندگی.. 104
4-3-5-1-3- رطوبت نسبی.. 104
4-3-5-1-4- وزش باد.. 105
4-3-5-1-5- موقعیت خورشید.. 105
4-3-5-2- نمودارهای اقلیمی.. 106
4-4- وضعیت اقلیمی سبزوار و آسایش انسان (روش اولگی) 108
4-5- تأثیر اقلیم در ساخت و بافت شهر 109
جمع بندی و نتیجه گیری 110
مقدمه 112
عنوان صفحه
4-6- میزان جمعیت و پراکندگی آن در شهرستان سبزوار 113
4-6-1- پیش بینی جمعیت شهر سبزوار برای سالهای 1390 و 1395 با استفاده از مدل رشد نهایی.. 114
4-6-2- جمعیت، تراکم و نحوه توزیع آن در شهر سبزوار 115
4-6-3- ساختار سنی و جنسی جمعیت سبزوار.. 119
4-6-4- ویژگی مهاجرت در شهر سبزوار.. 123
4-6-5- وضعیت سواد و آموزش در شهر سبزوار.. 125
4-7- مشخصات جمعیتی بافت قدیم 127
4-7-1- سهم جمعیتی بافت قدیم از جمعیت کل شهر.. 127
4-7-2- چگونگی پراکنش جمعیت در بافت قدیم سبزوار.. 127
4-7-3- ساختار سنی و جنسی جمعیت بافت قدیم سبزوار.. 128
4-7-4- وضعیت مهاجرت در بافت قدیم.. 131
4-7-5- تحولات جمعیتی بافت قدیم.. 132
4-7-6- توزیع و تراکم جمعیت در بافت قدیم.. 133
4-7-7- تراکم خالص و ناخالص شهری در بافت قدیم.. 135
4-7-8- وضعیت سواد و آموزش در بافت قدیم.. 138
4-7-8-1- بررسی درصد باسوادی در محلات بافت قدیم.. 139
4-8- سابقه سکونت 140
جمع بندی 140
4-9- ساختار اقتصادی و کارکردهای شهر سبزوار.. 142
4-9-1- تعیین پایه اقتصادی شهر سبزوار.. 142
4-10- ویژگیهای اقتصادی جمعیت بافت قدیم 145
عنوان صفحه
4-10-1- وضعیت اشتغال در سطح محلههای بافت.. 145
4-10-2- جمعیت فعال و غیر فعال بافت قدیم.. 147
فصل پنجم : خلاصهای بر جغرافیای شهری و شهرشناسی سبزوار 149
مقدمه 150
5-1- تاریخ مختصر سبزوار 151
5-2- وجه تسمیه 153
5-3- موقع سبزوار در سلسله مراتب شهری خراسان و کشور 154
5-4- روند رشد فیزیکی شهر سبزوار 155
5-4-1- توسعه فیزیکی و تغییرات ساخت کالبدی در دورة اول (1345 – 1300).. 156
5-4-2- توسعه فیزیکی و تغییرات ساخت کالبدی شهر در دورة دوم (1365 – 1345).. 158
5-4-3- توسعه فیزیکی و تغییرات ساخت کالبدی شهر در دورة سوم (1375 – 1365).. 159
5-5- اثرات توسعه فیزیکی بر بافت قدیم شهر سبزوار 162
5-6- نقش عمومی شهر سبزوار 164
جمع بندی و نتیجه گیری 166
فصل ششم : مشخصات، ویژگیها، محدودیتها و امکانات فیزیکی کالبدی بافت قدیم سبزوار 168
مقدمه 169
6-1- مشخصات جغرافیایی بافت قدیم سبزوار 170
6-2- بررسی بافت قدیم، ویژگیها و مشخصات آن 175
6-2-1- تراکم و دانه بندی بافت قدیم.. 181
6-2-2- جمع بندی ویژگیهای بافت قدیمی شهر سبزوار.. 182
6-3- آثار و بناهای باارزش تاریخی در بافت قدیم سبزوار 186
عنوان صفحه
6-4- کاربریهای موجود در بافت قدیم سبزوار 193
6-5- شبکههای ارتباطی 201
6-5-1- راههای درون منطقهای.. 201
6-5-2- راههای درون شهری.. 201
6-5-3- بررسی وضعیت خیابانهای محصور کنندة بافت قدیم به لحاظ ساختار ارتباطی و شریانی آن.. 204
6-5-4- طبقه بندی معابر بافت قدیم از نظر سلسله مراتبی بر حسب نقش و عملکرد.. 205
6-5-5- گذرهای قدیمی بافت قدیم سبزوار.. 206
6-6- مسائل و مشکلات فیزیکی ـ کالبدی بافت قدیم سبزوار 210
6-6-1-مشکلات مربوط به شبکة معابر بافت.. 210
6-6-2-کمبود عناصر خدماتی، تأسیساتی و تسهیلات شهری و زیر بنایی 212
6-6-3- فرسودگی و فشرده بودن بناهای موجود در بافت قدیمی 215
6-6-3-1- خصوصیات کالبدی مساکن بافت قدیم سبزوار.. 217
6-6-3-1-1- کیفیت ابنیه.. 217
6-6-3-1-2- عمر ساختمان.. 218
6-6-3-1-3- نوع مصالح ساختمانی.. 218
6-6-3-1-4- تعداد طبقات.. 218
6-6-3-1-5- نحوة تصرف مسکن.. 219
6-6-3-1-6- مساحت زیر بنا و تعداد اتاقهای واحدهای مسکونی موجود در بافت قدیم.. 220
6-6-4- تعارض بخشهای بافت قدیم با ساختار کلی شهر.. 220
6-6-5- تراکم و تمرکز فعالیتها.. 220
6-6-6- کاهش ارزشهای محلهای و سکونتی.. 221
عنوان صفحه
6-6-7- انحطاط کیفیت فرهنگی و بصری.. 221
6-7- امکانات فیزیکی ـ کالبدی بافت قدیم سبزوار 222
یک مطلب دیگر :
6-7-1- فرسودگی و وجود سطوح مخروبه در بافت.. 222
6-7-2- امکانات شبکة حمل و نقل.. 222
6-7-3- امکانات، تاسیسات و تجهیزات زیرساختی.. 223
6-8- اهداف بهسازی بافت قدیم ناشی از مسائل، مشکلات و پتانسیلهای موجود 223
فصل هفتم : آزمون فرضیات و نتایج 229
7-1- بررسی فرضیهها 230
7-1-1- فرضیه اول.. 230
7-1-2- فرضیه دوم.. 235
7-1-3- فرضیه سوم.. 241
7-1-4- فرضیه چهارم.. 248
1-3-5-بافت قدیم، عامل تبادل فرهنگ.. 252
2-3-5-طراحی شهری : تجلی و تبلور فرهنگی.. 253
فصل هشتم : ارائه راهکارها و پیشنهادات 258
ارائه راهکارها و پیشنهادات 259
منابع و مأخذ 264
منابع انگلیسی : 272
منابع الکترونیکی : 273
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول (4-1 ) بخش ها، مراکز و دهستانهای شهرستان سبزوار 91
جدول (4-2) : جمعیت و مشخصات آن در شهرستان سبزوار (85-1345) 113
جدول ( 4-3 ) تحولات تراکم نسبی جمعیت شهرستان سبزوار طی دهة 1385-1375 114
جدول ( 4-4 ) مشخصات نواحی شهری سبزوار بر حسب تقسیمات شش گانه سال 1373 116
جدول ( 4-5) درصد گروههای سنی عمده نسبت به کل جمعیت شهر سبزوار در سالهای
35 تا 85 119
جدول ( 4-6 ) توزیع و ترکیب سنی و جنسی جمعیت سبزوار به تفکیک مرد و زن در سال 1385 121
جدول (4-7) نسبت جنسی جمعیت شهر سبزوار طی سالهای35 تا 85 122
جدول (4-8 ) حجم و جمعیت غیربومی در شهر سبزوار 123
جدول ( 4-9) جمعیت 6 ساله و بیشتر بر حسب جنس، سن، وضع سکونت به تفکیک استان و شهرستان در سال 1385 126
جدول ( 4-10 ) درصد گروههای سنی عمده در بافت قدیم شهر سبزوار در سالهای 65 و 75 129
جدول (4-11 ) مقایسه نسبت جنسی در بافت قدیم در مقایسه با کل شهر در سالهای
65 و 75 130
جدول ( 4-12 ) منشأ استانی مهاجران وارد شده به بافت قدیم سبزوار در سال 1382 131
جدول ( 4-13 ) توزیع فضایی جمعیت در بافت قدیم در سالهای 65 و 75 و 85 134
جدول (4-14) مقایسه درصد باسوادی شهر سبزوار و بافت قدیم سال 65 و 75 و 85. 138