ارشد درباره اندازه گیری بیس فنول آ در محصولات غذایی با حسگرهای الکتروشیمیایی اصلاح ...

2-8-2- روشهای اسپکتروسکوپی………………………………………………………………………………….. 22

2-8-2-1- طیف سنج مرئی- فرابنفش……………………………………………………………………………. 22

2-8-3- روش الکتروشیمی………………………………………………………………………………………….. 25

2-8-3-1- اضافه ولتاژ و انواع آن……………………………………………………………………………………………26

2-8-3-1-الف- اضافه ولتاژ انتقال جرم…………………………………………………………………………. 27

2-8-3-1-ب- اضافه ولتاژ واکنش………………………………………………………………………………… 27

2-8-3-1-ج- اضافه ولتاژ فعال سازی…………………………………………………………………………… 27

2-8-3-2- ولتامتری چرخه­ای……………………………………………………………………………………… 28

2-8-3-3- ولتامتری موج مربعی…………………………………………………………………………………… 29

2-9- سلول های الکتروشیمیایی…………………………………………………………………………………….. 31

2-9-1- اجزای سازنده سلول……………………………………………………………………………………….. 32

2-9-2- رسانش در سلول الکتروشیمیایی ……………………………………………………………………….. 32

2-9-3- آند و کاتد:…………………………………………………………………………………………………… 32

2-9-3-1- واکنش در کاتد:…………………………………………………………………………………………. 32

2-9-3-2- واکنش در آند: …………………………………………………………………………………………. 33

2-9-4- انواع جریان در سلول……………………………………………………………………………………… 33

2-9-4-1- جریان مستقیم در سلول الکتروشیمیایی:…………………………………………………………… 33

2-9-4-2- جریان متناوب در سلول: …………………………………………………………………………….. 34

2-9-4-3- جریان نافاراده‌ای: ……………………………………………………………………………………… 34

2-9-5- سلول‌های برگشت‌پذیر و برگشت ناپذیر: ……………………………………………………………. 34

فصل سوم: روش تحقیق……………………………………………………………………………………………… 36

3-1- مواد شیمیایی…………………………………………………………………………………………………….. 37

3-2- وسایل و تجهیزات……………………………………………………………………………………………… 37

3-3- محلول­های مورد نیاز…………………………………………………………………………………………… 38

3-3-1- تهیه محلول­های بافر ………………………………………………………………………………………. 39

3-4- الکترودها…………………………………………………………………………………………………………. 39

3-5- روش تهیه الکترود خمیر کربن اصلاح شده با مایع یونی و نانوکامپوزیت نانو لوله کربنی/اکسید روی   39

3-6- بررسی توانایی الکترود خمیر کربن اصلاح شده با مایع یونی و نانوکامپوزیت نانولوله های کربنی/اکسید روی برای اندازه­گیری بیس فنول آ……………………………………………………………………………………………………………….. 40

3-6-1- بهینه­سازی درصد نانوکامپوزیت نانولوله های کربنی /اکسید روی………………………………… 40

3-6-2- بهینه­سازی درصد مایع یونی……………………………………………………………………………… 40

3-6-3- تعیین pH بهینه……………………………………………………………………………………………… 40

3-6-4- بررسی اثر سرعت روبش پتانسیل بر رفتار کاتالیزوری بیس فنول آ با استفاده از روش ولتامتری چرخه­ای   42

3-6-5- بررسی­های کرونوآمپرومتری پله پتانسیل دوگانه………………………………………………… 42

3-6-6- تعیین محدوده رنج خطی بیس فنول آ با استفاده از روش ولتامتری موج مربعی…………. 42

3-6-7- مطالعه اسپکتروسکوپی امپدانس الکتروشیمیایی………………………………………………….. 42

3-6-8- بررسی اثر گونه­های مزاحم بر فرایند کاتالیزوری بیس فنول آ………………………………… 43

3-6-9- تصویر برداری میکروسکوپی الکترونی و پراش پرتوی X……………………………………………………….43

3-7- بررسی امکان بکارگیری روش پیشنهادی برای اندازه­گیری بیس فنول آ در نمونه­های واقعی 43

3-7-1- آماده نمونه سازی ……………………………………………………………………………………… 44

3-7-1-1- کنسرو قوطی رب گوجه فرنگی ……………………………………………………………….. 44

3-7-1-1-1- روش استخراج قوطی رب گوجه فرنگی…………………………………………………. 44

3-7-1-1-2- برررسی ولتامتری چرخه ای نمونه شاهد بیس فنول آ…………………………………. 45

3-7-1-1-3- برررسی ولتامتری چرخه ای نمونه استخراج شده از قوطی رب گوجه فرنگی: ….. 45

3-7-1-1-4- برررسی ولتامتری چرخه ای نمونه استخراج شده از قوطی رب گوجه فرنگی به همراه محلول استاندارد        45

3-7-1-1-5- برررسی ولتامتری چرخه ای نمونه استخراج شده از شیشه رب گوجه فرنگی: …………..46

3-7-1-2- کنسرو تن ماهی……………………………………………………………………………………. 46

3-7-1-2-1- روش استخراج کنسرو تن ماهی …………………………………………………………… 46

3-7-1-2-2- بررسی ولتامتری چرخه ای نمونه شاهد بیس فنول آ………………………………………………47

3-7-1-2-3- برررسی ولتامتری چرخه ای نمونه استخراج شده از قوطی کنسرو تن ماهی قبل از حرارت   48

3-7-1-2-4- برررسی ولتامتری چرخه ای نمونه استخراج شده از قوطی کنسرو تن ماهی بعد از حرارت   48

3-7-1-2-5- برررسی ولتامتری چرخه ای نمونه استخراج شده از قوطی کنسرو تن ماهی به همراه محلول استاندارد بیس فنول آ………………………………………………………………………………………………………………………….. 48

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها…………………………………………………………………………………. 49

4-1- بهینه­سازی ساخت الکترود در الکتروکاتالیز بیس فنول آ……………………………………………….. 50

4-2- بررسی صحت سنتز نانوکامپوزیت سنتزی و مورفولوژی آن…………………………………………… 52

4-3- تعیین سطح فعال الکترود……………………………………………………………………………………… 54

4-4- بررسی تاثیر نانوکامپوزیت اکسید روی/نانولوله کربنی و مایع یونی در اکسایش بیس فنول آ….. 54

4-5- بررسی­های ولتامتری الکترود اصلاح شده برای کاتالیز بیس فنول آ در pH های مختلف………. 55

4-6- بررسی اثر سرعت روبش…………………………………………………………………………………….. 57

4-7 – تعیین ضریب انتقال(a)………………………………………………………………………………………. 58

4-8- مطالعه کرنوآمپرومتری…………………………………………………………………………………………. 59

4-9- مطالعه امپدانس الکتروشیمیایی………………………………………………………………………………. 61

4-10- تعیین محدوده خطی و حد تشخیص بیس فنول آ با استفاده از الکترود اصلاح شده………….. 62

4-11- بررسی اثر مزاحمت………………………………………………………………………………………….. 63

4-12- نتایج حاصل از رب گوجه فرنگی وکنسرو تن ماهی 63

4-12-1- ولتاموگرام مربوط به نمونه شاهد………………………………………………………………….. 63

. 4-12-2- ولتاموگرام های نمونه رب گوجه فرنگی……………………………………………………… 64

4-12-2-1- ولتاموگرام مربوط به نمونه استخراج شده و تغلیظ شده از قوطی رب گوجه فرنگی: 64

4-12-2-2- ولتاموگرام مربوط به نمونه ای که به 5 سی سی محلول تغلیظ شده حاصل از استخراج به ترتیب 300،400 و600 میکرومولار بیس فنول آ اضافه شده است به همراه 5 سی سی بافر 9…………………………………… 65

4-12-2-3- ولتاموگرام مربوط به نمونه استخراج شده از شیشه………………………………………… 66

4-12-3- ولتاموگرام های نمونه کنسرو تن ماهی که از بازار مصرف شهر ساری تهیه گردیده و به روش شرح داده شده در فصل 3 استخراج و تغلیظ شده است…………………………………………………………………………………… 67

4-12-3-1- ولتاموگرام نمونه تن ماهی قبل از حرارت دهی…………………………………………… 67

4-12-3-2- ولتاموگرام نمونه تن ماهی بعد از عملیات حرارت دهی………………………………… 68

4-12-3-3- مقایسه ولتاموگرام های مربوط به نمونه تن ماهی قبل و بعد از عملیات حرارت دهی 69

4-13- مقایسه آنالیز نمونه های حقیقی با روش HPLC………… 70

فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری……………………………………………………………………………………… 73

5-1- اهمیت بهینه­سازی ساخت الکترود در کاتالیز بیس فنول آ 74

5-2- بررسی تاثیر مورفولوژی سطح الکترود…………………………………………………………………….. 74

5-3- بررسی اثر تعیین سطح فعال الکترود……………………………………………………………………….. 74

5-4- بررسی تاثیر نانوکامپوزیت و مایع یونی در اکسایش بیس فنول آ…………………………………….. 75

5-5- بررسی­های ولتامتری الکترود اصلاح شده برای کاتالیز بیس فنول آ در pH های مختلف 75

5-6- بررسی اثر سرعت روبش…………………………………………………………………………………….. 75

5-7- تعیین ضریب نفوذ……………………………………………………………………………………………… 76

5-8- نتایج امپدانس الکتروشیمیایی…………………………………………………………………………………. 76

5-9- تعیین رنج خطی و حد تشخیص……………………………………………………………………………. 77

5-10- بررسی اثر مزاحمت………………………………………………….. 77

5-11- آنالیز نمونه­های حقیقی………………………………………………………………………………………. 77

5-12- نتیجه گیری کلی………………………………………………………………………………………………. 77

5-13- پیشنهادات……………………………………………………………………………………………………… 78

منابع………………………………………………………………………………………………………………………… 80

چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………………….. 84

فهرست جداول

عنوان                                                                                                      صفحه

جدول (2-1): خواص فیزیکوشیمیایی بیس فنول آ……………………………………………………………… 13

جدول (3-1): مشخصات مواد شیمیایی……………………………………………………………………………. 37

جدول (4-1): بررسی مزاحمت گونه­های خارجی در اندازه­گیری 0/5 میکرمولار از بیس فنول آ…….. 63

جدول (4-2): جدول 4-2: آنالیز بیس فنول آ در نمونه های حقیقی………………………………….. 70

فهرست اشکال

عنوان                                                                                                      صفحه

شکل (1-1): مکانیزیم سنتز بیس فنول آ…………………………………………………………………………. 4

شکل (1-2): نمونه ای از کاربرد بیس فنول آ در ظروف یکبار مصرف…………………………………… 6

شکل (1-3): نمونه ای از کاربرد بیس فنول آ در بطری های نوشیدنی ها………………………………… 7

شکل (2-1): پودر بیس فنول آ 12

شکل (2-2): شمای کلی از مقایسه کروماتوگرافی مایع و کروماتوگرافی گازی در آنالیز مواد غذایی 22

شکل (2-3): مدل مرز مشترک الکترود-محلول……………………………………………………………… 26

شکل( 2-4): مسیر کلی مراحل یک واکنش الکترودی…………………………………………………………. 27

شکل (2-5): نمودار تغییر پتانسیل –زمان در ولتامتری چرخه­ای]20[……………………………………… 28

شکل (2-6): ولتاموگرام چرخه­ای نمونه­ای یک سیستم برگشت پذیر]20[………………………………… 29

شکل (2-7): پروفیل پتانسیل زمان و پتانسیل غلظت به روش ولتامتری موج مربعی……………………. 30

شکل (3-1): شمایی از دستگاه اتو لب………………………………………………………………………… 38

شکل (3-2): شمای یک ظرف آزمایش (سل) برای اندازه‌گیری‌های الکتروشیمیایی…………………. 38

شکل (3-3): شمایی از یک الکترود خمیر کربن…………………………………………………………… 40

شکل (3-4): تصویری از رب در مرحله عبور از صافی ………………………………………………….. 44

شکل (3-5): تصویری از مرحله تغلیظ بر روی هیتر محلول رب گوجه فرنگی صاف  شده ……… 45

شکل (3-6): تصویری ازدستگاه اتولب در حین آنالیز بیس فنول آ از نمونه درون سل حاوی 5 سی سی نمونه استخراج شده از رب گوجه فرنگی و 5 سی سی بافر فسفات 1/0 مولار ………………………………………………………… 46

شکل (3-7): تصویری از مرحله تغلیظ محلول تن ماهی استخراج شده بر روی هیتر……………….. 47

شکل (3-8): تصویری ازدستگاه اتولب در حین آنالیز بیس فنول آ از نمونه درون سل حاوی 5 سی سی نمونه استخراج شده از تن ماهی و 5 سی سی بافر فسفات 1/0 مولار ………………………………………………………………….. 48

شکل (4-1): منحنی تغییرات جریان خالص آندی بر حسب درصد مایع یونی اضافه شده به الکترود 50

شکل (4-2): منحنی تغییرات جریان خالص آندی بیس فنول آ بر حسب درصد نانوکامپوزیت سنتزی اضافه شده به الکترود   52

شکل (4-3): تصاویر پراش پرتوی x برای نانوکامپوزیت نانولوله کربنی/نانوذره اکسید روی …….. 53

شکل (4-4): تصاویر TEM مربوط به نانوکامپوزیت سنتزی ……………………………………………… 53

شکل (4-5): ولتاموگرام­های چرخه­ایa) الکترود اصلاح شده با نانوکامپوزیت اکسید روی/نانولوله کربنی و مایع یونی در غلظت 300 میکرو مولار بیس فنول آ b) الکترود اصلاح شده با مایع یونی در غلظت 300 میکرو مولار  بیس فنول آ c) الکترود خمیر کربن اصلاح شده با نانوکامپوزیت اکسید روی/نانولوله کربنی در غلظت 300 میکرو مولار بیس فنول آ و (d الکترود خمیر کربن ساده الکترود در غلظت 300 میکرو مولار بیس فنول آ در0/7 pH=، شکل داخلی منحنی تغییرات دانسیته جریان بر حسب نوع الکترود………………………………………………………………………………………………………………………… 55

شکل(4-6): ولتاموگرام­های چرخه­ای بیس فنول آ در سطح الکترود اصلاح شده pH ها مختلف .. 56

شکل(4-7): منحنی تغییرات جریان بر حسب pH برای 250 میکرومولار بیس فنول آ …………… 56

شکل(4-8): منحنی تغییرات پتانسیل اکسایش بیس فنول آ جریان بر حسب pH برای 250 میکرومولار بیس فنول آ نشان داده شده در شکل (4-6)…………………………………………………………………………………………………….. 57

شکل(4-9): نمودار تغییرات جریان بر حسب جذر سرعت روبش برای اکسیداسیون بیس فنول آ در سطح الکترود اصلاح شده است. در محلول بافر فسفات 1/0 مولار، 0/7 pH= ، شکل داخلی: ولتاموگرام­های چرخه­ای بیس فنول آ در سرعت اسکن­های مختلف 50، 60، 80، ، 140، 110،160 و 200 میلی­ولت بر ثانیه در محلول بافر فسفات 1/0 مولار، 0/7 pH=       58

شکل(4-10): نمودار تافل برای الکترود اصلاح شده با نانوکامپوزیت اکسید روی/نانولوله کربنی و مایع یونی در بافر فسفات0/1 مولار(0/7pH= …………………………………………………………………………………………………….. 59

شکل(4-11): کرونوآمپروگرام به دست آمده برای الکترود خمیر کربن اصلاح شده با نانوکامپوزیت و مایع یونی در حضور غلظت­های(a 200 (b ;300 (c ; 400 میکرومولار بیس فنول آ در محلول بافر فسفات 0/7pH=  . نمودار داخلی: منحنی­های کاترل به دست آمده از کرونوآمپروگرام……………………………………………………………………………………. 60

شکل(4-12): منحنی نایکوئیست a) الکترود خمیرکربنb ) الکترود خمیر کربن اصلاح شده با نانوکامپوزیت اکسید روی/نانولوله کربنی c) الکترود خمیر کربن اصلاح شده با مایع یونی d) الکترود خمیر کربن اصلاح شده با نانوکامپوزیت اکسید روی/نانولوله کربنی و مایع یونی در حضور 300 میکرومولار بیس فنول آ در شرایط بهینه………………………………….. 62

شکل(4-13): ولتاموگرام­های موج مربعی الکترود اصلاح شده در سطح الکترود اصلاح شده در غلظت­های در محلول بافر فسفات 1/0 مولار، 0/7 .pH=از پایین به بالا ولتاموگرام ها مربوط به غلظت های 2/0، 0/2، 0/20، 0/50، 0/70، 0/100، 0/120، 0/140، 0/160، 0/200، 0/250، 0/350، 0/450، 0/600 و 0/800 میکرومولار از بیس فنول آ        63

چکیده

در این کار، یک روش ساده و سریع برای اندازه­گیری بیس فنول آ در نمونه­های غذایی با استفاده از روش ولتامتری موج مربعی در سطح الکترود خمیر کربن اصلاح شده با

یک مطلب دیگر :

خدمات الکترونیک

 مایع یونی و نانوکامپوزیت اکسید روی/نانولوله کربنی توضیح داده شده است. برای این منظور، پارامترهای مختلفی مانند نسبت مایع یونی، درصد نانوکامپوزیت و pH محیط مورد مطالعه قرار گرفت. ولتاموگرام چرخه­ای یک پیک اکسیداسیون برگشت ناپذیر در پتانسیل 455 میلی ولت که مربوط به اکسایش بیس فنول آ می­باشد را نشان می­دهد. در مقایسه با الکترود خمیر کربن ساده پاسخ الکتروشیمیایی بیس فنول آ به شدت افزایش می­یابد. تحت شرایط بهینه، جریان پیک اکسایش بیس فنول آ یک محدوده خطی در گستره 20 نانومولار تا 700 میکرومولار با حد تشخیص 9 نانومولار را نشان می­دهد. حسگر پیشنهادی با موفقیت برای اندازه­گیری بیس فنول آ در نمونه­های غذایی از مورد آنالیز قرار گرفته و داده ها با یک روش استاندار مورد ارزیابی قرار گرفت.

کلمات کلیدی: آنالیز نمونه­های غذایی، بیس فنول آ، ولتامتری، مایع یونی، نانوکامپوزیت اکسید روی/نانولوله کربنی

• مقدمه:

توجه به سلامت غذایی یکی از مهمترین موضوعاتی است که در صنایع غذایی بدان توجه شده است. وابستگی مستقیم تغذیه و سلامت آن به مسائلی مانند بهداشت و طول عمر انسان ها و کاهش هزینه­های درمان باعث شده است که کیفیت محصولات مورد استفاده و آنالیز مواد مضر و مفید آن در دستور کار انجمن­های وابسته به صنایع غذایی قرار گیرد. یکی از مهمترین موضوعات در این راستا توجه به موضوع بسته­بندی مواد غذایی است. زیرا استفاده از مواد غذایی بسته­بندی شده برای مصرف دستورات مخصوص به خود را داشته و احتمال آلوده شدن نمونه­های غذایی به مواد تولید کننده بسته­ها وجود دارد. از طرفی وجود مواد مضر­ در بسته­بندی­های غذایی باعث آلودگی‌های زیست محیطی شده و اثرات زیانباری برای جامعه به ارمغان خواهد آورد.

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد «مواد زاید خطرناک» را به صورت زیر تعریف نمود:

مواد زیاد خطرناک به مواد زاید اعم از جامد، لجن، مایع وگاز موجود درمخزن، به جز مواد رادیواکتیو و عفونی اطلاق می شود که دارای فعالیت شیمیایی، سمیت، خاصیت انفجاری، خورندگی و یا سایر ویژگی هایی است که برای سلامتی انسان یا محیط زیست، چه به صورت تنها و یا هنگامی که با سایر مواد زاید مخلوط گردند، ایجاد خطرنماید ]1[.  میزان تولید مواد زاید خطرناک درطی چند دهه اخیر، رشد بسیار فزاینده ای داشته است به طوری که طی دو دهه گذشته در حدود 50% از بازار مربوط به کل مسائل زیست محیطی را به خود اختصاص داده است. در این بین بیس فنول آ ماده ای شیمیایی است که در پلاستیک های سبک اما سخت و سفت که به نام پلی کربنات نامیده می شود، یافت شده و بروی عملکرد غدد درون ریز انسان و هورمون ها اختلال ایجاد می‌کند. شاخص‌ترین تاثیر این مواد بر هورمون استروژن (هورمون جنسی زنانه) است که می‌تواند بر عملکرد جنسی و تولید مثل زنان تاثیر منفی بگذارد. یافته های پژوهشی نشان داده است، جنین‌هایی که درمعرض بیس فنول آ حتی با مقدار کم قرار می‌گیرند، سالها بعد با احتمال بیشتر به سرطان سینه مبتلا می‌شوند. لذا توجه به این ماده در سال­های اخیردر ظرف­های پلاستیکی مورد توجه قرارگرفته است. لذا در این کار ما با توجه به اهمیت این ترکیب به پیشنهاد یک راهکار سریع برای آنالیز بیس فنول آ با استفاده از تکنیک­های الکتروشیمیایی پرداخته شد. بدین منظور از یک الکترود خمیر کربن اصلاح شده با نانومواد و مایع یونی استفاده شده است.

• معرفی ماده مورد آنالیز:

1-2-1- بیس فنول آ

بیس فنول آ محصول واکنش ‌تراکمی (کندنزاسیون) دو مول  فنول ‌و یک ‌مول استون در مجاورت سولفوریک اسید غلیظ می­باشد (شکل 1-1). توضیحاً اینکه حرف‌ آ از استن ناشی می­شود. بیس فنول آ ماده شیمیائی بسیار پر مصرفی است که در ساخت اکثر رزینهای اپوکسی، مواد مصنوعی پلی کربنات و …… کاربردهای فراوانی داشته و میزان تولید و مصرف سالیانه آن در ابعاد میلیون تن می­باشد.

شکل (1-1): مکانیزم سنتز بیس فنول آ ]2[

ماده شیمیائی بیس فنول آ با ویژگیهای شبه هورمونی که دارد تعادل هورمونی را (قبل ازتولد) دچار اختلال می­کند. یکی ازآثار احتمالی این اختلال، افزایش طول انگشتان جنس مذکرمی­باشد، خصلتی که بیش از این که مردانه باشد، زنانه است! مهمتر اینکه این اختلال هورمونی در نسلهای بعدی موجود تحت تأثیر قرار گرفته نیز مشاهده می­گردد. محققان فرانسوی به موش های آزمایشگاهی باردار بیس فنول آ در دوزهای اندک وارد کرده و در نوزاد نر این موش ها انگشتانی بلندتر ازمعمول برای نرها-و متناسب با طول انگشت ماده ها مشاهده کردند. مشخص گردیده است که ترکیبات شبه هورمونی مانند بیس فنول آ از محیط خارج از بدن مادر نیز قادر به اثرگذاری روی جنین می­باشد. به این ترتیب می توان گفت که بررسی عدم آلاینده بودن مواد و بخصوص مواد غذایی به این نوع ترکیب سمی و سرطان­زا یک مبحث مهم و حیاتی است. لذا طراحی روش­های سریع و ارزان برای بررسی عدم آلودگی گونه­های غذایی به این نوع ماده که در دیواره برخی از کنسروها استفاده می­شود می­تواند مورد توجه قرار گیرد.

دانلود بررسی رابطه بین ویژگی های شخصیتی و بهزیستی روانشناختی با سلامت روان درمعلمان دوره ...

روش تجزیه و تحلیل داده­ها………………………………………………………………………………………………………………47

ابزار گردآوری داده­ها………………………………………………………………………………………………………………………..47

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………..52

تجزیه و تحلیل توصیفی داده­ها………………………………………………………………………………………………………….52

تجزیه و تحلیل استنباطی داده­ها………………………………………………………………………………………………………….60

فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهادها

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………..80

بحث و نتیجه­گیری فرضیه­های پژوهش……………………………………………………………………………………………….80

محدودیت­های پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………..83

پیشنهادهای پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………….83

منابع

منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………………………………….85

منابع انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………………………..90

پیوست­ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………92

چکیده انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………………..104

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                صفحه  

جدول (1-4) : توزیع فراوانی نمونه از بابت جنسیت…………………………………………………………………………..52

جدول(2-4) : توریع فراوانی نمونه از بابت تحصیلات………………………………………………………………………….53

جدول (3-4) : شاخص­های آماری متغیرهای مورد بررسی به تفکیک جنسیت…………………………………………55

جدول (4-4) : شاخص­های آماری متغیرهای مورد بررسی به تفکیک تحصیلات……………………………………………………………………………………………………………………………………….56

جدول(5-4):توزیع فراوانی نمونه از بابت بحرانی بودن سلامت روانی به تفکیک جنس……………………………………………………………………………………………………………………………………………..57

جدول(6-4):. توزیع فراوانی نمونه از بابت بحرانی بودن سلامت روانی به تفکیک تحصیلات………………………………………………………………………………………………………………………………………58

جدول (7-4) : توزیع فراوانی نمونه از بابت بی­ثباتی شخصیت به تفکیک جنس………………………………………………………………………………………………………………………………………………58

جدول(8-4) : توزیع فراوانی نمونه از بابت برون­گرایی شخصیت به تفکیک جنس……………………………………………………………………………………………………………………………………………..59

جدول(9-4) : محاسبه شاخص­های متغیر سلامت روانی به تفکیک ویژگی ثبات شخصیتی…………………………………………………………………………………………………………………………………………60

جدول (10-4): آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه اول…………………………………………………………………  .61

جدول (11-4): محاسبه شاخص­های متغیر سلامت روانی به تفکیک وبژگی­های شخصیتی درون­گرا و برون­گرا ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 62

جدول (12-4) : آزمون تی دو نمونه­ایی مستقل فرضیه دوم ………………………………………………………………… 62

جدول(13-4): محاسبه شاخص­های متغیر بهزیستی روان­شناختی به تفکیک ویژگی ثبات شخصیتی…………………………………………………………………………………………………………………………………………63

جدول (14-4) : آزمون تی دو نمونه­ایی مستقل فرضیه سوم  ………………………………………………………………..64

جدول (15-4): محاسبه شاخص­های متغیر بهزیستی روان­شناختی به تفکیک وبژگی­های شخصیتی درون­گرا و برون­گرا  ………………………………………………………………………………………………………………………………………..65

جدول (16-4): آزمون تی دو نمونه ایی مستقل فرضیه چهارم………………………………………………………………. 65

جدول (17-4): نتایج فرضیه­های فرعی اول تا چهارم……………………………………………………………………………67

جدول (18-4): محاسبه شاخص­های مولفه­های سلامت روانی به تفکیک ویژگی ثبات شخصیتی……………….67

جدول (19-4): آزمون تی دو نمونه­ایی مستقل فرضیه پنجم ………………………………………………………………….68

جدول(20-4): محاسبه شاخص­های مولفه­های سلامت روانی به تفکیک ویژگی­های شخصیتی درون­گرا و برون­گرا…………………………………………………………………………………………………………………………………………..70

جدول (21-4): آزمون تی دو نمونه­ایی مستقل فرضیه ششم  ………………………………………………………………..71

جدول (22-4): ضریب همبستگی بین بی­ثباتی شخصیتی و سلامت روانی………………………………………………72

جدول (23-4): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته سلامت روانی……………………………………..73

جدول (24-4): آزمون معنی­داری ضرائب رگرسیون با متغیر وابسته سلامت روانی……………………………………73

جدول (25-4): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته روان شناختی بهزیستی………………………….74

جدول(26-4): جدول شماره 4-26: آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته روان شناختی بهزیستی………………………………………………………………………………………………………………………………………….74

جدول شماره (27-4): آزمون معنی­داری ضرائب رگرسیون با متغیر وابسته روان­شناختی بهزیستی ……………..75

جدول شماره (28-4):ضریب همبستگی بین برون­گرایی شخصیت و سلامت روانی………………………………….76

جدول شماره( 4-29): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته سلامت روانی……………………………76

جدول شماره (30-4): ضریب همبستگی بین برون­گرایی شخصیتی و روان­شناختی بهزیستی……………………..77

جدول شماره (31-4): آزمون قابل اعتماد بودن رگرسیون با متغیر وابسته روان­شناختی بهزیستی…………………77

جدول شماره(32-4): آزمون معنی­داری ضرائب رگرسیون با متغیر وابسته روان­شناختی بهزیستی………………..78

فهرست نمودارها

نمودار                                                                                                              صفحه

نمودار(1-4): بررسی وضعیت جنسیت……………………………………………………………………………………………….53

نمودار(2-4): بررسی وضعیت تحصیلات……………………………………………………………………………………………54

چکیده

پژوهش حاضر به منظور بررسی رابطه بین ویژگی­های شخصیتی (درونگرایی وبرونگرایی) وبهزیستی روان­شناختی با سلامت روان درمعلمان دوره ابتدایی شهر ساری می­باشد.روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است.جامعه پژوهش شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی شهر ساری که614نفر می­باشد. حجم نمونه 234 نفر است که به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند.ابزارهای پژوهش عبارتند از :پرسشنامه شخصیت آیزنک و پرسشنامه بهزیستی روان­شناختی ریف و پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر استفاده شد. نتایج همبستگی پیرسون نشان می دهد، بین سلامت روانی و بهزیستی روان­شناختی معلمان با وبژگی­های شخصیتی رابطه­معنی­داری وجود دارد.همچنین ابعاد ویژگی­های شخصیتی می­توانند سلامت روانی و روان­شناسی بهزیستی را پیش­بینی کند.

واژگان کلیدی: ویژگی­های شخصیت، بهزیستی روان­شناختی، سلامت روان

                      فصل اول : کلیات پژوهش

مقدمه

منابع انسانی از عوامل مؤثر انسانی در هر سازمانی است. این موضوع در آموزش و پرورش اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این نهاد پرورش­دهنده منابع انسانی ماهر برای هر سازمانی است. بنابراین آموزش و پرورش به افرادی علاقه­مند برای اثربخشی بیشتر در سیستم تعلیم و تربیت نیازمند است(برومند،1383).باتوجه به اینکه در جوامع انسانی نهاد آموزش و پرورش از اهمیت ویژه­ای برخوردار است،این نهاد از مهمترین عوامل رشداجتماعی،اقتصادی و تربیتی هر جامعه است و عامل رشد آگاهی و سازماندهی نیروی انسانی برای رشد توسعه جوامع ، نظام آموزش و پرورش بشمار می­رود.در نظام آموزش و پرورش هر کشوری عوامل و عناصر متعددی در شکل،کیفیت و پیشبرد اهداف آن نظام مؤثر است. معلم به عنوان یکی از این عناصر اهمیت خاصی در نظام تعلیم و تربیت دارد و سلامتی او می­تواند در تحقق نظام آموزش و پرورش تأثیر بسزایی داشته باشد(علاقه­بند،1387).از آنجاییکه در دنیای پیچیده و پیشرفته امروزی برای تربیت نیروهای متخصص و کارآزموده باید به یک نظام تعلیم و تربیت کارآمدتکیه کرد. یک معلم محبوب و موفق و اثربخش ، بطور مسلم علاوه بر بهرهمندی از دانش و تخصص ویژه معلمی و تجربه علمی باید دارای ویژگیهای شخصیتی معینی هم باشد، تا در مجموع کارایی و اثربخشی فعالیتهای او تضمین شود.نیاز روزافزون به نیروی انسانی در بخش­های مختلف تولیدی، خدماتی و بکارگیری نیروهای مناسب در مقاصد مختلف، موجب توجه و همسو نمودن انسانها را با تمایلات خویش پدیدآورده است .ازآنجایی که انسانها در ابعاد مختلف دارای تفاوت­هایی می­باشندو این تفاوت­ها در توانایی، استعدادها رغبت­ها و سرانجام در شخصیت نمود پیدا می­کند.شناخت ویژگی­های شخصیتی معلمان با سلامت روان آنان باعث می­شود که دانش­آموزان در انتخاب شغل ،سلامتی روانی و رضایت شغلی درآینده دچار مشکل نشوند. و در محیط خویش بتواننداز توانایی­ها و مهارت­های خویش در جهت مطلوب استفاده و ارزشهای خود را به عرصه ظهور برسانند. البته شخصیت و تعادل روانی معلمان بیش از سایر طبقات اجتماعی موردنظر و دارای اهمیت است زیرا تماس نزدیک معلم با دانش­آموزان و تأثیر و نفوذی که بر آنها دارد نقش مهمی در سلامت روانی و فکری دانش­آموزان خواهد داشت.اگر وضعیت سلامت روانی معلمان شناسایی گردد و به منظور بهبود روانی آنها برنامه­ریزی شود،عملکرد تحصیلی دانش­آموزان نیز بهتر گردیده و با کاهش نرخ افت تحصیلی دانش­آموزان کمک شایانی نیز به اقتصاد آموزش و پرورش می­شود. از آنجایی که بیش از 5/1کودکان و نوجوانان دنیا از اختلال­های روانی خفیف تا شدید رنج می­برند و تنها 20% و یا حتی کمتر،خدمات سلامت روان مورد نیاز خود را دریافت می­کنند.به دلایل بسیار، مدرسه جایگاه اساسی برای سازماندهی و ارائه خدمات سلامت روان به دانش­آموزان است .پژوهش­ها نشان داده است که مدارس و معلمان در ارتقای سلامت روان ، شناسایی کودکان در معرض خطر اختلالات روانشناختی و ارجاع آنان برای دریافت کمک­های تخصصی نقش اساسی دارند. البته تمامی این موارد زمانی معنی خواهد داشت که معلم نیز، خود دارای سلامت روانی باشد تا بتواند توانایی برقراری ارتباط مناسب با محیط فردی و اجتماعی ، برخورد منطقی با تضادها و استرس­های زندگی و حل آنها به شیوه­ای سودمند و مناسب را داشته باشند (همان منبع) . لذا این پژوهش با هدف بررسی رابطه ویژگی­های شخصیتی و بهزیستی روان­شناختی با سلامت روانی در معلمان مقطع ابتدایی انجام  می­شود . امید است یافته­ها و نتایج این پژوهش بتواندگامی اساسی درجهت شناخت بهتر و علمی­تر معلمان بردارد و مقدمه و زمینه­ساز مناسبی برای تحقیقات وسیعتر و برنامه­ریزی­های مناسب و اساسی جهت پیشرفت این افراد را فراهم سازد .

بیان مسأله

با توجه به این که تفاوت­های شخصیتی همچنین از طریق کارکردهایی که برای روی کردن به دنیای عینی خارجی و دنیای ذهنی درونی به کار می­بندیم جلوه­گر می­شوند . این کارکردها شامل تفکر ، احساس درونی ، احساس بیرونی و شهود است . تفکر یک فرآیند مفهومی است که معنا و شناخت را فراهم می­کند ؛ احساس درونی یک فرآیند ذهنی وزن دادن و ارزش­گذاری است . احساس بیرونی ادراک هشیارانه اشیاء مادی است و

شهود شامل ادراک به شیوه ناهشیارانه است .

از دیدگاه یونگ هیچ­کس به طور کامل درون­گرا و برون­گرا نیست . در هر لحظه معین نگرش غالب می­تواند تحت نفوذ موقعیت قرارگیرد. به عنوان مثال ، شخصی که طبیعتا” درون­گرا است ممکن است در موقعیتی که  اساسا” مورد علاقه اوست مردم­آمیز و اجتماعی شود.

عملکرد انسان ، دستخوش عواملی است که روند زندگی فردی ، خانوادگی ، اجتماعی ، و گوناگونی شغل­ها ، سلامت روانی افراد را تحت تأثیر قرار داده است .در سال­های اخیر توجه به سلامت روانی کارکنان و تأثیر سلامت روانی و جسمی در عملکرد کارکنان مورد توجه سازمان­ها قرار گرفته به نحوی که بسیاری از سازمان­ها تدریس می­کنند تا از طریق پژوهش­های علمی سعی در شناخت منابع ، ایجاد فشار و تنش در محیط کارکنان نمود ، تا بتواند از طریق راهکارهای مناسب محیط­های شغل مطلوب را برای کارکنان فراهم آورند و در نتیجه رضایت و عملکرد شغلی کارکنان را افزایش دهند (موسوی ،1378).

افراد با هر جنبه از شخصیت به شیوه­هایی رفتار می­کنند و دارای انتظارات خاصی هستند توانایی و مهارت رفتاری منحصر به فرد و نیز نیازهای متفاوتی دارند و براساس الگوی شخصیتی خود دارای نیازها ، انتظارات ، انگیزه­ها ، توقعات و اهداف خاصی می­باشند .از طرفی سازمان­ها و نیز برحسب اهداف ، وظایف و فعالیت­های خود نیازها ، انتظارات و توقعات خاصی را ارضاء می­کنند ، بنابراین برای هر یک از انواع شخصیت­های متفاوت شغل­های متفاوتی مناسب است ( نریمان و همکاران ، 1386) .

بنابراین با توجه به ویژگی افراد برون­گرا (اجتماعی ، هدفمند ، با اراده و مصمم ، دقیق و خوش قول و فعال) و وجدانی بودن (سخت کوش ، دارای انگیزشی مؤفقیت ، مسئولیت­پذیر ، دنبال کردن هدفمندانه اهداف کلی ، متعادل) و درون­گرایی که رابطه منفی و  معناداری با سلامت روان داشته و افراد نمرات پایینی در این بعد گرفته­اند (افسردگی ، نداشتن اضطراب ، نگرانی و غمگینی) می توان گفت که بهترین پیش­بین برای سلامت روان هستند ومی­توان در جهت افزایش عملکرد شغلی و بهره­بری سازمان برتوانمندسازی افراد بر ابعاد فوق پافشاری کرد .

با توجه به این نتایج می­توان گفت افرادی که از نظر جسمانی ( عمل­کردن کامل بدن که سلامتی زیست شناختی را در نظر می­آورد ) و کارکرد اجتماعی ( طرز فکر در ارتباط با کارکرد اجتماعی­اش در اجتماع و ارتباط با افراد دیگر ) در وضعیت متناسبی قرار دارند . می­توانند عملکرد مناسبی در رابطه با شغل خود داشته باشد .

یک مطلب دیگر :

پایان نامه تولید پروتئین تک یاخته از تفاله نیشکر در تخمیر حالت جامد در بیورآکتور سینی دار

از این رو ، پژوهش­های متفاوتی در این حوزه می­تواند نواقص و کاستی­های موجود را مشخص و راه را برای برطرف کردن آنها هموار سازد . احتمالا یکی از عواملی که می­تواند روی عملکرد معلمان اثرگذار باشد ویژگی­های شخصیتی آنان است گرچه اطلاع از درون انسان­ها و شخصیت آنان کار بس مشکلی است اما شناخت شخصیت یک روزنه بسیار گویا دارد و آن رفتارهای بارز افراد است . همچنین پژوهش در باب عملکرد شغلی و رفع مشکلاتی که منجر به افزایش سلامت روان می­گردد در صنعت و سازمان از اهمیت ویژه­ای برخوردار است .

پژوهشگر به دنبال یافتن جوابی برای این سؤال است که رابطه بین ویژگی­های شخصیتی (درون­گرایی و برون­گرایی ) و بهزیستی روان­شناختی با سلامت روان در معلمان دوره ابتدایی چگونه است ؟

اهمیت و ضرورت

برحسب آمارهایی که کشورهای مختلف ارائه می­دهند ، تعداد افراد مبتلا به مشکلات روانی به­طور مداوم روبه ازدیاد است . به­عنوان مثال براساس پژوهش­هایی که در آمریکا انجام شده پیش­بینی می­شود که از هر 20 نفر انسان یک نفر به بیمارستان روانی خواهد رفت و یک نفر دیگر بطور موقت خارج از بیمارستان دچار اختلال روانی خواهد شد ( شاملو ، 1381) . بعضی پژوهش­های اولیه در ایران نیز رشد روزافزون مشکلات روانی را تأیید می­کند . به­عنوان مثال ، شیوع اختلال­های روانی از 7/11% در مطالعه باش ( صاحب­الزمانی ، 1342 ) تا 2/43% در بررسی داویدیان ، ایزدی ، نهاپتیان و معتبر (1353) رسیده است . دیگر مطالعات انجام شده در این زمینه نیز ارقام مشابهی را گزارش می­کنند . بنابر ازدیاد روزافزون مشکلات روانی که بخشی از اعتبارات دولت را به خود اختصاص می­دهد و اثرات اجتماعی ناگواری درپی دارد ، توجه مسئولین و متخصصین به این مشکلات ودر نتیجه به بهداشت روانی را می­طلبد . ارتباط تنگاتنگ بیماری­های جسمی با مشکلات روانی ضرورت توجه به بهداشت روانی را دوچندان می­کند . ازآنجائیکه به لحاظ تئوریک هدف آموزش و پرورش و بهداشت روانی یکی است . به این معنی که مقصود هر دو ساختن انسان­هایی سالم ، مفید و خوشبخت است ، ضرورت چنین بررسی­هایی در آموزش و پرورش مشخص می­شود .

اگر وضعیت سلامت روانی معلمان شناسایی شود و در جهت بهبود سلامت روانی این قشر از اجتماع برنامه­ریزی شود و آنگاه اینکار باعث بهتر شدن عملکرد تحصیلی دانش آموزان خواهد شد و این امر باعث کاهش نرخ افت تحصیلی می­شود که این امر کمک شایانی را به اقتصاد آموزش و پرورش خواهد کرد .

از طرف دیگر تماس نزدیک معلم با دانش آموزان و نفوذی که وی برآنها دارد نقش مهمی در سلامت فکری و روانی آنها ایفا می­کند ، این تأثیر و نفوذ رفتار معلم در دانش آموزان ممکن است به صورت مستقیم یا غیرمستقیم صورت پذیرد و به­صورت­های گوناگون بروز کند ، لذا مطالعه سلامت روانی آنان از اهمیت فوق­العاده­ای برخوردار است . زیرا معلمان به­صورت مستقیم و غیرمستقیم درآینده کشور نقش تعیین­کننده دارند .

همچنین یافته­های این پژوهش می­تواند در موارد زیر کاربرد داشته باشد :

– انتخاب معلمان با بصیرت بیشتر .

– ارتقاء سطح پیشرفت تحصیلی دانش آموزان از طریق ارتقاء سطح سلامتی معلمان .

– برآورد میزان آسیب­پذیری درجهت تدوین برنامه­های پیشگیری از فرسودگی شغلی و ازکارآفتادگی معلمان .

– شناخت افراد یا گروه­های درمعرض خطر یا دارای ریسک بالا و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه و یا درمانی .

– شناخت متغیرهایی که بیشترین همبستگی را با اختلالات روانی دارند و برنامه­ریزی درجهت تعدیل و یا کنترل آنها .

– تهیه مواد آموزشی مناسب برای آموزش بهداشت روانی برای معلمان در بدو استخدام .

اهداف پژوهش

اهداف اصلی پژوهش

1-بررسی رابطه بین سلامت روانی و بهزیستی روانشناختی معلمان با وبژگی­های شخصیتی در معلمان دوره ابتدایی

2-بررسی ابعاد ویژگی­های شخصیتی با سلامت روانی و بهزیستی روان­شناسی در معلمان دوره ابتدایی

3-ارائه رهنمودها و پیشنهادات به دست اندرکاران مربوطه.

اهداف فرعی پژوهش

– بررسی تفاوت بین سلامت روانی با ویژگی­های شخصیتی باثبات و بی­ثبات در معلمان دوره ابتدایی

-بررسی تفاوت بین سلامت­روانی با ویژگی ­های شخصیتی درونگرا و برونگرا  در معلمان دوره ابتدایی

-بررسی تفاوت بین بهزیستی روان­شناختی با ویژگی­های شخصیتی باثبات و بی‏ثبات در معلمان دوره ابتدایی

-بررسی تفاوت بین بهزیستی روان­شناختی با ویژگی­های­شخصیتی درونگرا و برونگرا در معلمان دوره ابتدایی

-بررسی تفاوت بین مولفه­های سلامت­روانی با ویژگی­های­شخصیتی باثبات و بی­ثبات در معلمان دوره ابتدایی

-بررسی تفاوت بین مولفه­های سلامت روانی با ویژگی­های­شخصیتی درونگرا و برونگرا در معلمان دوره ابتدایی

– بررسی تفاوت بین ویژگی بی­ثباتی شخصیت(بی­ثبات/ باثبات) با سلامت روانی در معلمان دوره ابتدایی

– بررسی تفاوت بین ویژگی بی­ثباتی شخصیت(بی­ثبات/ باثبات) با بهزیستی روان­شناختی در معلمان دوره ابتدایی

دانلود ارشد درباره جرائم علیه شخصیت معنوی افراد از دیدگاه قرآن کریم ...

معنی جرم در اصطلاح فقها و دانشمندان اسلامی.. 16

جرم در اصطلاح جامعه شناسان. 17

جرم شناسی(Criminology) 17

نتیجه گیری.. 17

فصل دوم : اصول و ریشه های جرائم علیه شخصیت معنوی

مقدمه. 20

بخش اول: نقش نیازهای جسمی و جنسی در جرائم. 22

اثر نطفه در جرائم. 23

اثر زمان و مکان مجامعت در جرائم. 26

نقش طهارت نطفه افراد در جرائم. 27

نمونه هایی از اعمال مجرمانه ولدالزناها و ولدالحیض ها 29

بخش دوم: اثر محیط بر جرائم علیه شخصیت… 30

نقش عوامل مادی محیط بر جرائم. 30

اثر عوامل انسانی محیط بر جرائم. 33

نقش سن در جرائم علیه شخصیت… 34

نقش حالات روحی و درونی موثر در جرائم علیه شخصیت معنوی.. 36

الف: خشم و غضب… 36

ب: نقش خوف و ترس در جرائم. 39

ج: نقش بغض و دشمنی در ارتکاب جرائم. 41

بخش سوم: نقش صفات و ویژگیهای روحی در جرائم. 43

الف: نقش حرص در جرائم معنوی.. 43

ب: نقش کبر در جرائم معنوی.. 45

ج: نقش حسد در جرائم معنوی.. 46

فصل سوم : گونه­شناسی جرائم علیه شخصیت معنوی افراد

مقدمه. 55

جرائم لسانی علیه شخصیت معنوی اشخاص…. 56

الف ) معنی لغوی قذف… 56

ب ) معنی اصطلاحی قذف… 56

معنی اصطلاحی قذف در قرآن کریم. 57

قذف در روایات… 59

قذف برده به فرد آزاد. 66

شهادت گواهی قذف کننده 66

رابطۀ بین قذف و لعان. 68

الف: معنی لغوی لعان. 68

لعان در قرآن کریم. 68

لعان در روایات… 70

نقش پیشرفت های علمی جدید در سرنوشت ولد ملاعنه. 71

بررسی تطبیقی فقه و حقوق با آیات و روایات… 72

شدیدترین نوع قذف… 73

توهین.. 74

معنی لغوی.. 74

معنی اصطلاحی توهین.. 74

معنی لغوی اهانت… 75

مصادیق توهین.. 75

ارکان توهین و اهانت… 75

توهین و اهانت در روایات معصومین(ع) 77

توهین در اصطلاح حقوقی.. 78

توهین در قانون. 79

رابطۀ بین توهین عرفی و توهین کیفری.. 79

توهین سبّ در قرآن کریم. 80

توهین سبّ در روایات… 81

سبّ الله.. 81

سب النبی (ص) 82

سبّ الائمه(ع) 82

سبّ اصحاب نبی.. 83

سبّ مؤمنین.. 83

سبّ آیات و نشانه های الهی.. 83

سبّ البهائم. 84

معنی لغوی افتراء. 84

معنی اصطلاحی افتراء. 85

إفک… 85

معنی لغوی إفک… 85

معنی اصطلاحی إفک… 86

ارکان افتراء. 86

مفتری در آیات و روایات… 87

نشر اکاذیب… 89

اشاعه فحشا 89

اشاعه فحشاء از نظر قرآن کریم. 90

بخش دوم: جرائم غیر زبانی علیه شخصیت معنوی افراد. 92

قذف عملی.. 92

توهین عملی.. 92

إفترای عملی.. 93

نشر اکاذیب عملی.. 95

جرائم علیه آزادی رفت و آمد. 95

جرایم علیه آزادی تن.. 97

آدم ربایی.. 98

تهدید و اکراه 99

جرایم علیه حریم خصوصی.. 100

حریم خصوصی در قرآن کریم. 100

فصل چهارم : عوامل موثر بر جرائم علیه شخصیت معنوی افراد

مقدمه. 109

بخش اول: عوامل مؤثر عام. 110

1-انگیزه های اعمال انسان. 110

2-نقش جهان بینی مادی و الحادی در جرائم. 111

3-اثر جهان بینی الهی در مهار جرائم. 112

اثر جهان بینی بینابینی مذبذبین در جرائم. 115

بخش دوم: اثر عوامل ساختار جسمانی در جرائم. 109

نقش تأمین نیازها در ارتکاب جرائم علیه شخصیت… 109

الف: اثر عوامل ژنتیکی در جرائم علیه شخصیت… 110

اثر نطفه در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد. 112

اثر لقمه در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد. 112

بخش سوم: نقش صفات و حالات روحی در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد. 113

نقش عقل در جرائم. 113

عوامل موثر بر عقل و تعقل و نقش آنها در جرائم. 115

رابطه عقل و کلام در روایات معصومین (ع) 117

ب: اثر صفات روحی در جرائم علیه شخصیت معنوی.. 119

نتیجه گیری.. 134

راهکارها و پیشنهادها 136

فهرست منابع.. 137

چکیده انگلیسی.. 141

چکیده

پژوهش حاضر با عنوان «جرائم علیه شخصیت معنوی افراد از منظر قرآن کریم و روایات» در صدد است با روش توصیفی و تحلیلی، ضمن تبیین مفاهیم و مصادیق  جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، عوامل مؤثر و انگیزه ها و آثار و کیفر دنیوی و اخروی آنها را از آموزه های قرآن کریم و روایات بیان کند.

برای محقق شدن اهداف فوق تحقیق حاضر در چهار فصل تنظیم گردیده است. در فصل اول به کلیات و مفهوم شناسی جرم پرداخته می­شود. فصل دوم اصول و ریشه های جرائم علیه شخصیت معنوی افراد را از دیدگاه قرآن کریم و روایات مورد بررسی قرار داده است. فصل سوم مصادیق جرائم علیه شخصیت معنوی افراد از دیدگاه قرآن کریم و روایات را بحث و بررسی می­کند. فصل چهارم، عوامل مؤثر در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد از دیدگاه قرآن کریم و روایات را بررسی و ماحصل بحث ونتیجه گیری بیان می­شود. نتایج پژوهش نشان می­دهد ریشة اصلی جرائم علیه شخصیت افراد و ترور شخصیت آنها، دوری از خداوند و عدم ایمان به خدا و روز قیامت و پیروی از هواهای نفسانی است. همچنین انسان بر اثر عواملی چون: ساختار ژنتیکی، پاکی لقمه و نطفه کشش و گرایش بیشتری به این نوع از جرائم دارد. صفات روحی و نفسانی حرص، کبر و حسد نیز از عوامل اصلی ارتکاب این جرائم به شمار می­آیند.

واژگان کلیدی: قرآن، روایات، جرم، شخصیت معنوی.

فصل اول

کلیات و مفهوم شناسی

بخش اول: کلّیات

مقدمه

یکی از مسائل مبتلا به انسان بما هو انسان، از آدم تا خاتم، در همه زمان ها و مکان ها مسئله جرم و رفتار مجرمانه است. انسان مختار و مکلّف آفریده شده است و همیشه با خیر و شر آزمایش می­شود: (وَنَبْلُوکُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَیْرِ فِتْنَةً[1])

خداوند برای اتمام حجّت از طریق تکوین و تشریع، تکلیف او را مشخص کرد. انسان سبیل را می­داند و راه را می­شناسد: ( إِنَّا هَدَیْناهُ السَّبیلَ إِمَّا شاکِراً وَ إِمَّا کَفُوراً[2])

از سوی دیگر، انسان از نظر ساختمان جسمی و ساختار روحی، به گونه ای آفریده شده است که ظرفیت و پتانسیل برتر شدن از ملائکه و پست تر شدن از چهارپایان را دارد: ( لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ  ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ السَافِلِینَ[3])

در ساختار روحی او، نفس اماره بالسوة، از ابتدای سن تکلیف تا دم مرگ، از بام تا شام او را وسوسه و امر به سوء می کند. همچینن انسان، دشمن نامرئی و قسم خورده ای دارد که همیشه در کمین اوست (إِنَّهُ یَرَیکم هُوَ وَقَبِیلُهُ مِنْ حَیْثُ لاَ تَرَوْنَهُمْ …[4]) این دشمن غدّار، همان کار نفس اماره را انجام می­دهد: ( فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ[5])

او نیز با وسوسه­ها و القاء شبهات در کمین انسان می­نشیند: (لِیَجْعَلَ مَا یُلْقِی الشَّیْطَانُ فِتْنَةً لِلَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْقَاسِیَةِ قُلُوبُهُمْ[6])

همین دو عامل نفس اماره و شیطان باعث می شوند که انسان­های بسیاری تبدیل به جنود ابلیس، اولیاء شیطان و اخوان الشیطان شوند که آنها نیز به عنوان شیاطین مجسم و مرئی، از عوامل بیرونیِ رفتار مجرمانه می­شوند. امروزه دانشی به نام کریمینولوژی (criminology) یا جرم شناسی وجود دارد که به صورت علمی و با استخدام علوم دیگر مانند جامعه­شناسی، روان­شناسی و روانپزشکی و پزشکی به بررسی رابطه بین انسان و رفتار مجرمانه می­پردازد. عوامل و انگیزه­های فیزیولوژیکی، بیولوژیکی، محیطی، آموزه ها و … را مورد بررسی قرار می­دهد تا میزان جرم و آسیب­های ناشی از آن را به حداقل ممکن برساند.

در این علم، عدول انسان از هنجارها اعم از دین الهی و یا قوانین بشری به انگیزه­های مختلفی انجام می­شود. ترک اوامر الهی و یا انجام نواهی الهی یا براساس علم و آگاهی است و یا از روی جهل و نا آگاهی و به طور اتفاقی و تصادفی. همچنین سن مجرم و ساختار فیزیولوژیکی وی (مثلاً در ابتدای سن تکلیف که هورمون ها و غدد فعالیت بیشتری دارند) در افزایش میزان جرم و جنایت تاثیر دارد. بنابراین بعد از رابطه بین انگیزه و رفتار مجرمانه، شرایط زمان و مکان از مهمترین عوامل محسوب می­شوند.

به هر حال، مطابق قاعده فقهی (لاضرر و لاضرار فی الاسلام[7]) جرم به هر انگیزه ای و هر شرایطی که واقع شود، برای مجرم کیفر متناسب در نظر گرفته می­شود. اما آنچه از مجازات مجرم مهمّ­تر است، عوامل شکل­گیری جرائم، عوامل کاهش­دهنده جرم و نیز راهکارهای جلوگیری از جرایم است که محقّقان حوزه حقوق و قضاء و نیز پژوهشگران دینی را به تحقیق و مطالعه در این زمینه وا می­دارد. تحقیق زیر نیز در این راستا تعریف شده و شکل یافته است.

بیان مسئله

یکی از انواع جرائم علیه افراد، جرائم علیه شخصیت معنوی افراد است و منظور از شخصیت معنوی، عرض و آبرو است و نه شخصیت در اصطلاح علوم دیگر.

به عبارتی دیگر جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، نوعی ترور شخصیت است که شدت این جرم در اسلام بیشتر از ترور شخصی و جرم علیه شخص و جسم افراد است.

قرآن کریم می­فرماید: ( الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ[8]) و در جای دیگر می فرماید: (الْفِتْنَةُ أَکْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ[9]) و ثابت می شود که فتنه علیه افراد از کشتن آن ها جرمش شدیدتر و بزرگتر است. انسان یک عمر زندگی می کند و برای خود آبرو جمع می کند وانسان دیگری با یک افترا و تهمت تمام خرمن یک عمر او را با یک کلمه به آتش می­کشد و بر باد می­دهد.

جالب است که قرآن کریم یکی از جرائم علیه شخصیت معنوی افراد را که قذف است با نام ( رمی ) معرفی می­کند و قذف را نوعی تیر انداختن به شخصیت معنوی یک انسان می­داند. بنابراین بعضی از کلمات، تیری است که قلب انسانی را نشانه می­گیرد و جالب­تر این که بیشترِ جرائم علیه شخصیت معنوی افراد با زبان انجام می شود. به عبارت دیگر، زبان آلت جرم در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد است.

قذف، افترا و تهمت و نشر اکاذیب همه تیرهای زبان انسان مجرم هستند که هم در دادگاه دنیا و هم در دادگاه آخرت برای آنها کیفر تعریف شده است.

از این رو در آموزه­های دین اسلام، توجه ویژه ای به کنترل زبان شده است؛ امّا علیرغم حساسیت موضوع و اهمیت ویژه ای که اسلام به حق الناس و مسئله کنترل زبان دارد، متأسفانه گناهان لسانی بسیار ساده و سهل و مثل آب خوردن رواج دارد و امنیت افراد و امنیت اجتماعی و امنیت خانواده ها را به شدت در معرض خطر قرار می دهد.

یک مطلب دیگر :

اصلاح سبک زندگی

از سوی دیگر، امروزه در نهادهای امنیتی و جاسوسی، بخش­های ویژه ای برای جنگ روانی، شایعه سازی و نشر اکاذیب به صورت علمی و تخصصی وجود دارد که آثار آنها از جنگ های فیزیکی و بمب­ها نیز مخرب­تر است. در این پژوهش برآنیم تا ضمن بیان اصول و ریشه­های جرایم علیه شخصیت معنوی افراد، گونه­های آن را مورد شناسایی قرار داده و عوامل شکل­گیری این جرائم را از منظر آموزه­های قرآن و حدیث مورد بررسی قرار دهیم.

ضرورت و اهمیت مسئله

همۀ جرایم علیه شخصیت معنوی افراد، حق الناس محسوب می شوند و حق الناس در روایات (الظُّلْمُ الَّذِی لَا یُترکُ[10]) است و بخشش آن در اختیار انسان مجنی علیه است. انسان مخلوق است و قطعاً نمی­تواند به اندازه خالق متعال بخشنده باشد و در بسیاری موارد نخواهد بخشید.

اغلب آلت جرم در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، زبان است. بنابراین کلام، تیرهای نامرئی مجرمین است که دانسته یا ندانسته سربازان شیطان هستند که درصدد ترور شخصیت افراد بر می آیند. بنابراین در جرائم علیه شخصیت، تیرهای نامرئی و شیطان نامرئی. قلب افراد را نشانه می گیرند که حساسیت و دقتی شگرف برای مقابله با آن را می طلبد.

در جرائم علیه شخصیت معنوی، مجرمین، امنیت فرد و خانواده و امنیت اجتماع را در قالب جنگ روانی با نشر اکاذیب مورد هجمه قرار می دهند.

هدف این پژوهش آن است که با استفاده از آیات و روایات و آموزه های دین مبین اسلام، ضمن تبیین مفاهیم و مصادیق جرائم علیه شخصیت افراد، عظمت و دقت و حساسیت این دین الهی را در پاسداشت حقوق بشر و ارزش و احترام و کرامت انسان نزد خداوند و ایجاد امنیت فردی و اجتماعی به عنوان بستری برای رسیدن به آرزوها و ایده آل ها بیان کند و افق ها و چشم اندازهای نوینی را با بیان فلسفه مجازات ها برابر چشمان جستجوگران، اندیشمندان و مصلحان بگشاید.

ضرورت و اهمیت جرائم علیه شخصیت معنوی افراد را می توان به صورت زیر بیان کرد:

1. جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، حق الناس و گناه نابخشودنی هستند .
2. اغلب جرائم علیه شخصیت با زبان انجام می گیرد، زخم شمشیر التیام می یابد ولی زخم زبان هرگز.
3. در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، امنیت خانواده، امنیت جامعه و امنیت افراد مورد هجمه قرار می گیرد.
4. نشر اکاذیب، نوعی جنگ روانی سازمان یافته است که اثر تخریبی اش از صدها بمب بیشتر است.
5. جرائم علیه شخصیت معنوی افراد، عرض و آبروی آن ها را از بین می برد.

اهداف پژوهش

اهداف این پژوهش عبارتند از:

1. بازشناسی و نگاهی نو به آموزه های دین مبین اسلام در باب جرائم علیه شخصیت معنوی افراد با تکیه بر آیات قرآن کریم و روایات
2. کشف انگیزه­ها و بسترهای وقوع جرائم علیه شخصیت افراد، بایدها و نبایدها و راهکارهای کاربردی.
3. توصیف و تحلیل دیدگاه ها و نظرات مختلف در رابطه با موضوع
4. شناخت دقیق آموزه های دین اسلام و هنجارهای الهی و کشف راه های پیشگیری از ابتلا به ناهنجاری ها و جرائم با تکیه بر آیات و روایات
5. ارائه راهکارهایی با استنادبه آیات و روایات برای محو انگیزه های درونی و عوامل بیرونی برای به حداقل رساندن جرائم علیه شخصیت معنوی افراد
6. ارائه طریق و سرمشق برای محققان با توجه بر فراگیری و وجود همیشگی انگیزه های جرائم

سوال اصلی پژوهش

جرائم علیه شخصیت معنوی افراد از نظر قرآن کریم و روایات اسلامی کدامند؟

سوالات فرعی

1. آیا اصول و مبانی جرائم علیه شخصیت معنوی افراد در قرآن کریم و روایات بیان شده اند؟
2. آیا مصادیق جرائم علیه شخصیت معنوی افراد در قرآن کریم و روایات عنوان شده اند؟
3. آیا عوامل مؤثر در جرائم علیه شخصیت معنوی افراد در قرآن کریم و روایات معرفی شده اند؟

فرضیه ها

به نظر می رسد:

1. اصول و مبانی جرائم علیه شخصیت معنوی افراد در قرآن کریم و روایات بیان شده اند.
2. مصادیق جرائم علیه شخصیت معنوی افراد در قرآن کریم و روایات عنوان شده اند.

دانلود ارشد بررسی حق صغار در استیفای قصاص و تعدد اولیای دم در ...

 
واژگان کلیدی:قتل،قصاص،دیه،جرم،مجازات،فقه،حقوق.

مقدمه
مال ، جان ، ناموس و آبروی همه انسانها ـ نه فقط مسلمین ـ از نظر شرع اسلام ، محترم است. هیچکس حق تعدّی به حریم دیگران را ندارد و تجاوز به حقوق مشروع هیچکس و به هیچوجه پذیرفته نیست.
اسلام برای تضمین احکام خود در درجه اول بر ایمان و اعتقاد پیروان پافشاری می‏کند و با تسخیر دلهای آنها نیرومندترین ضمانت اجرایی را در جامعه ایجاد می‏کند. تکیه اسلام در کاهش جرم و بزهکاری در جامعه، بیش از هر چیز بر تکامل روحی، تعالی اخلاقی و تقویت ایمان و اعتقاد مسلمانان است و در این راه از هر مکتب دیگری موفق‏تر بوده است.
مسلمان خداوند را همیشه و در همه‏جا، ناظر می‏داند و به خود اجازه نمی‏دهد در حضور خدا از قانون او سربرتابد. اعتقاد به معاد و کیفر و پاداش همه اعمال نیک و بد انسان، جرم و خیانت را در جامعه به حداقل می‏رساند و اسلام، شدیدترین عذابها و مجازاتهای اخروی را درباره تجاوز به حقوق دیگران ذکر کرده است .
امّا روشن است که تنها با تکیه بر ایمان و ذکر کیفر و پاداش اخروی نمی‏توان حریم افراد جامعه را از دستبرد متجاوزان و جنایتکاران به طور کلی حفظ کرد و آسایش و امنیت جامعه را تامین نمود. در متمدن‏ترین جوامع بشری نیز اشخاصی یافت می‏شوند که نه به جهان پس از مرگ معتقدند و نه از انسانیت ، بهره‏ای برده‏اند. آنان وحشیانه، حریم انسانهای ضعیف و بی‏دفاع را مورد حمله قرار می‏دهند، خون انسانها را می‏ریزند و خانواده‏ها را بی‏سرپرست می‏نمایند. یکی از کیفرهایی که در جامعه اسلامی اجرا می شود ؛ مجازات قصاص است . البته اعمال این مجازات به شرایط متعددی بستگی دارد که در منابع فقهی ، تحت عنوان « شرایط استیفای حق قصاص » از آن بحث شده است . از جمله این شرایط که از مهمترین آنها هم بشمار می آید، تقاضای اولیای دم است. این به آن معناست که اجرای مجازات قصاص، بدون تقاضای اولیای دم مشروع نیست و

 اولیای دم مقتول همان گونه که حق دارند قاتل را قصاص کنند؛ می توانند قاتل را عفو و یا با وی مصالحه نمایند و این امر در راستای سیاست جنایی اسلام مبنی بر کیفر زدایی از برخی جرایم قابل توجیه و تفسیر می باشد.

کلیات تحقیق
1-بیان مساله
قصاص در شریعت عبارت است از کیفری که جانی به آن محکوم می‌شود و باید با جنایت او برابر باشد. بنابراین یکی از نهادهای کیفری اسلام قصاص است که به معنای استیفای اثر جنایت تبهکار است و در واقع کیفری است که متناسب با جنایت جانی بر او وارد می‌شود؛ جنایت یادشده ممکن است به نفس یا اعضای بدن انسان وارد شده باشد. بر اساس آیات قرآن مهمترین هدف تشریع قصاص، ابقا زندگی و حیات بشر است. ثبوت و اجرای کیفر قصاص منوط به وجود شرایطی است که فقدان هر یک از آنها می‌تواند مانع اجرای قصاص شود. یکی از شرایط قصاص برابر بودن در دین است که به دنبال آن موضوع قصاص میان مسلمان و غیرمسلمان پیش می‌آید. از سوی دیگر باید توجه داشت که در شریعت مقدس اسلام، اگر چه «اصل قصاص» در جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص با شرایطی مورد پذیرش قرار گرفته است، همواره شارع مقدس به عفو و گذشت نسبت به قصاص توصیه و تأکید کرده و با وعده پاداش اخروی برای عفوکنندگان، عفو را برتر و افضل از اجرای قصاص دانسته است.در قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲، بر خلاف قانون پیشین با تفصیل بیشتری به احکام و جزئیات جنایت‌های ارتکابی میان مسلمانان و غیرمسلمانان پرداخته شده و علاوه بر کلیات، بالغ بر ۱۰ ماده به این امر اختصاص یافته است. در قانون کنونی، احکام یاد شده با اندکی تغییر در عباراتِ قانونی، طی مواد ۳۰۱، ۳۱۰ و ۳۸۲ مورد تاکید قرار گرفته است همچنین مسایل دیگری که قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۷۰، احکام آنها به سکوت برگزار شده بود به صراحت مورد حکم قرار گرفته است که در ادامه به بررسی اجمالی آنها خواهیم پرداخت. در ماده ۳۱۰ قانون فعلی، مجنی‌علیه به دو دسته مسلمان و غیرمسلمان و سپس غیرمسلمانان به چهار دسته ذمی، مستامن، معاهد و «غیر اینها» تقسیم شده‌اند که در اینجا لازم است به اختصار به تعریف آنها بپردازیم سپس احکام و مقررات مربوط را بیان کنیم. ذمه در لغت به معنی امان و پیمان است و در اصطلاح فقه، «اهل ذمه که نوعا به آنان اهل کتاب اطلاق می‌شود عبارتند از، پیروان ادیانی غیر از اسلام که پیامبرشان دارای کتاب آسمانی است. یهودیان و مسیحیان از مصادیق بارز اهل ذمه‌اند و زرتشتیان نیز به سه گروه یاد شده ملحق شده‌اند. اهل ذمه تنها گروهی هستند که اسلام به آنها اجازه زندگی مسالمت‌آمیز در کشورهای اسلامی ‌را داده و امنیت جان و مالشان را متعهد شده است. مستامن از اَمان اخذ شده و در لغت به معنی آرامش و امنیت و ترس نداشتن و در اصطلاح اجازه‌ای است که به کافر در زمان صلح داده می‌شود تا بتواند به سرزمین اسلامی‌ وارد شود. برابر آن در فارسی، پناهندگی است. به عبارت دیگر، امان یا پناهندگی عقدی است که میان حاکم اسلامی ‌و کافر بسته می‌شود تا کافر بتواند به کشور اسلامی ‌وارد شود. بنابراین به درخواست پناهندگی یا اجازه ورود، استیمان و به شخصی که پناهندگی می‌گیرد، مستامن و نیز

یک مطلب دیگر :

کتاب الکترونیکی: On Page SEO یا سئو داخلی چگونه انجام می شود؟

 معاهد می‌گویند». به عقیده برخی مستامن کسی است که اسلام ندارد و با حکومت اسلام عقد ذمه منعقد نکرده اما به اذن دولت اسلام به منظور تجارت یا سفارت و یا نیاز دیگر وارد قلمرو اسلام می‌شود و چون به او امان از تعرض داده شده او را مستامن گویند. امان مستامن، امان مطلق است و مقید به وقت معینی نیست. معاهِد کافری است که با حکومت اسلام پیمان صلح مهادنه برقرار کرده و امان او امان موقت است. مهادنه، قرارداد صلح موقتی است که بین حکومت اسلامی با اجانب (اعم از اهل کتاب و غیر اهل کتاب) که بین آنان و مسلمانان حالت جنگ حکفرما بوده، بسته می‌شد. در این عقد، حتما مدت قرارداد معین بوده است. همان‌گونه که گذشت، ماده مرقوم، از غیرمسلمانانی نیز یاد می‌کند که مشمول هیچ‌یک از عناوین سه‌گانه ذمی، مستامن و معاهد نیستند چنانچه این افراد، بدون رعایت قوانین و مقررات مربوط، وارد ایران شوند جان آنان هیچ‌گونه ارزشی ندارد و در صورتی که مورد جنایت قرار گیرند مستحق مطالبه قصاص و دیه نخواهند بود؛ اما اگر با رعایت قوانین و مقررات مربوط وارد ایران شوند، در حکم مستامن محسوب و مشمول احکام و قوانین مربوط به افراد مستامن خواهند بود.

2 ـ اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
قصاص یکی از احکام کیفری در اسلام است که قرآن آن را مایه حیات جامعه می داند. تشریع حکم قصاص برای جلوگیری از انتقام های کور و دور از عدالت، همچنین برای جلوگیری از جرأت یافتن جنایت کاران در قتل یا ضرب و جرح شهروندان، وضع شده است. حیات اجتماعی سالم در گرو وجود امنیت و آسایش عمومی و رعایت حقوق و تکالیف متقابل است و آسایش عمومی، در گرو حفظ اصول و ارکان یک حیات اجتماعی است. و حکم قصاص برای محافظت رکن مهم جامعه، یعنی جان افراد، در برابر جنایت کاران وضع شده است.یکی از موارد حقوق کیفری در اسلام، قصاص است. قصاص در لغت به معنای پی گیری نمودن اثر چیزی است. و در اصطلاح،«پی گیری نمودن و دنبال نمودن اثر جنایت است به گونه‌ای که قصاص کننده همان جنایتی که جانی بر او وارده ساخته است بر خود او وارد نماید.قصاص قانونی بسیار پیشرو و انسانی، چه در زمان ابلاغ آن، و چه در زمان ما است. در کتاب تفسیر نمونه، نویسنده در ذیل آیه 179 بقره که فلسفه قصاص را بیان می نماید، می نویسد:عادت عرب جاهلى بر این بود که اگر کسى از قبیله آنها کشته مى‏شد تصمیم مى‏گرفتند تا آنجا که قدرت دارند از قبیله قاتل بکشند، و این فکر تا آنجا پیش رفته بود که حاضر بودند به خاطر کشته شدن یک فرد تمام طائفه قاتل را نابود کنند آیه فوق نازل شد و حکم عادلانه قصاص را بیان کرد.این وضع به شکلی فزاینده ای موجب درگیری های کینه ورزانه و طولانی می شد.اما اسلام قانون قصاص را به جای انتقام کور فرستاد. [1]اسلام از یک سو، آن را از رفتاری بی محاکمه، به حوزه قاضی و قضاوت کشاند و از این طریق آن را از رفتاری غیر حقوقی به عملی تبدیل کرد که برای شناخت جرم، مجرم و میزان جرم، نخست می بایست دادگاهی تشکیل شود تا هر نوع جزایی بر حسب آن و با عدالت صورت گیرد، و از سویی دیگر آن را از صورت انتقام خارج ساخت و به قصاص بدل ساخت. و به وضع حقوقی نابسامانی که جوامع آن زمان گرفتارش بودند پایان داد. کشتن چند برابر از دیگران در مقابل خون شخصی که به قتل رسیده بود، نوعی انتقام بود و آن هم از نوع کور که حتی محدود به قاتل و مجرم و خانواده ایشان نمی شد، در حالی که قرآن فرمود: «و بر آنها در آن مقرر داشتیم که جان در مقابل جان و چشم در مقابل چشم و بینی در برابر بینی و گوش در مقابل گوش و دندان در برابر دندان می‌باشد و هر زخمی قصاص دارد و اگر کسی آن را ببخشد کفاره او محسوب می‌شود و هر کس به احکامی که خدا نازل کرده حکم نکند ستمگر است.اگر شخصی از شما کشته شد، می بایست متقابلاً یک نفر که مجرم و مقصر در مورد آن بوده، قصاص شود و اگر خانواده مقتول رضایت دادند، تنها به گرفتن دیه یا حتی بخشش رضایت داده شود. اهمیت و ضرورت آشنایی با مبانی مجازات از دیدگاه اسلام با توجه به نقش و کارکرد اساسی و مهم آن در جامعه و تکیه بر قصاص به عنوان یک روش بسیار موثر در پیشگیری از جرم از یکسو و  با مد نظر قراردادن تغییرات و پیشرفتهای حاصل شده در نظامهای حقوقی کشورهای متمدن و ضرورت ایجاد تغییرات در نظام تربیتی کشور مشخص می شود، تا بتوان در پرتو این تحقیقات و مناظرات و مباحث مبتنی بر اصول حقوقی و موازین فقهی به الگوی کارآمدی دست یابیم.
 
3 ـ اهداف تحقیق
در این پژوهش سعی بر این است که به مباحثی همچون حق صغار در استیفای قصاص و بحث تعدد اولیای دم در استیفای قصاص به صورت جزئی تر مورد بررسی واقع گردد تا از این طریق به ارائه راهکارهایی همچون تصویب قانون مناسبتر و استفاده قضات از تفسیر مناسب تر در باب قوانین جاری یاری رسانده شود.
البته مهمترین هدف این تحقیق بحث و بررسی مواردی است که از جهت قانونی و در بعضی موارد از جهت فقهی دچار ابهام و اجمال است.
4 ـ پرسش های تحقیق

دانلود ارشد حقوق بررسی فقهی و حقوقی جنایت علیه مهدورالدم

بند اول- اعتقاد به مهدورالدم بودن از نظر حکم یا موضوع. 67
بند سوم-اثبات اعتقاد قاتل. 74
بند چهارم-خطا در قتل مهدورالدم 81
مبحث سوم- بررسی و تفسیر مهدورالدم در قانون جدید 84
مبحث چهارم-جنایات علیه مهدور الدم در قانون جدید مجازات اسلامی 1392. 86
گفتار اول-زنا 86
گفتار دوم-لواط. 88
گفتار سوم-مساحقه. 89
مبحث پنجم-نقش مکان در مجازات جرایم جنسی شخص مهدور الدم در ایران و فقه امامیه. 99

مبحث ششم- مصادیق مهدور الدم در قانون جدید 102
مبحث هفتم- تحلیل سیاست کیفری ایران در ماده 302. 104
مبحث هشتم- تحلیل سیاست کیفری حاکم بر بند ب ماده 291. 107
مبحث نهم- تحلیل تطبیقی سیاست کیفری حاکم بر مواد 302 و 291 و 303. 108
نتیجه گیری.. 111
پیشنهاد ها 112

مقدمه
مبدأ شریعت اسلامی خداوند متعال است؛ چون شریعت متکی بر دین است و دین از جانب خداوند آمده است. اما مبدأ قوانین عرفی، انسانهایی هستند که این قوانین را وضع می کنند. با نگاهی به جرایم و مجازاتها در شریعت اسلامی، روشن می شود که برخی از اعمال به موجب نص قرآن کریم و برخی به موجب فعل یا قول پیامبر جرم محسوب یا برای آن مجازات مقرر شده است و در برخی دیگر تعیین فعل تشکیل دهندة جرم و مجازات مقرر آن به هیأت حاکمه واگذار شده، ولی این هیأت مجاز نیست هر عملی را که بخواهد انجام دهد؛ بلکه باید با رعایت قواعد عمومی و روح قانونگذاری در شریعت اسلامی فعلی را جرم محسوب و برای آن مجازات معین کند؛ بنابراین حق ندارد حلال خداوند را حرام و حرام او را حلال کند. آنچه را به آن امر نشده یا مخالف قواعد عمومی و روح شریعت اسلامی است مورد مجازات قرار دهد. از این رو می توان

یک مطلب دیگر :

پروتئین وی را چگونه و چه زمانی مصرف کنیم؟

 گفت که همۀ قوانین جزایی اسلام از ناحیه خداوند متعال است، هر چند که تعیین برخی از جرایم و مجازاتها ی آن تا زمانی که بشر در محدودة احکام نازل شده بر پیامبر عمل می کند به او واگذار شده است. قواعد شرعی هر چند که زمامداران تغییر کنند یا نظامهای حکومتی متفاوت باشند تغییر پذیر نیست . بنابراین نظام حکومتی خواه جمهوری باشد خواه پادشاهی، هرگز تأثیری بر قواعد و دستورات شرعی در هیچ مورد ندارد؛ زیرا قواعد شرعی ارتباطی به هیأت حاکمه و نظام حکومتی ندارد ، بلکه مرتبط با دین اسلام است که تغییر و تبدیل نمی پذیرد. حال این نوشتار گذری اجمالی و سریع دارد به مبحث مهدورالدم در اسلام و اینکه مهدورالدم و شرایط آن چیست. قتل نفس و سلب حیات از انسان از مهم ترین جرایم علیه اشخاص است و در همه جوامع باواکنش شدید و در نظر گرفتن مجازات های سخت برای قاتلان همراه است. در نظام حقوقی اسلام مجازات قتل در صورتی که عمدی و عدوانی باشد، قصاص است و از این مجازات درقرآن کریم به عنوان منشا حیات جامعه یاد شده است .[1]

حمایت اسلام از حیات اشخاص و احترام خون آنها در جامعه اسلامی یک اصل است و اسلام اجازه تعدی به حیات اشخاصی را که در دارالاسلام سکونت دارند، نداده است اما بعضی اعمال و رفتارها توسط مسلمانان یا افرادی که در سرزمین های اسلامی سکونت دارند، موجب زوال عصمت و حرمت خون آنها می شود و ریختن خون آنها را مباح می گرداند. این رفتارها به صورت دقیق و مبسوط در اسلام بیان شده اند و مباح شدن خون اشخاص براثر ارتکاب این اعمال یا جرایم در اوضاع و احوالی خاص و در موارد بسیار محدود، نسبت به همه مسلمانان ودر مواردی، نسبت به اشخاص خاصی است.مرتکبان این اعمال یا جرایم در فقه اسلام به عنوان مهدور الدم مورد بحث قرار گرفته اند ودرقانون مجازات اسلامی ایران(ق.م.ا.) که براساس فقه شیعه تدوین شده، قتل مهدور الدم،عامل موجه جرم تلقی شده و براساس ماده 226ق.م.ا. قتل نفس درصورتی موجب قصاص است که مقتول شرعا مستحق کشتن نباشد و طبق تبصره دو ماده 295ق.م.ا.اگر شخصی کسی رابه اعتقاد قصاص یا مهدور الدم بودن بکشد و بعدا معلوم گردد مجنی ء علیه مورد قصاص یامهدورالدم نبوده، قتل به منزله خطای شبیه عمد است.